ต้นไม้มงคล เป็นพืชที่คนไทยนิยมปลูกเพื่อเสริมสิริมงคล เรียกโชคลาภ และความเจริญรุ่งเรืองให้แก่ผู้อยู่อาศัย ความเชื่อเหล่านี้สืบทอดมาตั้งแต่โบราณ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในหลักฮวงจุ้ยที่เชื่อว่าต้นไม้บางชนิดสามารถดึงดูดพลังงานดีเข้าสู่บ้านได้ บทความนี้รวบรวม 10 ต้นไม้มงคลยอดนิยมที่ปลูกง่าย ดูแลไม่ยาก พร้อมข้อมูลทางพฤกษศาสตร์และความเชื่อที่ถูกต้อง
ทำไมต้องปลูกต้นไม้มงคล?
การปลูกต้นไม้มงคลในบ้านมีประโยชน์หลายประการ ได้แก่:
- เสริมสิริมงคล — ชื่อและลักษณะของต้นไม้สื่อความหมายดี ช่วยสร้างพลังบวกให้ผู้อยู่อาศัย
- ฟอกอากาศ — ต้นไม้หลายชนิดช่วยดูดซับสารพิษและปล่อยออกซิเจน
- ลดความเครียด — การดูแลต้นไม้ช่วยผ่อนคลายจิตใจและเพิ่มความสงบ
- ตกแต่งบ้าน — เพิ่มความสวยงามและความร่มรื่นให้กับบ้าน
10 ต้นไม้มงคลยอดนิยม
1. ต้นศุภโชค (Money Tree) 💰
ชื่อวิทยาศาสตร์: Pachira aquatica Aubl.
วงศ์: Malvaceae (วงศ์ชบา)
ถิ่นกำเนิด: อเมริกากลางและอเมริกาใต้
ชื่ออื่น: นุ่นน้ำ, Malabar Chestnut, Guiana Chestnut
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์: ไม้ยืนต้นเขตร้อน สูงได้ถึง 18 เมตรในธรรมชาติ แต่ปลูกในบ้านสูงประมาณ 1-2 เมตร ใบประกอบแบบนิ้วมือ (palmate) มี 5-9 ใบย่อย สีเขียวเป็นมัน ดอกสีขาวครีมมีเกสรยาวคล้ายแปรง หอมในเวลากลางคืน นิยมนำมาถักลำต้นเป็นเกลียว
ความเชื่อ: ตามหลักฮวงจุ้ยเชื่อว่าช่วยดึงดูดเงินทองเข้าบ้าน ใบ 5 แฉกหมายถึงธาตุทั้ง 5 (ดิน น้ำ ไฟ ลม ทอง)
การดูแล: ชอบแสงรำไร รดน้ำสัปดาห์ละครั้ง ทนแล้งได้ดี ระวังอย่าให้น้ำขัง
2. ต้นเงินไหลมา (Arrowhead Plant) 💵
ชื่อวิทยาศาสตร์: Syngonium podophyllum Schott
วงศ์: Araceae (วงศ์บอน)
ถิ่นกำเนิด: เม็กซิโกถึงโบลิเวีย
ชื่ออื่น: ซิงโกเนียม, ออมเงิน, ออมทอง, Goosefoot
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์: ไม้เลื้อยลำต้นอวบน้ำ ยาวได้ถึง 10-20 เมตรในธรรมชาติ ใบรูปหัวลูกศร (sagittate) เมื่อยังเล็ก เมื่อโตขึ้นจะแยกเป็น 5-11 แฉก มีหลายสายพันธุ์ทั้งใบเขียว ด่างขาว และด่างชมพู
ความเชื่อ: ปลูกแล้วเงินทองจะไหลเข้ามาไม่ขาดสาย ควรปลูกทิศตะวันออกเฉียงใต้ ปลูกวันอังคารเพื่อความเป็นมงคล
การดูแล: ชอบที่ร่มรำไร รดน้ำสม่ำเสมอ ปลูกได้ทั้งในดินและในน้ำ
3. ต้นกวักมรกต (ZZ Plant) 💎
ชื่อวิทยาศาสตร์: Zamioculcas zamiifolia (Lodd.) Engl.
วงศ์: Araceae (วงศ์บอน)
ถิ่นกำเนิด: แอฟริกาตะวันออก (เคนยา, แทนซาเนีย, มาลาวี)
ชื่ออื่น: ซามิโอ, Zanzibar Gem, Eternity Plant
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์: ไม้อวบน้ำ ลำต้นเป็นหัวใต้ดิน (rhizome) คล้ายมันฝรั่ง ใบประกอบแบบขนนก (pinnate) เรียง 6-8 คู่ ใบหนาอวบน้ำ สีเขียวเข้มเป็นมัน ดอกสีเหลืองนวลคล้ายดอกหน้าวัว ออกดอกยาก
ความเชื่อ: ชื่อ “กวักมรกต” หมายถึงการกวักเงินทอง สิ่งมีค่าเข้าบ้าน ถ้าออกดอกถือว่าโชคดีมาก
การดูแล: ทนร่ม ทนแล้งมาก รดน้ำสัปดาห์ละ 1-2 ครั้ง เหมาะกับคนไม่มีเวลาดูแล
4. ต้นนางกวัก (Buddha’s Hand) 🙏
ชื่อวิทยาศาสตร์: Alocasia cucullata (Lour.) G.Don
วงศ์: Araceae (วงศ์บอน)
ถิ่นกำเนิด: เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (พบมากในวัดพุทธของไทยและลาว)
ชื่ออื่น: นางกวักใบโพธิ์, ว่านเศรษฐีใบโพธิ์, Chinese Taro, Hooded Dwarf Elephant Ear
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์: ไม้ล้มลุกอายุหลายปี สูง 30-60 ซม. มีหัวใต้ดินคล้ายเผือก ใบรูปหัวใจคล้ายใบโพธิ์ สีเขียวเข้มเป็นมัน เส้นใบเด่นชัด แตกหน่อได้เรื่อย ๆ
ความเชื่อ: ชื่อ “นางกวัก” มาจากรูปใบที่โค้งลงคล้ายการกวักเรียก ช่วยกวักเงินกวักทองเข้าบ้าน เหมาะกับร้านค้า ถ้าออกดอกถือว่าเป็นลางดี
การดูแล: ชอบความชื้น แสงรำไร รดน้ำสม่ำเสมอ ใส่ปุ๋ยทุก 3-4 เดือน
5. ต้นคลาสซูล่า หรือ ต้นใบเงิน (Jade Plant) 🪙
ชื่อวิทยาศาสตร์: Crassula ovata (Mill.) Druce
วงศ์: Crassulaceae (วงศ์กุหลาบหิน)
ถิ่นกำเนิด: แอฟริกาใต้ (Eastern Cape, KwaZulu-Natal) และโมซัมบิก
ชื่ออื่น: คลาสซูล่า, ต้นหยก, ต้นไม้สวรรค์, ต้นมันนี่, Lucky Plant, Money Plant
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์: ไม้อวบน้ำขนาดเล็กถึงกลาง สูงได้ 1-3 เมตรในธรรมชาติ ปลูกในกระถางมักสูงประมาณ 30-90 ซม. ลำต้นอวบหนาคล้ายบอนไซ เปลือกลอกเป็นแถบสีน้ำตาลเมื่อแก่ ใบรูปไข่หนาอวบเก็บน้ำได้ดี สีเขียวหยกเป็นมัน ขอบใบอาจมีสีแดงเมื่อโดนแดดจัด ดอกสีชมพูอ่อนหรือขาวรูปดาว ออกเป็นช่อที่ปลายกิ่งช่วงฤดูหนาว (ต.ค.-เม.ย.) มีกลิ่นหอมอ่อน ๆ
ความเชื่อ: ใบกลมหนาคล้ายเหรียญเงิน สื่อถึงความมั่งคั่งร่ำรวย ตามหลักฮวงจุ้ยควรวางทิศตะวันออกเฉียงใต้ของบ้าน เชื่อว่ายิ่งมีใบมากยิ่งนำโชคลาภ นิยมให้เป็นของขวัญขึ้นบ้านใหม่หรือเปิดกิจการ
การดูแล: ทนแล้งมากเพราะเก็บน้ำไว้ในใบและลำต้น รดน้ำเมื่อดินแห้งสนิท (1-2 สัปดาห์/ครั้ง) ฤดูหนาวรดน้ำน้อยลง ชอบแสงแดด 4-6 ชม./วัน แต่หลีกเลี่ยงแดดจัดช่วงเที่ยง ใช้ดินระบายน้ำดี ระวังรากเน่าจากน้ำขัง
⚠️ คำเตือน: อาจเป็นพิษต่อแมวและสุนัขหากกินเข้าไป
6. ว่านเศรษฐีเรือนใน (Spider Plant) 🕷️
ชื่อวิทยาศาสตร์: Chlorophytum comosum (Thunb.) Jacques
วงศ์: Asparagaceae (วงศ์หน่อไม้ฝรั่ง)
ถิ่นกำเนิด: แอฟริกาใต้
ชื่ออื่น: Airplane Plant, Ribbon Plant, Hen and Chickens
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์: ไม้ล้มลุกอายุหลายปี สูง 25-60 ซม. ใบเรียวยาวรูปแถบ มีแถบสีครีมกลางใบ (เศรษฐีเรือนใน) หรือขอบใบ (เศรษฐีเรือนนอก) ออกไหลยาวมีต้นอ่อนที่ปลาย ดอกเล็กสีขาว
ความเชื่อ: แถบสีครีมสื่อถึงความมั่งมีศรีสุข ถ้าออกดอกแสดงว่าวาสนาผู้ปลูกเพิ่มพูน อาจได้เลื่อนตำแหน่งหรือมีโชคลาภ
การดูแล: ชอบแสงรำไร รดน้ำสัปดาห์ละครั้ง
7. พลูด่าง (Golden Pothos) 🌿
ชื่อวิทยาศาสตร์: Epipremnum aureum (Linden & André) G.S.Bunting
วงศ์: Araceae (วงศ์บอน)
ถิ่นกำเนิด: เฟรนช์โปลินีเซีย (เกาะโมโอเรอา)
ชื่ออื่น: Devil’s Ivy, Hunter’s Robe, Money Plant (ในอินเดีย)
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์: ไม้เลื้อย ใบรูปหัวใจ สีเขียวด่างเหลืองทอง กิ่งก้านสีเขียวอ่อน ยาวได้ถึง 12 เมตรในธรรมชาติ ปลูกได้ทั้งในดินและในน้ำ ขยายพันธุ์ง่ายมากด้วยการปักชำ แทบไม่ออกดอกในการปลูกทั่วไป
ความเชื่อ: ลายด่างสีทองสื่อถึงทองคำ ช่วยนำโชคลาภและเงินทองเข้าบ้าน
การดูแล: ทนร่มมาก แทบไม่ต้องดูแล รดน้ำเมื่อดินแห้ง ฟอกอากาศได้ดีเยี่ยม
8. ไผ่กวนอิม (Lucky Bamboo) 🎋
ชื่อวิทยาศาสตร์: Dracaena sanderiana Sander ex Mast.
วงศ์: Asparagaceae (วงศ์หน่อไม้ฝรั่ง)
ถิ่นกำเนิด: แอฟริกากลาง (แคเมอรูน)
ชื่ออื่น: ไผ่มงคล, Ribbon Dracaena, Belgian Evergreen, Sander’s Dracaena
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์: ไม่ใช่ไผ่แท้ แต่เป็นพืชในวงศ์หน่อไม้ฝรั่ง ลำต้นเป็นปล้อง สีเขียว สูงได้ถึง 1.5 เมตร ใบเรียวยาว 15-25 ซม. นิยมดัดเป็นรูปทรงต่าง ๆ หรือจัดแบบ 3-5-7 ต้น
ความเชื่อ: จำนวนต้นมีความหมาย: 3 ต้น = ความสุข, 5 ต้น = สุขภาพ, 7 ต้น = โชคลาภ, 8 ต้น = ความเจริญรุ่งเรือง (หลีกเลี่ยง 4 ต้น เพราะออกเสียงคล้าย “ตาย” ในภาษาจีน)
การดูแล: ปลูกในน้ำได้ตลอด เปลี่ยนน้ำทุก 1-2 สัปดาห์ ชอบแสงรำไร ห้ามโดนแดดจัด
9. ต้นไพเลีย (Chinese Money Plant) 🥞
ชื่อวิทยาศาสตร์: Pilea peperomioides Diels
วงศ์: Urticaceae (วงศ์ตำแย)
ถิ่นกำเนิด: จีนตอนใต้ (มณฑลยูนนาน, เสฉวน)
ชื่ออื่น: ต้นแพนเค้ก, ต้นยูเอฟโอ, Pancake Plant, UFO Plant, Missionary Plant
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์: ไม้ล้มลุกอายุหลายปี สูงประมาณ 30-40 ซม. ใบกลมคล้ายจานหรือเหรียญ (peltate) เส้นผ่านศูนย์กลางใบได้ถึง 10 ซม. ก้านใบยาว สีเขียวสด แตกหน่อง่าย
ความเชื่อ: ใบกลมคล้ายเหรียญ สื่อถึงความมั่งคั่ง เรียกเงินทองและพลังบวกเข้าบ้าน
การดูแล: ชอบแสงสว่าง แต่ไม่โดนแดดตรง รดน้ำเมื่อดินแห้ง ชอบอากาศเย็น
10. พลูหัวใจแนบ (Satin Pothos) 💜
ชื่อวิทยาศาสตร์: Scindapsus pictus Hassk.
วงศ์: Araceae (วงศ์บอน)
ถิ่นกำเนิด: เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (บังกลาเทศ, ไทย, มาเลเซีย, ฟิลิปปินส์)
ชื่ออื่น: Silver Pothos, Silver Vine, Silk Pothos
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์: ไม้เลื้อยขนาดเล็ก ยาว 1-3 เมตร ใบรูปหัวใจ สีเขียวเข้มมีลายจุดเงินเทาเป็นมัน ดูนุ่มนวลคล้ายผ้าซาติน ผิวใบมีเนื้อสัมผัสกำมะหยี่
ความเชื่อ: ช่วยเสริมดวงความรัก เมตตามหานิยม ทำให้มีคนรักใคร่เอ็นดู
การดูแล: ชอบความชื้นและแสงรำไร รดน้ำเมื่อดินแห้ง ดินร่วนระบายน้ำดี
ตารางสรุปต้นไม้มงคล
✅ = ปลอดภัยสำหรับสัตว์เลี้ยง | ⚠️ = มีพิษ ระวังเด็กและสัตว์เลี้ยง
เคล็ดลับการปลูกต้นไม้มงคลให้เจริญงอกงาม
💡 เคล็ดลับจากผู้เชี่ยวชาญ
- วันปลูก: ตามความเชื่อโบราณ ควรปลูกไม้มงคลในวันอังคาร เพราะเป็นวันที่เหมาะกับไม้เอาคุณทางใบ
- ทิศทาง: ทิศตะวันออกเฉียงใต้เป็นทิศแห่งความมั่งคั่งตามหลักฮวงจุ้ย
- การดูแล: รดน้ำสม่ำเสมอ ให้ปุ๋ยเดือนละ 1-2 ครั้งในช่วงฤดูเจริญเติบโต
- การสังเกต: ถ้าต้นไม้มงคลออกดอก ถือว่าเป็นลางดี โชคลาภกำลังจะมาถึง
- การเลือกซื้อ: เลือกต้นที่ใบเขียวสด ไม่มีโรคหรือแมลง รากแข็งแรง
บทสรุป
ต้นไม้มงคลทั้ง 10 ชนิดที่กล่าวมานี้ล้วนเป็นพืชที่ปลูกง่าย ดูแลไม่ยาก และมีความหมายดีตามความเชื่อของคนไทยและหลักฮวงจุ้ย นอกจากจะช่วยเสริมสิริมงคลแล้ว ยังช่วยฟอกอากาศและเพิ่มความสวยงามให้บ้านอีกด้วย การเลือกปลูกต้นไม้มงคลควรพิจารณาจากพื้นที่และแสงที่มี รวมถึงเวลาในการดูแล เพื่อให้ต้นไม้เจริญงอกงามและนำความเป็นสิริมงคลมาสู่บ้านและผู้อยู่อาศัย
หมายเหตุ: สำหรับบ้านที่มีเด็กเล็กหรือสัตว์เลี้ยง แนะนำให้เลือก ศุภโชค, เศรษฐีเรือนใน หรือไพเลีย ซึ่งไม่เป็นพิษ หรือวางต้นไม้ที่มีพิษให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง
แหล่งอ้างอิง
- Royal Botanic Gardens, Kew – powo.science.kew.org
- Missouri Botanical Garden – missouribotanicalgarden.org
- North Carolina State University Extension – plants.ces.ncsu.edu
- NASA Clean Air Study
❓ คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ต้นไม้มงคลปลูกในบ้านต้นไหนดูแลง่ายที่สุด?
กวักมรกต (ZZ Plant) และพลูด่าง เป็นต้นไม้มงคลที่ดูแลง่ายที่สุด ทนร่ม ทนแล้ง รดน้ำสัปดาห์ละครั้งก็พอ เหมาะกับคนไม่มีเวลาหรือมือใหม่หัดปลูกต้นไม้
ควรปลูกต้นไม้มงคลทิศไหนดี?
ตามหลักฮวงจุ้ย ทิศตะวันออกเฉียงใต้เป็นทิศแห่งความมั่งคั่ง เหมาะกับการวางต้นไม้มงคลประเภทเรียกเงินเรียกทอง เช่น ศุภโชค เงินไหลมา หรือต้นใบเงิน
ต้นไม้มงคลออกดอกหมายความว่าอะไร?
ตามความเชื่อโบราณ ถ้าต้นไม้มงคลออกดอก ถือว่าเป็นลางดี โชคลาภกำลังจะมาถึง โดยเฉพาะกวักมรกต นางกวัก และเศรษฐีเรือนใน ที่ออกดอกได้ยาก ถ้าออกดอกจะถือว่าเป็นมงคลอย่างยิ่ง
ไผ่กวนอิมกี่ต้นถึงจะดี?
จำนวนต้นไผ่กวนอิมมีความหมายแตกต่างกัน: 3 ต้น = ความสุข, 5 ต้น = สุขภาพ, 7 ต้น = โชคลาภ, 8 ต้น = ความเจริญรุ่งเรือง ควรหลีกเลี่ยง 4 ต้น เพราะในภาษาจีนออกเสียงคล้าย "ตาย"
ต้นไม้มงคลอันตรายต่อสัตว์เลี้ยงไหม?
ต้นไม้ในวงศ์ Araceae เช่น กวักมรกต นางกวัก เงินไหลมา และพลูด่าง มีสาร calcium oxalate ซึ่งอาจเป็นพิษต่อเด็กและสัตว์เลี้ยงหากกินเข้าไป สำหรับบ้านที่มีสัตว์เลี้ยง แนะนำให้เลือก ศุภโชค เศรษฐีเรือนใน หรือไพเลีย ที่ปลอดภัยกว่า
ต้นไม้มงคลต้นไหนช่วยฟอกอากาศได้ดี?
เศรษฐีเรือนใน (Spider Plant) เป็นต้นไม้มงคลที่ NASA แนะนำว่าช่วยฟอกอากาศได้ดี กำจัด formaldehyde, xylene และ carbon monoxide นอกจากนี้ พลูด่างและกวักมรกตก็ช่วยฟอกอากาศได้เช่นกัน
