ต้นม่วงส่าหรี

ต้นม่วงส่าหรี (Lagerstroemia hybrid) คือไม้ดอกลูกผสมในวงศ์ Lythraceae สกุลเดียวกับยี่เข่งและอินทนิลน้ำ เป็นไม้ต้นขนาดเล็กผลัดใบ สูงราว 3-6 เมตร แตกกิ่งเป็นพุ่มกว้างทรงกลม ออกดอกสีม่วงเข้มเป็นช่อแน่นที่ปลายกิ่ง ชอบแดดจัด โตค่อนข้างเร็ว และทนแล้ง จึงนิยมปลูกเป็นไม้ประดับในบริเวณบ้าน บางคนสะกดชื่อว่า “ม่วงสาหรี่” หรือ “ม่วงสาหรี”

ข้อมูลพื้นฐานของต้นม่วงส่าหรี

หัวข้อ	รายละเอียด
ชื่อวิทยาศาสตร์	Lagerstroemia hybrid (ไม้ลูกผสม)
วงศ์	Lythraceae
ชื่อสามัญ	Crape myrtle (ชื่อเรียกรวมของพืชสกุลนี้)
ชื่ออื่นที่พบ	ม่วงสาหรี, ม่วงสาหรี่ (สะกดต่างกัน)
ที่มา	ไม่ทราบที่มาแน่ชัด มีผู้นำเข้ามาปลูกในไทยนานกว่า 10 ปี
ประเภท	ไม้ต้นขนาดเล็กผลัดใบ (บางแหล่งจัดเป็นไม้พุ่ม) ทรงพุ่มกว้างทรงกลม สูง 3-6 เมตร
ช่วงออกดอก	ออกดอกได้ตลอดทั้งปี
การเติบโต	ค่อนข้างเร็ว ทนแล้ง และทนดินเค็มได้ดี
การใช้ประโยชน์	ไม้ประดับ ให้ร่มเงา

ม่วงส่าหรีมาจากไหน มีความหมายอย่างไร

ม่วงส่าหรีเป็นไม้ลูกผสมในสกุล Lagerstroemia ที่ยังไม่ทราบที่มาแน่ชัด บ้านและสวนระบุว่ามีผู้นำเข้ามาปลูกในเมืองไทยนานกว่า 10 ปีแล้ว ส่วนความหมายของชื่อยังไม่พบเอกสารที่อธิบายไว้ ฐานข้อมูลเกษตรดิจิทัลบันทึกชื่อวิทยาศาสตร์เป็น Lagerstroemia hybrid และระบุที่มาว่า “ไม่ทราบที่มาแน่ชัด” ผู้เขียนบล็อกใน GotoKnow เล่าว่าคนขายต้นไม้บอกว่าเป็นลูกผสมระหว่างอินทนิลกับยี่เข่ง ขณะที่แหล่งข้อมูลพรรณไม้บางแห่งบรรยายว่าใบคล้ายใบอินทนิลน้ำ ส่วนดอกคล้ายดอกยี่เข่งและตะแบก

อย่างไรก็ตาม ยังไม่พบเอกสารทางพฤกษศาสตร์ที่ยืนยันพ่อแม่พันธุ์ของม่วงส่าหรี ส่วนเรื่องความเชื่อ พบเพียงโพสต์ในโซเชียลที่กล่าวว่าโทนสีม่วงให้ความรู้สึกสง่างาม ซึ่งผู้เขียนเองระบุว่าเป็นความเชื่อหรือความชอบส่วนบุคคล ยังไม่พบความเชื่อที่มีแหล่งอ้างอิงชัดเจน

ต้นม่วงส่าหรีมีลักษณะอย่างไร

ต้นม่วงส่าหรีเป็นไม้ต้นขนาดเล็กผลัดใบ สูง 3-6 เมตร ทรงพุ่มกว้างทรงกลม ใบเดี่ยวเรียงสลับเนื้อค่อนข้างหนา และออกดอกสีม่วงเข้มเป็นช่อแน่นขนาดใหญ่ที่ปลายกิ่ง รายละเอียดแต่ละส่วนมีดังนี้

ลำต้นและทรงพุ่ม

แตกกิ่งก้านเป็นพุ่มกว้างทรงกลม ฐานข้อมูลเกษตรดิจิทัลจัดเป็นไม้พุ่ม สูง 3.5-4 เมตร ส่วนบ้านและสวนระบุว่าเป็นไม้ต้นผลัดใบขนาดเล็ก สูงได้ประมาณ 3-6 เมตร

ใบ

ใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปรีแกมรูปขอบขนานหรือรูปไข่กลับ ปลายแหลม โคนมน เนื้อใบค่อนข้างหนา สีเขียว ลักษณะใบคล้ายใบอินทนิลน้ำ

ดอกม่วงส่าหรี

ออกเป็นช่อแน่นขนาดใหญ่ที่ปลายกิ่ง แต่ละช่อประกอบด้วยดอกจำนวนมาก สีม่วงเข้ม บางแหล่งบรรยายว่าเป็นสีม่วงเข้มหรือสีน้ำเงินเข้ม ส่วนเรื่องผลและเมล็ดยังไม่พบข้อมูลที่เผยแพร่

ม่วงส่าหรีออกดอกช่วงไหน

บ้านและสวนระบุว่าม่วงส่าหรีออกดอกได้ตลอดทั้งปี และต้องการแสงแดดตลอดทั้งวัน ถ้าได้แดดน้อย ดอกจะน้อยลง โดย MSU Extension ระบุว่าไม้สกุลนี้ปลูกในที่มีร่มเงาบางส่วนได้ แต่มักออกดอกน้อยลงหรือไม่ออกดอกเลย ดอกม่วงส่าหรีออกเป็นช่อที่ปลายกิ่ง และไม้สกุลนี้ออกดอกบนกิ่งที่เกิดในปีนั้น การตัดแต่งปลายกิ่งเมื่อช่อดอกแห้งแล้วจึงช่วยกระตุ้นยอดใหม่สำหรับดอกรอบถัดไป

 

ม่วงส่าหรีกับยี่เข่งและอินทนิลน้ำต่างกันอย่างไร

ทั้ง 3 ชนิดเป็นพืชสกุล Lagerstroemia เดียวกัน ต่างกันที่ขนาดต้นและสีดอก ม่วงส่าหรีสูง 3-6 เมตร ดอกสีม่วงเข้ม ยี่เข่งสูงใกล้เคียงกันแต่ดอกมีหลายสี ส่วนอินทนิลน้ำเป็นไม้ต้นขนาดกลางถึงใหญ่ สูงได้ถึง 24 เมตร

ชนิด	จุดสังเกต
ม่วงส่าหรี Lagerstroemia hybrid	ไม้ต้นขนาดเล็กผลัดใบ สูง 3-6 ม. · ดอกม่วงเข้ม ช่อแน่น · ใบค่อนข้างหนาคล้ายใบอินทนิลน้ำ · ออกดอกได้ตลอดปี
ยี่เข่ง L. indica	ไม้ต้นขนาดเล็กผลัดใบ สูง 3-7 ม. · ดอกสีชมพู สีม่วง หรือสีขาว · ออกดอกตลอดปี พบมากช่วงพฤษภาคม-สิงหาคม
อินทนิลน้ำ L. speciosa	ไม้ต้นขนาดกลางถึงใหญ่ ผลัดใบ สูง 10-24 ม. · ดอกสีม่วงสด ม่วงปนชมพู หรือขาว · ออกดอกช่วงกุมภาพันธ์-พฤษภาคม

ม่วงส่าหรีมีกี่สี

ม่วงส่าหรีมีดอกสีม่วงเข้ม บางแหล่งบรรยายว่าเป็นสีม่วงเข้มหรือสีน้ำเงินเข้ม ต่างจากยี่เข่งที่มีทั้งดอกสีชมพู สีม่วง และสีขาว ในตลาดออนไลน์มีการขายต้นที่ตั้งชื่อว่า “ชมพูส่าหรี” ด้วย แต่ยังไม่พบข้อมูลทางพฤกษศาสตร์ยืนยันว่าเป็นพันธุ์เดียวกัน

ต้นม่วงส่าหรีปลูกอย่างไร

ปลูกม่วงส่าหรีในจุดที่ได้แดดจัดอย่างน้อย 6 ชั่วโมงต่อวัน ใช้ดินร่วนที่ระบายน้ำดี ปลูกลงดินหรือในกระถางใหญ่ก็ได้ และรดน้ำให้ชุ่มสม่ำเสมอจนกว่าต้นจะตั้งตัว ขั้นตอนโดยละเอียดมีดังนี้

1. เลือกจุดแดดจัด — ได้แดดอย่างน้อย 6 ชั่วโมงต่อวัน และเว้นพื้นที่ให้ทรงพุ่มกว้างทรงกลมแผ่ได้เต็มที่
2. เตรียมดินร่วนที่ระบายน้ำดี — ผสมกาบมะพร้าว แกลบดำ และปุ๋ยคอกเก่าเล็กน้อย ช่วยให้ดินโปร่ง
3. ปลูกลงดินหรือกระถางใหญ่ — ถ้าพื้นที่จำกัด ปลูกกระถางได้ โดยเลือกกระถางใหญ่ตั้งแต่แรก หรือค่อย ๆ ขยับขนาดกระถางทุกปี
4. ปักไม้ค้ำช่วงแรก — กันต้นโยก เพราะเมื่อมีดอกมาก น้ำหนักที่ปลายยอดจะดึงกิ่งลง
5. รดน้ำให้ต้นตั้งตัว — ช่วงตั้งตัวรดให้ชุ่มสม่ำเสมอแต่ไม่แฉะ เมื่อรากเดินดีแล้วรดเมื่อหน้าดินเริ่มแห้ง
6. บำรุงด้วยปุ๋ยคอก — ใส่ปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมักเดือนละครั้ง หรือใช้ปุ๋ยละลายช้าทุก 3 เดือน

ม่วงส่าหรีปลูกในบ้านได้ไหม

ปลูกในบริเวณบ้านได้ แต่ไม่เหมาะกับการวางในอาคาร เพราะเป็นไม้ต้นขนาดเล็กทรงพุ่มกลม สูง 3-6 เมตร และต้องการแดดจัดอย่างน้อย 6 ชั่วโมงต่อวัน ถ้าพื้นที่จำกัด ปลูกในกระถางใหญ่ได้ โดยปักไม้ค้ำช่วงแรกและตัดแต่งปลายกิ่งให้ทรงพุ่มโปร่ง

วิธีดูแลม่วงส่าหรีให้ออกดอกดก

หัวใจของการดูแลคือแดดจัด ไม่ใส่ปุ๋ยไนโตรเจนมากเกินไป และตัดแต่งปลายกิ่งเมื่อช่อดอกแห้งแล้วเพื่อกระตุ้นยอดใหม่ เพราะไม้สกุลนี้ออกดอกบนกิ่งที่เกิดในปีนั้น

ปัจจัย	การดูแล
แสง	แดดจัดอย่างน้อย 6 ชั่วโมงต่อวัน โดย UAEX (University of Arkansas) ระบุว่าไม้สกุลนี้ต้องได้แดดตรงอย่างน้อย 8 ชั่วโมงต่อวันจึงจะออกดอกดี ถ้าอยู่ในร่มเงาบางส่วน ดอกจะน้อยลงหรือไม่ออกดอกเลย
น้ำ	ต้องการน้ำปานกลาง ช่วงตั้งตัวรดให้ชุ่มสม่ำเสมอแต่ไม่แฉะ เมื่อรากเดินดีแล้วรดเมื่อหน้าดินเริ่มแห้ง และทนแล้ง
ดิน	บ้านและสวนระบุว่าเติบโตได้ในดินทุกประเภท แต่โตดีในดินร่วน และทนดินเค็มได้ดี ควรเป็นดินที่ระบายน้ำดี
ปุ๋ย	ปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมักเดือนละครั้ง หรือปุ๋ยละลายช้าทุก 3 เดือน · ก่อนช่วงที่คาดว่าจะออกดอก 3-4 สัปดาห์ เสริมปุ๋ยสูตรเน้นดอก (ฟอสฟอรัสและโพแทสเซียมสูง) · ไม่ใส่ปุ๋ยไนโตรเจนมากเกินไป เพราะจะทำให้ใบดกแต่ดอกน้อย
ตัดแต่ง	ตัดแต่งเมื่อช่อดอกแห้งหรือโรยแล้ว โดยตัดปลายกิ่งและกิ่งที่ซ้อนทับ ให้ทรงพุ่มโปร่ง ลดโรค และกระตุ้นยอดใหม่

การขยายพันธุ์ม่วงส่าหรี

วิธีที่แหล่งข้อมูลไทยระบุสำหรับม่วงส่าหรีคือตอนกิ่ง (ไม่อาศัยเพศ) ส่วนการปักชำกิ่งเป็นวิธีที่ใช้กับยี่เข่งซึ่งเป็นพืชสกุลเดียวกัน แต่ยังไม่พบข้อมูลเฉพาะของม่วงส่าหรี และไม่แนะนำการเพาะเมล็ด เพราะม่วงส่าหรีเป็นไม้ลูกผสม

วิธี	อัตราสำเร็จ · ระยะเวลา · ตรงพันธุ์ · เหมาะกับใคร
ตอนกิ่ง (air layering)	ออกรากขณะที่กิ่งยังติดอยู่กับต้นแม่ · เป็นวิธีที่ฐานข้อมูลเกษตรดิจิทัลและแหล่งข้อมูลไทยระบุสำหรับม่วงส่าหรี · ✅ ตรงพันธุ์ · ❌ ไม่มีรากแก้ว · ยังไม่พบข้อมูลอัตราออกรากและระยะเวลาที่ตีพิมพ์ 👉 วิธีหลักที่ใช้กับม่วงส่าหรี และเหมาะกับมือใหม่ เพราะกิ่งยังได้น้ำและอาหารจากต้นแม่จนกว่ารากจะเดิน
ปักชำกิ่ง (stem cutting)	ออกรากได้ในยี่เข่งซึ่งเป็นพืชสกุลเดียวกัน ตามข้อมูลของ UF/IFAS · สำหรับม่วงส่าหรียังไม่พบข้อมูลเฉพาะ · ✅ ตรงพันธุ์ · ❌ ไม่มีรากแก้ว 👉 ลองได้กับกิ่งที่ตัดแต่งออกมา เมื่อต้องการต้นหลายต้น
เพาะเมล็ด (seed)	ไม่แนะนำ · ม่วงส่าหรีเป็นไม้ลูกผสม SDSU Extension แนะนำว่าไม่ควรเก็บเมล็ดจากต้นลูกผสม ถ้าต้องการต้นที่เหมือนต้นแม่ · ยังไม่พบข้อมูลว่าม่วงส่าหรีติดเมล็ดหรือไม่ · (อาศัยเพศ มีรากแก้ว)

ปัญหาที่พบบ่อยของม่วงส่าหรีและวิธีแก้

ถ้าม่วงส่าหรีไม่ออกดอกหรือดอกน้อย ให้ตรวจแสงแดดและปุ๋ยไนโตรเจนก่อน เพราะแหล่งข้อมูลของไม้สกุลนี้ระบุว่าร่มเงาและปุ๋ยไนโตรเจนที่มากเกินไปทำให้ดอกน้อยลง ส่วนโรคและแมลงที่ควรเฝ้าระวังคือราแป้ง เพลี้ยอ่อน และราดำ ตามข้อมูลของยี่เข่งซึ่งเป็นพืชสกุลเดียวกัน

อาการ	สาเหตุและวิธีแก้
ไม่ออกดอกหรือดอกน้อย	แสงไม่พอหรือใส่ปุ๋ยไนโตรเจนมากเกินไป ปลูกหรือย้ายกระถางไปจุดที่ได้แดดจัดอย่างน้อย 6-8 ชั่วโมง และลดปุ๋ยไนโตรเจน
ดอกรอบแรกหมดแล้วไม่มีดอกใหม่	ดอกม่วงส่าหรีออกเป็นช่อที่ปลายกิ่ง และไม้สกุลนี้ออกดอกบนกิ่งที่เกิดในปีนั้น เมื่อช่อดอกแห้งแล้วให้ตัดปลายกิ่งเพื่อกระตุ้นยอดใหม่
ตัดแต่งแล้วเสียดอกรอบสอง	ตัดเร็วเกินไปขณะที่ต้นยังออกดอกรอบสองได้ ครั้งต่อไปให้รอช่อดอกแห้งจริงก่อนค่อยตัด
ราแป้ง เพลี้ยอ่อน และราดำ	UF/IFAS ระบุว่าเป็นปัญหาที่พบในยี่เข่ง ซึ่งเป็นพืชสกุลเดียวกัน ราดำเกิดตามหลังเพลี้ยอ่อน จึงต้องจัดการเพลี้ยก่อน
โครงกิ่งเสียทรงหลังตัดแต่ง	เกิดจากการบั่นยอดแรงเกินไป ให้เปลี่ยนเป็นการตัดแต่งเบา ๆ

ความเป็นพิษต่อคนและสัตว์เลี้ยง

ยังไม่พบข้อมูลยืนยันว่าม่วงส่าหรีเป็นพิษหรือปลอดภัยต่อคนและสัตว์เลี้ยง ฐานข้อมูลพืชมีพิษของ ASPCA ไม่มีรายการของม่วงส่าหรีโดยตรง มีเพียงยี่เข่ง (Lagerstroemia indica) ซึ่งเป็นพืชสกุลเดียวกัน ที่ ASPCA ระบุว่าไม่มีพิษต่อสุนัข แมว และม้า

กลุ่ม	ข้อมูลความเป็นพิษ
สุนัขและแมว	ยังไม่พบข้อมูลยืนยัน · ASPCA ระบุว่ายี่เข่งไม่มีพิษ แต่ใช้รับรองม่วงส่าหรีไม่ได้ เพราะม่วงส่าหรีเป็นลูกผสมที่ยังไม่ทราบพ่อแม่พันธุ์แน่ชัด
คน	ยังไม่พบข้อมูลยืนยันจากแหล่งอ้างอิงด้านพิษวิทยา

แหล่งอ้างอิงหัวข้อนี้: ASPCA: Crape Myrtle (Lagerstroemia indica) (ตรวจเมื่อกันยายน 2569)

ราคาและแหล่งซื้อต้นม่วงส่าหรี

ต้นม่วงส่าหรีราคาเริ่มต้นราว 50-80 บาท ต้นสูงราว 1 เมตรพร้อมติดดอกราว 250 บาท และไม้ล้อมสูง 4 เมตรราว 7,800 บาท ราคาขึ้นกับขนาดต้นและขนาดหน้าไม้

ขนาด	ราคาโดยประมาณ
ประกาศที่ไม่ระบุขนาด	50-80 บาท
สูงราว 1 เมตร พร้อมติดดอก	ราว 250 บาท
หน้าไม้ 2 นิ้วขึ้นไป	ราว 1,200 บาท
ไม้ล้อม หน้า 4 นิ้ว สูง 4 เมตร	ราว 7,800 บาท

*ราคาจากประกาศขายต้นม่วงส่าหรี 6 ร้านใน NanaGarden ที่พบเมื่อกันยายน 2569 (ประกาศไม่ระบุวันที่ลง) ไม่นับประกาศที่ตั้งราคา 1 และ 10 บาท ราคาต่างกันตามขนาดต้น ขนาดกระถาง และค่าขนส่ง

• ออนไลน์: Shopee, Lazada, NanaGarden และเพจร้านต้นไม้บน Facebook
• ต้นใหญ่หรือไม้ล้อม: สอบถามสวนไม้ล้อมโดยตรง เพราะราคาขึ้นกับขนาดหน้าไม้และความสูง

บทสรุป

ต้นม่วงส่าหรีคือไม้ลูกผสมสกุล Lagerstroemia ที่ยังไม่ทราบที่มาแน่ชัด แต่ปลูกเลี้ยงไม่ยาก เป็นไม้ต้นขนาดเล็กผลัดใบ สูง 3-6 เมตร ให้ดอกสีม่วงเข้มเป็นช่อแน่นที่ปลายกิ่ง หัวใจของการปลูกให้ดอกดกคือ แดดจัด ดินร่วนระบายน้ำดี และตัดแต่งปลายกิ่งเมื่อช่อดอกแห้งแล้ว ส่วนการขยายพันธุ์ให้ใช้การตอนกิ่งเพื่อให้ได้ต้นที่ตรงพันธุ์

👉 อ่านเพิ่มเติม: วิธีตอนกิ่ง | ไม้ดอกไม้ประดับยอดนิยม | ต้นใบต่อก้าน ไม้คลุมดินดอกม่วง

---

เขียนโดย: ทีมงาน Kasetidea
แหล่งอ้างอิง: ฐานข้อมูลเกษตรดิจิทัล · บ้านและสวน · ครูบ้านนอก · GotoKnow · บล็อกต้นไม้ใบหญ้า · Lemon8 · ศูนย์ปฏิบัติการอนุรักษ์พันธุกรรมพืช มทส. (ยี่เข่ง) · คลังทรัพยากรการศึกษาแบบเปิด ม.บูรพา (อินทนิลน้ำ) · UF/IFAS: Lagerstroemia indica · MSU Extension: Crapemyrtle · UAEX: Crape Myrtle Problems · SDSU Extension: Saving Seed · ASPCA: Crape Myrtle · ฐานข้อมูลสมุนไพร คณะเภสัชศาสตร์ มข. (บุหงาส่าหรี) · NanaGarden
อัปเดตล่าสุด: กันยายน 2569

แชร์หน้านี้ให้เพื่อน

Facebook LINE X คัดลอกลิงก์

#Lagerstroemia #ดอกม่วงส่าหรี #ดอกไม้สีม่วง #ต้นม่วงส่าหรี #ต้นไม้ดอกสีม่วง #ม่วงส่าหรี #ไม้ดอกทนแดด #ไม้ดอกยืนต้น #ไม้ยืนต้นดอกสีม่วง