ต้นจำปี
Magnolia × alba (DC.) Figlar
ชื่อสามัญ: จุมปี, จุ๋มปี๋, White Champaka, White Jade Orchid Tree
วงศ์: Magnoliaceae | ถิ่นกำเนิด: เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (จีนตอนใต้ มาเลเซีย อินโดนีเซีย)
การรดน้ำ
รดน้ำบ่อย (ทุกวัน)
แสงแดด
แสงแดดโดยตรง
ระดับความยาก
ง่าย - เหมาะสำหรับมือใหม่
อุณหภูมิ
18-30°C เหมาะสมที่สุด
ความสูง
10-30 เมตร
การเจริญเติบโต
ปานกลาง
สรุปสั้น (TL;DR)
อ่าน 30 วินาที- ต้นจำปี (*Magnolia × alba*) ไม้ยืนต้นดอกหอมสีขาวนวล สูง 10-30 เมตร
- ออกดอกตลอดปี กลิ่นหอมแรงโดยเฉพาะช่วงเย็นถึงกลางคืน
- ดูแลง่าย ชอบแดดจัด รดน้ำทุกวันไม่ชอบน้ำขัง
- เป็นไม้มงคลส่งเสริมความก้าวหน้า เหมาะกับผู้เกิดราศีตุลย์
- ราคาเริ่มต้น 50-250 บาท (ต้นเล็ก) ถึง 2,500-6,500 บาท (ไม้ล้อม)
- ไม่เป็นพิษต่อสัตว์เลี้ยงและมนุษย์
ข้อมูลทั่วไป
ต้นจำปี (Magnolia × alba) คือไม้ยืนต้นขนาดกลางถึงใหญ่ในวงศ์จำปา (Magnoliaceae) ที่มีดอกสีขาวนวลกลิ่นหอมอบอวล เป็นหนึ่งในไม้ดอกหอมที่คนไทยนิยมปลูกมาตั้งแต่สมัยโบราณ ทั้งเพื่อความสวยงาม ความเป็นสิริมงคล และนำดอกมาใช้ในพิธีกรรมทางศาสนา
ข้อมูลทั่วไปของต้นจำปี
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ของต้นจำปี
🌳 ลำต้นและเปลือก
จำปีเป็นไม้ยืนต้นขนาดกลางถึงใหญ่ สูงประมาณ 10-20 เมตร บางต้นอาจสูงได้ถึง 30 เมตร ลำต้นตรง เปลือกเรียบสีน้ำตาลอ่อน แตกเป็นร่องถี่ตามยาว เรือนยอดเป็นรูปกรวยทึบหรือทรงพีระมิด กิ่งมีขนสีเทา ค่อนข้างเปราะและหักง่าย
🍃 ใบ
ใบเดี่ยวเรียงสลับ รูปรีแกมขอบขนาน ขนาดยาวประมาณ 15-25 เซนติเมตร ปลายใบแหลม โคนใบสอบ ขอบใบเรียบ ผิวใบเรียบเป็นมัน สีเขียวเข้มเป็นมัน หนากว่าใบจำปา ใบไม่ผลัดตลอดปี
🌸 ดอก
ดอกเดี่ยวออกตามซอกใบใกล้ปลายกิ่ง ดอกตูมรูปกระสวย เมื่อบานมีกลีบดอก 10-15 กลีบ รูปรีแกมรูปหอก กลีบยาว 3-3.5 เซนติเมตร สีขาวนวลหรือสีงาช้าง มีกลิ่นหอมแรงโดยเฉพาะช่วงเย็นถึงกลางคืน ออกดอกได้ตลอดทั้งปี
🍎 ผล
จำปีที่ปลูกทั่วไปมักไม่ค่อยติดผล หากติดผลจะเป็นผลกลุ่ม สีเขียวเมื่ออ่อนและเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลเมื่อแก่
ความแตกต่างระหว่างจำปีกับจำปา
ทำไมต้นจำปีจึงนิยมปลูก
🌸 ดอกหอมตลอดปี
จำปีออกดอกได้ตลอดทั้งปี เมื่อดอกบานจะส่งกลิ่นหอมอบอวลกระจายไปทั่วบริเวณ โดยเฉพาะช่วงเย็นถึงกลางคืน กลิ่นหอมของดอกจำปีมีความเย็นสดชื่น เหมาะสำหรับปลูกไว้ให้กลิ่นหอมรอบบ้าน
🍀 เป็นไม้มงคล
ตามความเชื่อของคนไทย จำปีเป็นไม้มงคลที่สื่อถึงความก้าวหน้า ความสดใส และช่วยขจัดทุกข์ภัย เหมาะสำหรับผู้เกิดราศีตุลย์ การปลูกต้นจำปีไว้ในบริเวณบ้านจะช่วยเสริมความเจริญก้าวหน้าในหน้าที่การงาน
🏛️ ใช้ในพิธีกรรมทางศาสนา
ดอกจำปีนิยมนำมาใช้ไหว้พระ ทรงน้ำพระ กราบไหว้ผู้ใหญ่ ทำอุบะ และห้อยชายพวงมาลัย เนื่องจากดอกมีรูปทรงสวยงามและกลิ่นหอม
🌡️ ให้ร่มเงาเย็นสบาย
ต้นจำปีมีทรงพุ่มทึบให้ร่มเงาเย็นสบาย หลายบ้านปลูกไว้เป็นไม้ประธานของสวน ช่วยลดอุณหภูมิภายในบ้านได้อย่างมีประสิทธิภาพ
วิธีปลูกต้นจำปี
- เตรียมพื้นที่ — เลือกบริเวณที่ได้รับแสงแดดเต็มที่ 6-8 ชั่วโมงต่อวัน หลีกเลี่ยงพื้นที่น้ำท่วมขัง
- เตรียมดิน — พรวนดินให้ร่วนซุย ผสมปุ๋ยคอกและปูนขาว ตากทิ้งไว้ประมาณ 1 สัปดาห์
- ขุดหลุมปลูก — ขุดหลุมขนาด 60×60×60 เซนติเมตร หรือใหญ่กว่าถุงดำ 1.5-2 เท่า
- รองก้นหลุม — ใส่เศษกระดูกสัตว์หรือปุ๋ยคอกรองก้นหลุม
- ลงต้นปลูก — นำต้นจำปีลงปลูก กลบดินให้แน่น รดน้ำให้ชุ่ม
- ทำหลักค้ำ — ปักไม้ค้ำยันต้นเพื่อป้องกันลมพัดโค่น
การดูแลรักษาต้นจำปี
💧 การรดน้ำ
☀️ แสงแดด
ต้นจำปีชอบแสงแดดจัด ควรปลูกในที่ที่ได้รับแสงแดดเต็มที่อย่างน้อย 6-8 ชั่วโมงต่อวัน จะช่วยให้ออกดอกดกและมีกลิ่นหอมแรง
🌱 การใส่ปุ๋ย
ใส่ปุ๋ยสูตร 15-15-15 หรือ 16-16-16 อัตรา 2-3 กิโลกรัมต่อต้นต่อปี โดยเจาะหลุมรอบโคนต้นและฝังกลบ ควรใส่ปุ๋ยช่วงต้นฤดูฝนและปลายฤดูฝน
✂️ การตัดแต่งกิ่ง
ตัดแต่งกิ่งที่แห้งตาย กิ่งที่เป็นโรค และกิ่งที่แน่นเกินไป เพื่อให้ทรงพุ่มโปร่ง อากาศถ่ายเทได้ดี และป้องกันโรคแมลง ควรตัดแต่งหลังฤดูฝน
ปัญหาที่พบบ่อยและวิธีแก้ไข
🍂 ใบเหลืองร่วง
สาเหตุ: รดน้ำมากเกินไป น้ำขัง รากเน่า หรือขาดธาตุอาหาร
วิธีแก้: ปรับปริมาณการรดน้ำ ปรับปรุงการระบายน้ำ และใส่ปุ๋ยบำรุง
🐛 แมลงรบกวน
สาเหตุ: เพลี้ยอ่อน เพลี้ยหอย หนอนกินใบ
วิธีแก้: ฉีดพ่นน้ำล้างหรือใช้สารกำจัดแมลงตามฉลาก ตัดกิ่งที่มีแมลงระบาดหนักทิ้ง
🍄 โรคใบจุด
สาเหตุ: เชื้อราในช่วงฤดูฝน
วิธีแก้: ตัดใบที่เป็นโรคทิ้ง ฉีดพ่นสารป้องกันเชื้อรา และปรับให้ทรงพุ่มโปร่งขึ้น
ราคาต้นจำปีและแหล่งซื้อ
แหล่งซื้อที่แนะนำ:
- ตลาดต้นไม้จตุจักร กรุงเทพฯ
- ตลาดต้นไม้ดงบัง ปราจีนบุรี
- Shopee, Lazada (ค้นหา “ต้นจำปี”)
- NanaGarden.com
*หมายเหตุ: ราคาอาจแตกต่างกันตามขนาด สภาพต้น และร้านค้า (อ้างอิงราคา: มกราคม 2568)
ความเชื่อและฮวงจุ้ยต้นจำปี
ตามหลักความเชื่อของไทยและฮวงจุ้ย ต้นจำปีมีความหมายดังนี้:
- ความก้าวหน้า — ช่วยส่งเสริมความเจริญก้าวหน้าในหน้าที่การงาน
- ความสดใส — ดอกสีขาวบริสุทธิ์สื่อถึงชีวิตที่สดใสรุ่งเรือง
- ขจัดทุกข์ภัย — กลิ่นหอมช่วยปัดเป่าสิ่งไม่ดีออกไป
สรรพคุณทางยาสมุนไพร
ส่วนต่างๆ ของต้นจำปีมีสรรพคุณทางยาสมุนไพรดังนี้:
- ดอก: แก้เป็นลม แก้ไข้ บำรุงหัวใจ ขับน้ำดี บำรุงโลหิต
- น้ำมันดอก: มีฤทธิ์สงบประสาท ต้านเชื้อจุลินทรีย์
พันธุ์จำปีที่น่าสนใจ
นอกจากจำปีขาวทั่วไปแล้ว ยังมีพันธุ์จำปีที่น่าสนใจอีกหลายชนิด:
- จำปีสีนวล: ลูกผสมระหว่างจำปีและจำปา ดอกใหญ่กว่า กลิ่นหอมแรงกว่า
- จำปีแคระ/จำปีจิ๋ว: พันธุ์ที่เหมาะกับการปลูกในกระถาง ต้นเล็กกะทัดรัด
- จำปีสิรินธร: (Magnolia sirindhorniae) พืชชนิดใหม่ของโลก (New Species) ค้นพบที่ป่าพรุซับจำปา จ.ลพบุรี เป็นพืชเฉพาะถิ่นของไทย (Endemic) ต้นสูง 20-30 ม. ดอกสีขาวนวล 12-15 กลีบ
บทสรุป
ต้นจำปีเป็นไม้ยืนต้นที่มีคุณค่าทั้งความสวยงาม กลิ่นหอม และความเป็นสิริมงคล ดูแลรักษาง่าย ชอบแสงแดดจัด ไม่ชอบน้ำขัง ราคาเริ่มต้นไม่แพง เหมาะสำหรับปลูกเป็นไม้ประธานในสวน หรือปลูกไว้ให้กลิ่นหอมรอบบ้าน และยังเป็น 1 ใน 58 พันธุ์ไม้ที่สามารถใช้เป็นหลักทรัพย์ค้ำประกันเงินกู้ได้อีกด้วย
👉 อ่านเพิ่มเติม: ต้นกวักมรกต ไม้มงคลเรียกทรัพย์
👉 อ่านเพิ่มเติม: ต้นทองอุไร ไม้มงคลดอกเหลืองอร่าม
👉 อ่านเพิ่มเติม: ต้นล่ำซำ ไม้มงคลร่ำรวย
แหล่งอ้างอิง: Wikipedia, บ้านและสวน, อุทยานหลวงราชพฤกษ์, ASPCA, ๑๐๘พรรณไม้ไทย
อัปเดตล่าสุด: มกราคม 2568
❓ คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ต้นจำปีกับต้นจำปาต่างกันอย่างไร?
จำปีมีดอกสีขาวนวล ขนาดเล็กกว่า ต้นสูงกว่า แทบไม่ติดผล ส่วนจำปามีดอกสีเหลืองอมส้ม ขนาดใหญ่กว่า ต้นเตี้ยกว่า และติดผลได้ง่าย ทั้งคู่อยู่ในวงศ์เดียวกัน
ต้นจำปีต้องรดน้ำบ่อยแค่ไหน?
จำปีชอบน้ำมาก ควรรดน้ำทุกวัน โดยเฉพาะฤดูร้อนให้รดวันละ 2 ครั้ง แต่ต้องระวังไม่ให้น้ำขัง เพราะรากจะเน่าได้ง่าย
ต้นจำปีปลูกทิศไหนดีตามหลักฮวงจุ้ย?
นิยมปลูกต้นจำปีทางทิศใต้ เพื่อให้ลมมรสุมพัดพากลิ่นหอมเข้าสู่ตัวบ้าน นอกจากนี้จำปียังเป็นไม้มงคลประจำผู้เกิดราศีตุลย์และราศีสิงห์
ต้นจำปีราคาเท่าไหร่?
ราคาขึ้นอยู่กับขนาด ต้นเล็ก 50-60 ซม. ราคา 50-250 บาท ต้นกลาง 1-2 เมตร ราคา 350-1,000 บาท ไม้ล้อมขนาดใหญ่ราคา 2,500-6,500+ บาท
ต้นจำปีเป็นพิษต่อสัตว์เลี้ยงไหม?
ต้นจำปีไม่เป็นพิษต่อสุนัข แมว ม้า และมนุษย์ ตาม ASPCA ยืนยันว่าพืชในวงศ์ Magnolia ปลอดภัย แม้กินเข้าไปมากอาจท้องเสียเล็กน้อยแต่ไม่เป็นอันตราย
🛒 สินค้าแนะนำสำหรับ ต้นจำปี
ผลิตภัณฑ์ที่เหมาะสำหรับการดูแลและป้องกันปัญหา
รูปภาพเพิ่มเติม
พืชที่เกี่ยวข้อง
ยังไม่มีพืชที่เกี่ยวข้อง