ต้นกุมารเรียกทรัพย์
Scadoxus multiflorus (Martyn) Raf.
ชื่อสามัญ: กุมารเรียกทรัพย์, ว่านกุมารทอง, ว่านแสงอาทิตย์, ว่านกระทุ่ม, ว่านตะกร้อ, African Blood Lily, Fireball Lily, Powderpuff Lily
วงศ์: Amaryllidaceae (วงศ์ว่านสี่ทิศ) | ถิ่นกำเนิด: แอฟริกาเขตร้อน, คาบสมุทรอาหรับ
การรดน้ำ
รดน้ำปานกลาง (2-3 วันครั้ง)
แสงแดด
ที่ร่ม/แสงน้อย
ระดับความยาก
ง่าย - เหมาะสำหรับมือใหม่
อุณหภูมิ
20-35°C
ความสูง
30-60 เซนติเมตร
ข้อมูลทั่วไป
ต้นกุมารเรียกทรัพย์ หรือที่รู้จักกันในชื่อ ว่านกุมารทอง และ ว่านแสงอาทิตย์ เป็นไม้มงคลที่ได้รับความนิยมปลูกในบ้านเพื่อเสริมโชคลาภ ความเชื่อโบราณเชื่อว่าเป็นว่านที่มีกุมารทองสิงสถิตอยู่ ช่วยเฝ้าบ้านและนำพาความเจริญรุ่งเรืองมาสู่ผู้ปลูก โดยเฉพาะเมื่อออกดอก หากขอพรมักจะสมหวังดังใจ
ต้นกุมารเรียกทรัพย์มีดอกสีแดงสดทรงกลมคล้ายลูกบอล สวยงามโดดเด่นเป็นเอกลักษณ์ ออกดอกปีละครั้งในช่วงต้นฤดูฝน บทความนี้จะแนะนำวิธีปลูก การดูแลรักษา และความเชื่อเรื่องมงคลอย่างละเอียด
ข้อมูลทั่วไปของต้นกุมารเรียกทรัพย์
ต้นกุมารเรียกทรัพย์มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Scadoxus multiflorus (เดิมชื่อ Haemanthus multiflorus) อยู่ในวงศ์ Amaryllidaceae เป็นไม้ล้มลุกอายุหลายปี มีหัวอยู่ใต้ดินคล้ายหัวหอม มีถิ่นกำเนิดจากทวีปแอฟริกาเขตร้อนและคาบสมุทรอาหรับ
| รายการ | ข้อมูล |
|---|---|
| ชื่อวิทยาศาสตร์ | Scadoxus multiflorus (Martyn) Raf. |
| ชื่อสามัญ | African Blood Lily, Blood Flower, Fireball Lily, Powderpuff Lily |
| ชื่อไทย | ว่านกุมารทอง, ว่านแสงอาทิตย์, ว่านกระทุ่ม, ว่านตะกร้อ, กุมารเรียกทรัพย์ |
| วงศ์ | Amaryllidaceae (วงศ์ว่านสี่ทิศ) |
| ถิ่นกำเนิด | แอฟริกาเขตร้อน, คาบสมุทรอาหรับ |
| ประเภท | ไม้ล้มลุก อายุหลายปี มีหัวใต้ดิน |
| ความสูง | 30-60 เซนติเมตร |
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์
หัว (Bulb)
หัวของต้นกุมารเรียกทรัพย์อยู่ใต้ดิน มีลักษณะคล้ายหัวหอม ประกอบด้วยกาบใบหุ้มซ้อนกันแน่นเป็นทรงกลม สีขาวนวล มีจุดประสีม่วงแดงกระจายทั่วหัว เมื่อหัวแก่และขุดขึ้นมาพร้อมราก จะมีลักษณะคล้าย “กุมารที่มัดผมจุกนั่งบนแท่น” ซึ่งเป็นที่มาของชื่อ “ว่านกุมารทอง” หัวที่อายุมากจะแตกหัวใหม่ขนาดเล็กออกมาสำหรับขยายพันธุ์
ใบ
ใบเป็นใบเดี่ยว มีประมาณ 6-7 ใบต่อต้น เรียงสลับเวียนรอบลำต้น ใบรูปหอกกว้าง สีเขียวสด ยาว 20-30 เซนติเมตร กว้าง 5-10 เซนติเมตร ขอบใบเป็นคลื่นเล็กน้อย มีเส้นกลางใบชัดเจน ก้านใบมีจุดประสีม่วงแดง ใบจะแตกออกหลังจากดอกบานแล้ว และจะเจริญเติบโตเต็มที่เมื่อดอกร่วงโรย
ดอก
ดอกเป็นจุดเด่นที่สุดของต้นกุมารเรียกทรัพย์ ออกเป็นช่อทรงกลมคล้ายลูกบอลหรือพลุ ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 10-25 เซนติเมตร ประกอบด้วยดอกย่อย 100-200 ดอก แต่ละดอกมี 6 กลีบ สีแดงสดถึงส้มแดง เกสรตัวผู้มีก้านสีแดงและอับละอองเกสรสีเหลือง ก้านช่อดอกยาว 30-75 เซนติเมตร แทงขึ้นตรงจากหัว มีจุดประสีม่วงแดง ดอกบานอยู่ได้ 1-2 สัปดาห์
ผล
หลังดอกโรยจะติดผลกลมขนาดเล็ก เมื่อสุกมีสีส้มแดงเป็นมัน ผลสามารถอยู่บนต้นได้นาน 1-2 เดือน ภายในมีเมล็ดสำหรับขยายพันธุ์
ความเชื่อและความหมายมงคล
ต้นกุมารเรียกทรัพย์เป็นไม้มงคลที่มีความเชื่อหลายประการ:
- กุมารทองสิงสถิต: เชื่อว่าเป็นว่านที่มีกุมารทองสิงสถิตอยู่ ช่วยเฝ้าบ้านและปกป้องคุ้มครองผู้อยู่อาศัย
- เรียกทรัพย์โชคลาภ: บ้านใดปลูกไว้จะไม่ขัดสนเรื่องเงินทอง มีโชคลาภเข้ามา
- ค้าขายเจริญ: ช่วยให้มีลูกค้ามาอุดหนุน การค้าขายราบรื่น
- ขอพรสมหวัง: เมื่อต้นออกดอก หากขอพรด้วยใจบริสุทธิ์ มักจะสมหวังดังคำขอ
- แสงอาทิตย์: ดอกทรงกลมสีแดงคล้ายดวงอาทิตย์ สื่อถึงความรุ่งเรือง สว่างไสว
ตำแหน่งที่เหมาะสมในการวาง
- หน้าบ้านหรือหน้าร้านค้า เพื่อดึงดูดลูกค้าและโชคลาภ
- มุมทิศตะวันออกเฉียงใต้ (มุมเงิน) ตามหลักฮวงจุ้ย
- ห้องรับแขกหรือห้องทำงาน
วิธีปลูกต้นกุมารเรียกทรัพย์
การเตรียมดิน
ต้นกุมารเรียกทรัพย์ชอบดินร่วนระบายน้ำดี ผสมดินดังนี้:
- ดินร่วน 2 ส่วน
- ทรายหยาบ 1 ส่วน
- ปุ๋ยหมักหรือใบไม้ผุ 1 ส่วน
การปลูกจากหัว
- เลือกกระถางขนาด 8-12 นิ้ว มีรูระบายน้ำ
- ใส่เศษกระถางหรือหินรองก้นกระถาง
- ใส่ดินผสมประมาณครึ่งกระถาง
- วางหัวว่านโดยให้คอหัวโผล่พ้นดินเล็กน้อย
- กลบดินรอบหัว กดให้แน่นพอประมาณ
- รดน้ำให้ชุ่ม วางในที่ร่มรำไร
การปลูกลงดิน
สามารถปลูกลงดินได้ในพื้นที่ที่มีร่มเงา ขุดหลุมลึกประมาณ 10-15 เซนติเมตร รองก้นด้วยทรายหยาบ วางหัวและกลบดิน รดน้ำให้ชุ่ม
การดูแลรักษา
แสงแดด
ต้นกุมารเรียกทรัพย์ชอบแสงรำไร ไม่ทนแดดจัด วางในที่ที่ได้รับแสงแดดอ่อนๆ ตอนเช้าหรือเย็น หากปลูกกลางแจ้งควรมีร่มเงาบังแดด 50-70%
การรดน้ำ
รดน้ำปานกลาง ให้ดินชุ่มแต่ไม่แฉะ ปล่อยให้ดินแห้งก่อนรดน้ำครั้งต่อไป ในฤดูหนาวหรือช่วงพักตัว ควรลดการรดน้ำลง เพื่อป้องกันหัวเน่า ต้นกุมารเรียกทรัพย์ทนแล้งได้ดีเนื่องจากสะสมน้ำไว้ในหัว
การใส่ปุ๋ย
- ช่วงเจริญเติบโต (ฤดูฝน): ใส่ปุ๋ยละลายช้า เช่น ออสโมโค้ต ทุก 2-3 เดือน
- ช่วงก่อนออกดอก (ส.ค.-ก.ย.): ใส่ปุ๋ยเสริมดอก สูตร 8-24-24 หรือปุ๋ยบำรุงดอก
- หลังดอกโรย: ใส่ปุ๋ยสูตรเสมอ 15-15-15 เพื่อบำรุงหัว
การพักตัว
ในช่วงฤดูหนาว (พ.ย.-ก.พ.) ต้นกุมารเรียกทรัพย์จะเข้าสู่ระยะพักตัว ใบจะเหี่ยวและร่วง เหลือแต่หัวอยู่ใต้ดิน ช่วงนี้ควรงดน้ำและปุ๋ย รอจนถึงฤดูฝนจะแตกยอดใหม่พร้อมดอก
ฤดูกาลออกดอก
ต้นกุมารเรียกทรัพย์ออกดอกปีละครั้งในช่วง พฤษภาคม – มิถุนายน ซึ่งเป็นต้นฤดูฝน โดยก้านดอกจะแทงขึ้นมาก่อนใบ ใช้เวลาประมาณ 2-3 สัปดาห์จึงจะบานเต็มที่ ดอกบานอยู่ได้ 1-2 สัปดาห์ หลังจากนั้นใบจะเริ่มแตกออกและเจริญเติบโตเต็มที่
การขยายพันธุ์
1. แยกหัว (แนะนำ)
เป็นวิธีที่ง่ายและได้ผลเร็วที่สุด เมื่อหัวแม่อายุมาก (3-5 ปี) จะแตกหัวลูกออกมา สามารถขุดแยกหัวลูกไปปลูกในช่วงพักตัว (ม.ค.-ก.พ.) หัวลูกขนาดใหญ่จะออกดอกในปีถัดไป หัวเล็กอาจใช้เวลา 2-3 ปี
2. ผ่าหัว
ใช้มีดคมผ่าหัวออกเป็น 4-8 ซีก ทาปูนแดงหรือยากันเชื้อราที่รอยตัด ผึ่งให้แห้ง 1-2 วัน นำไปปักชำในทรายผสมขุยมะพร้าว รอจนแตกรากและยอดใหม่ ใช้เวลาประมาณ 2-3 เดือน
3. เพาะเมล็ด
เก็บเมล็ดจากผลสุก ล้างเนื้อออก เพาะในดินผสมทรายชื้นๆ วางในที่ร่ม รักษาความชื้น เมล็ดจะงอกใน 2-4 สัปดาห์ ต้นที่ได้จากเมล็ดจะออกดอกเมื่ออายุ 3-5 ปี
โรคและแมลงศัตรูพืช
| ปัญหา | สาเหตุ | วิธีแก้ไข |
|---|---|---|
| หัวเน่า | รดน้ำมากเกินไป ดินไม่ระบายน้ำ | ลดการรดน้ำ ปรับปรุงดินให้ระบายน้ำดี ตัดส่วนเน่าออกทาปูนแดง |
| เพลี้ยแป้ง | สภาพแวดล้อมชื้นและอบอ้าว | ใช้น้ำฉีดล้าง หรือฉีดพ่นน้ำมันนีม/สารกำจัดแมลง |
| หอยทาก | ชอบกินใบอ่อน | เก็บทำลาย โรยเปลือกไข่บด หรือใช้เหยื่อพิษหอยทาก |
| ไรแดง | อากาศแห้งและร้อน | พ่นน้ำเพิ่มความชื้น ฉีดพ่นสารกำจัดไร |
ข้อควรระวัง
⚠️ พืชมีพิษ: ทุกส่วนของต้นกุมารเรียกทรัพย์มียางพิษ โดยเฉพาะหัวและใบ ห้ามรับประทานอย่างเด็ดขาด หากสัมผัสยางควรล้างมือให้สะอาด ระวังไม่ให้เด็กและสัตว์เลี้ยงเข้าใกล้หรือกัดกิน
สรุป
ต้นกุมารเรียกทรัพย์หรือว่านกุมารทองเป็นไม้มงคลที่ปลูกง่าย ดูแลไม่ยาก มีดอกสวยงามโดดเด่น และมีความหมายดีเรื่องโชคลาภ เหมาะสำหรับปลูกในบ้านหรือร้านค้า เพียงแค่วางในที่แสงรำไร รดน้ำพอประมาณ และอดทนรอดอกบานในช่วงต้นฤดูฝน ก็จะได้ชื่นชมความงามของดอกทรงกลมสีแดงสดที่สื่อถึงความเจริญรุ่งเรืองและโชคลาภ
❓ คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ต้นกุมารเรียกทรัพย์ออกดอกปีละกี่ครั้ง?
ออกดอกปีละ 1 ครั้ง ในช่วงต้นฤดูฝน (พฤษภาคม-มิถุนายน) ดอกจะแทงขึ้นมาก่อนใบ บานอยู่ประมาณ 1-2 สัปดาห์ หลังจากนั้นใบจะเจริญเติบโตแทน
ต้นกุมารเรียกทรัพย์มีพิษไหม?
มีพิษครับ ทุกส่วนของต้นมียางพิษ โดยเฉพาะหัวและใบ ห้ามรับประทานอย่างเด็ดขาด ควรระวังไม่ให้เด็กและสัตว์เลี้ยงกัดกิน หากสัมผัสยางควรล้างมือให้สะอาด
ทำไมต้นกุมารเรียกทรัพย์ไม่ออกดอก?
สาเหตุหลักคือหัวยังเล็กเกินไป (ต้องใช้เวลา 2-3 ปี) หรือไม่ได้พักตัวในช่วงฤดูหนาว แนะนำให้งดน้ำช่วง พ.ย.-ก.พ. เพื่อกระตุ้นให้ออกดอก และใส่ปุ๋ยบำรุงดอกช่วง ส.ค.-ก.ย.
วางต้นกุมารเรียกทรัพย์ตรงไหนดี ตามหลักฮวงจุ้ย?
แนะนำวางที่มุมทิศตะวันออกเฉียงใต้ของบ้าน (มุมเงิน) หรือหน้าบ้าน หน้าร้านค้า เพื่อดึงดูดลูกค้าและโชคลาภ ควรวางในที่แสงรำไร ไม่โดนแดดจัด
ต้นกุมารเรียกทรัพย์ต่างจากว่านแสงอาทิตย์ไหม?
เป็นต้นเดียวกันครับ! มีหลายชื่อเรียก ได้แก่ กุมารเรียกทรัพย์, ว่านกุมารทอง, ว่านแสงอาทิตย์, ว่านกระทุ่ม, ว่านตะกร้อ ทั้งหมดคือ Scadoxus multiflorus ชนิดเดียวกัน
คู่มือการดูแล
💧 การรดน้ำ
รดน้ำปานกลาง 2-3 วันครั้ง รดเมื่อดินด้านบนแห้ง ประมาณ 2-3 ซม.
🌱 ดินที่เหมาะสม
ดินร่วนระบายน้ำดี ผสมทรายและปุ๋ยหมัก
🌡️ อุณหภูมิ
20-35°C
💨 ความชื้น
ความชื้นปานกลาง (40-60%) เหมาะกับพืชทั่วไป
🌾 การให้ปุ๋ย
ปุ๋ยละลายช้าทุก 2-3 เดือน, ปุ๋ยบำรุงดอกก่อนออกดอก
✂️ การตัดแต่ง
ตัดใบแห้งและก้านดอกที่โรยออก
🪴 การย้ายกระถาง
ทุก 2-3 ปี หรือเมื่อหัวแน่นกระถาง
🌱 การขยายพันธุ์
แยกหัว (แนะนำ), ผ่าหัว, เพาะเมล็ด
ปัญหาที่พบบ่อย
หัวเน่า
สาเหตุ: รดน้ำมากเกินไป ดินไม่ระบายน้ำ โดยเฉพาะช่วงพักตัว
วิธีแก้: ลดการรดน้ำ ปรับปรุงดินให้ระบายน้ำดี งดน้ำช่วงฤดูหนาว
ไม่ออกดอก
สาเหตุ: หัวยังเล็ก, แสงไม่เพียงพอ, ไม่ได้พักตัวช่วงฤดูหนาว
วิธีแก้: รอให้หัวโตขึ้น ย้ายไปที่แสงรำไร งดน้ำช่วงพักตัวเพื่อกระตุ้นดอก
ใบเหลือง
สาเหตุ: แสงจัดเกินไป หรือขาดธาตุอาหาร
วิธีแก้: ย้ายไปที่ร่มรำไร ใส่ปุ๋ยบำรุงใบ
✨ คุณสมบัติพิเศษ
ดอกทรงกลมสีแดงสวยงาม ออกดอกปีละครั้ง ไม้มงคลเรียกทรัพย์ ทนแล้งได้ดี
ดอกและผล
พฤษภาคม - มิถุนายน
แดงสด, ส้มแดง
ใหญ่ (> 5 ซม.)
มีผล
ข้อมูลการซื้อขาย
100-500 บาท (ขึ้นกับขนาดหัว)
ทั่วไป
ร้านต้นไม้ทั่วไป, ตลาดนัดต้นไม้, Shopee, Lazada
ตารางการดูแล
สัปดาห์ละ 2-3 ครั้ง (ฤดูฝน) / งดน้ำ (ฤดูหนาว-ช่วงพักตัว)
ทุก 2-3 เดือน, ใส่ปุ๋ยบำรุงดอกช่วง ส.ค.-ก.ย.
หลายปี (หัวอายุ 10+ ปี)
สภาพแวดล้อม
ทั้งในร่มและกลางแจ้ง
☀️ ทนแล้ง
ประโยชน์
ไม่แนะนำ - พืชมีพิษ
ไม่ใช้ - พืชมีพิษ ห้ามรับประทาน
เสริมโชคลาภ เรียกทรัพย์ ค้าขายเจริญ มีกุมารทองสิงสถิต วางมุมทิศตะวันออกเฉียงใต้
🛒 สินค้าแนะนำสำหรับ ต้นกุมารเรียกทรัพย์
ผลิตภัณฑ์ที่เหมาะสำหรับการดูแลและป้องกันปัญหา
