
กุหลาบหิน
Kalanchoe blossfeldiana Poelln.
รดเมื่อดินแห้งลงบ้าง รดจนน้ำไหลออกก้นกระถาง ไม่ตั้งแช่น้ำ ช่วงฝนชุกให้หลบฝน
แดดจัดแสงแดดโดยตรง
ง่ายเหมาะสำหรับมือใหม่
ชอบอากาศเย็น กลางคืนราว 7–18°C กลางวันราว 10–21°C ต่ำสุดราว 10°C คืนร้อนเกินราว 27°C ทำให้ดอกออกช้า
ราว 20–45 ซม.
ปานกลาง
สรุปสั้น (TL;DR)
อ่าน 30 วินาที- กุหลาบหิน คือ *Kalanchoe blossfeldiana* วงศ์ Crassulaceae ถิ่นกำเนิด มาดากัสการ์ ภาษาอังกฤษ Flaming Katy / Kalanchoe
- ชื่อนี้ยังใช้เรียก ไม้อวบน้ำทรงกุหลาบสกุล Echeveria ซึ่งเป็นคนละสกุล ปลูกเพื่อชมใบ
- ต้นสูงราว 20–45 ซม. ใบหนามันขอบหยักมน ดอกเล็ก 4 กลีบ หรือ ดอกซ้อน สีแดง ชมพู ส้ม เหลือง ขาว
- ชอบแดด (แดดเช้า–แดดครึ่งวัน) แสงน้อยต้นจะยืด ใช้ ดินร่วนปนทรายระบายน้ำดี รดน้ำเมื่อดินแห้ง
- เป็น ไม้วันสั้น ต้องได้คืนมืดสนิทราว 14 ชม. นาน 6 สัปดาห์ จึงออกดอก ในไทยบาน หน้าหนาว
- ขยายพันธุ์ง่ายด้วย ปักชำยอด ออกรากราว 14–21 วัน
- ASPCA ระบุว่า Kalanchoe มีพิษต่อหมาและแมว ส่วน Echeveria ไม่มีพิษ
🛒 ซื้อกุหลาบหิน — ส่งตรงจากเกษตรกร
สั่งซื้อต้นจริงจากสวนทั่วประเทศ ผ่านตลาด KASETIDEA ไม่ผ่านคนกลาง
ข้อมูลทั่วไป
กุหลาบหิน คือไม้ดอกอวบน้ำชื่อวิทยาศาสตร์ Kalanchoe blossfeldiana Poelln. ในวงศ์ Crassulaceae มีถิ่นกำเนิดบนเกาะมาดากัสการ์ ต้นเตี้ยราว 20–40 ซม. ใบหนาเป็นมัน และออกดอกเล็ก 4 กลีบเป็นช่อแน่นหลายสีในช่วงอากาศเย็น ชื่อภาษาอังกฤษคือ Flaming Katy หรือ Kalanchoe คนไทยเรียกอีกชื่อว่าคาลันโช
ในร้านต้นไม้ คำว่ากุหลาบหินยังถูกใช้เรียกไม้อวบน้ำทรงกุหลาบสกุล Echeveria ด้วย บทความนี้จึงอธิบายทั้งสองแบบให้แยกออก แล้วลงรายละเอียดเรื่องลักษณะ ดอกกุหลาบหินสีต่าง ๆ พันธุ์ต่าง ๆ กุหลาบหินชอบแดดไหม วิธีปลูก วิธีดูแล การขยายพันธุ์ ปัญหาที่พบบ่อย ความหมายและความเชื่อ ไปจนถึงเรื่องพิษต่อหมาแมว ทุกข้อมูลอ้างอิงจากฐานข้อมูลพรรณไม้และหน่วยงานด้านพืชสวน
🌺 กุหลาบหิน คือต้นอะไร ข้อมูลพื้นฐาน
ต้นกุหลาบหินเป็นไม้ล้มลุกอายุหลายปีที่ลำต้นและใบอวบน้ำ ปลูกเป็นไม้กระถางเพื่อชมดอกเป็นหลัก ฐานข้อมูลพรรณไม้ของบ้านและสวนและ data.addrun ระบุชื่อวิทยาศาสตร์ตรงกันว่า Kalanchoe blossfeldiana Poelln. และลูกผสม
คลังภาพชีววิทยาของ สสวท. อธิบายว่าต้นดั้งเดิมส่วนใหญ่สูงเก้งก้าง ต่อมามีการคัดเลือกและผสมพันธุ์จนได้พันธุ์ใหม่ที่พุ่มเตี้ยกะทัดรัด ซึ่งก็คือกุหลาบหินกระถางที่เห็นวางขายทั่วไปในปัจจุบัน ส่วน Wikipedia ระบุว่าต้นป่าขึ้นบนที่ราบสูงที่ค่อนข้างเย็นของมาดากัสการ์ ในดินที่มีซากอินทรียวัตถุ
🔀 กุหลาบหิน 2 แบบ คาลันโชไม้ดอก กับไม้อวบน้ำ Echeveria

ชื่อกุหลาบหินถูกใช้กับพืช 2 กลุ่มที่อยู่วงศ์เดียวกันแต่คนละสกุล ฐานข้อมูลพรรณไม้ไทยใช้ชื่อนี้กับ Kalanchoe blossfeldiana ซึ่งเป็นไม้ดอก ส่วนในวงการไม้อวบน้ำ คนมักเรียกไม้ทรงกุหลาบสกุล Echeveria ว่ากุหลาบหินเช่นกัน
ความสับสนนี้เห็นได้ชัดในบทความออนไลน์ เช่น บทความ 10 สายพันธุ์กุหลาบหินของกระปุก ใส่ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Kalanchoe blossfeldiana แต่รายชื่อพันธุ์ทั้ง 10 ชนิดเป็น Echeveria ทั้งหมด ส่วนบทความไม้อวบน้ำอีกชิ้นของกระปุกเรียก Echeveria ว่ากุหลาบหิน เพราะใบซ้อนกันเป็นวงกลมคล้ายกลีบกุหลาบ ถ้าจะซื้อหรือค้นข้อมูลการดูแล จึงควรดูชื่อวิทยาศาสตร์หรือดูว่าต้นนั้นปลูกเพื่อชมดอกหรือชมทรงใบ
กุหลาบหินไม้อวบน้ำ (Echeveria) สั้น ๆ
Wikipedia ระบุว่าสกุล Echeveria มีราว 150 ชนิด (NC State ระบุเกือบ 200 ชนิด) ตั้งชื่อตาม Atanasio Echeverría y Godoy ศิลปินวาดภาพพฤกษศาสตร์ชาวเม็กซิกันในศตวรรษที่ 18 ต้นแตกหน่อรอบโคนได้ง่าย และออกดอกได้หลายครั้งตลอดอายุ NC State แนะนำให้ปลูกในดินที่ระบายน้ำดีมาก แดดเต็มวันหรือแดดครึ่งวัน เพราะสีใบจะสวยขึ้นเมื่อได้แสงมาก และให้เก็บใบแห้งที่ร่วงออก เพราะเป็นแหล่งสะสมเชื้อโรค
ชื่อในตลาดบางชื่อก็ไม่ใช่ทั้งคาลันโชและ Echeveria เช่น “กุหลาบหินลูกชุบ” ที่ผู้ปลูกไทยระบุว่าเป็น Anacampseros rufescens ใบกลมซ้อนกันคล้ายขนมลูกชุบ ดอกสีชมพู บทความนี้จึงยึดคาลันโชเป็นหลัก และใส่ข้อมูล Echeveria ไว้เฉพาะจุดที่การดูแลต่างกัน
🔤 กุหลาบหิน ภาษาอังกฤษ และที่มาของชื่อ
กุหลาบหินภาษาอังกฤษที่ใช้บ่อยที่สุดคือ Flaming Katy และ Kalanchoe (อ่านว่า คา-ลัน-โค) ร้านดอกไม้ต่างประเทศเรียก Christmas Kalanchoe หรือ Florist Kalanchoe ส่วนไม้อวบน้ำทรงกุหลาบเรียกตามชื่อสกุลว่า Echeveria
ชื่อชนิด blossfeldiana ตั้งเพื่อเป็นเกียรติแก่ Robert Blossfeld นักพฤกษศาสตร์และนักผสมพันธุ์ชาวเยอรมัน ผู้นำต้นนี้ออกเผยแพร่สู่โลกภายนอกเมื่อ ค.ศ. 1932 (ตาม Wikipedia) ส่วนชื่อไทย “กุหลาบหิน” สื่อถึงไม้ที่ดอกสวยแต่ทนแล้ง เพราะเก็บน้ำไว้ในใบหนา ซึ่งต่างจากดอกกุหลาบจริงที่อยู่คนละวงศ์ (Rosaceae)
🔬 ลักษณะของต้นกุหลาบหิน

จุดสังเกตของต้นกุหลาบหินคือ ใบหนาอวบน้ำสีเขียวเป็นมันขอบหยักมน เรียงตรงข้ามเป็นคู่ และดอกเล็กมาก 4 กลีบที่อัดกันแน่นเป็นช่อเหนือพุ่มใบ ทำให้ทั้งกระถางดูเป็นก้อนสีสด
ลำต้นและใบ
ลำต้นอวบน้ำ ตั้งตรงแล้วแตกกิ่ง บ้านและสวนบรรยายใบว่ารูปขอบขนานถึงรูปไข่แกมรี ปลายแหลม ขอบหยักมน โคนมน เนื้อใบหนาสีเขียวสดเป็นมัน data.addrun และ nanagarden เสริมว่าขอบใบและก้านใบมักมีสีแดง UF/IFAS ระบุความยาวใบราว 2–4 นิ้ว (5–10 ซม.) และ NParks บันทึกว่าบางครั้งมีต้นเล็กงอกออกจากขอบใบด้วย
ดอก
ดอกออกเป็นช่อแบบช่อกระจุกที่ปลายยอด บนก้านช่อยาวเหนือพุ่มใบ ช่อกว้างราว 8–12 ซม. ดอกย่อยเป็นหลอด ปลายแยกเป็น 4 แฉก กว้างราว 1 ซม. มีกลีบเลี้ยงสีเขียว 4 กลีบ data.addrun (กุหลาบหินสีชมพู) ระบุว่ามีเกสรเพศผู้ 8 อันเรียงเป็น 2 วง และเกสรเพศเมีย 4 อัน NParks ระบุว่าสีดอกจะสดขึ้นเมื่อได้แดดจัด และดอกบานอยู่ได้หลายสัปดาห์
🌸 ดอกกุหลาบหิน สีต่าง ๆ และกุหลาบหินดอกซ้อน

ดอกกุหลาบหินมีหลายสี ทั้งสีแดง ชมพู ชมพูเข้ม ส้ม เหลือง แซลมอน ม่วงอมชมพู และขาว บ้านและสวนระบุว่าพันธุ์ดั้งเดิมเป็นสีแดง ส่วนสีอื่นมาจากลูกผสม และมีทั้งแบบดอกชั้นเดียว 4 กลีบกับแบบดอกซ้อนหลายชั้น
กุหลาบหินดอกซ้อนมาจากไหน
กุหลาบหินดอกซ้อนในตลาดหลายพันธุ์อยู่ในกลุ่มที่ขายในชื่อ Calandiva Laidback Gardener เล่าว่าจุดเริ่มต้นคือผู้ปลูกชาวสวีเดนพบต้นกลายพันธุ์ในแปลงพันธุ์ ‘Bromo’ ดอกสีม่วงจำนวน 1,000 ต้น ต้นนั้นมีกลีบดอกถึง 32 กลีบแทนที่จะมี 4 กลีบ ได้รับชื่อว่า ‘Leonardo’ และกลายเป็นพ่อแม่ของการผสมพันธุ์อีกมาก จนเปิดตัวกลุ่ม Calandiva ในปี 2002 พร้อมกัน 13 สี
ดอกซ้อนดูแลเหมือนดอกชั้นเดียวทุกอย่าง ต่างกันแค่ช่อดอกหนาและหนักกว่า ถ้ารดน้ำโดนช่อดอกบ่อย ๆ ดอกด้านในจะแห้งช้า จึงควรรดที่โคนต้น
🌿 กุหลาบหิน พันธุ์ต่างๆ ที่พบในตลาดไทย
กุหลาบหินพันธุ์ต่าง ๆ ที่ขายในไทยแบ่งได้ 2 สาย คือคาลันโชไม้ดอก (แยกตามสีและแบบดอก) กับไม้อวบน้ำ Echeveria ที่แยกตามชื่อพันธุ์ ตารางด้านล่างรวมชื่อที่มีแหล่งอ้างอิง เราไม่ใส่ชื่อพันธุ์ที่ตรวจสอบไม่ได้
ชื่อพันธุ์ Echeveria ทั้ง 10 ชื่อมาจากบทความ 10 สายพันธุ์กุหลาบหินของกระปุก ส่วน Wikipedia ยกตัวอย่างพันธุ์ Echeveria อื่นที่รู้จักกันดี เช่น ‘Black Prince’, ‘Perle von Nürnberg’ และ ‘Painted Lady’ สำหรับคำค้น “กุหลาบหินด่าง” (ใบมีลายขาวหรือเหลือง) และ “กุหลาบหินลูกอม” เราไม่พบแหล่งข้อมูลที่ระบุชนิดหรือชื่อพันธุ์ได้แน่ชัด จึงแนะนำให้ถามชื่อวิทยาศาสตร์จากผู้ขายก่อนซื้อ เพื่อจะดูแลได้ถูกแบบ
☀️ กุหลาบหินชอบแดดไหม
กุหลาบหินชอบแดด Clemson Extension ระบุว่าโตดีที่สุดในที่แดดจัด และถ้าแสงน้อยต้นจะยืดสูงเก้งก้าง ส่วนบ้านและสวนและ NParks ระบุว่าปลูกได้ตั้งแต่แดดเต็มวันจนถึงแดดรำไร ในไทยที่ได้แดดเช้าหรือแดดครึ่งวันจึงเหมาะที่สุด
Illinois Extension แนะนำแสงจ้าแบบไม่ส่องตรงสำหรับต้นที่เลี้ยงในบ้าน และแดดเต็มวันถึงแดดครึ่งวันสำหรับต้นที่ปลูกนอกบ้าน ส่วนกุหลาบหินแบบ Echeveria ก็ชอบแดดเช่นกัน NC State ระบุว่าสีใบจะสวยขึ้นเมื่อได้แดด และกระปุกแนะนำแดดราว 4–5 ชั่วโมงต่อวันขึ้นไป
ช่วงที่กุหลาบหินบานเต็มที่ ย้ายมาตั้งในบ้านหรือบนโต๊ะทำงานได้ เพราะดอกที่บานแล้วไม่ต้องใช้แสงมาก และ Clemson ระบุว่าคืนที่อากาศเย็นช่วยให้ดอกอยู่ได้นานขึ้น แต่เมื่อดอกโรยแล้ว ควรย้ายกลับไปที่ได้แดดเช้า ไม่อย่างนั้นต้นจะยืดและไม่มีแรงออกดอกรอบใหม่
🪴 กุหลาบหิน วิธีปลูก ดิน และกระถาง
วิธีปลูกกุหลาบหินคือใช้ดินร่วนปนทรายที่ระบายน้ำดีมาก ใส่ในกระถางที่มีรูระบายน้ำ และไม่ให้มีน้ำขัง บ้านและสวน addrun และ nanagarden ระบุดินร่วนปนทรายตรงกัน ส่วน Clemson ใช้วัสดุปลูกโปร่งที่มีพีทมอส 60% และเพอร์ไลต์ 40%
- เลือกกระถาง ขนาดพอดีกับทรงพุ่ม มีรูระบายน้ำ ถ้าวางกลางแดดจัด กระถางดินเผาช่วยให้ดินแห้งเร็วขึ้น
- ผสมดิน ใช้ดินร่วนผสมทรายหยาบหรือเพอร์ไลต์ และปุ๋ยหมักหรือปุ๋ยคอกเล็กน้อย ให้ดินโปร่งรดน้ำแล้วไหลผ่านเร็ว
- ลงปลูก วางต้นให้โคนอยู่ระดับเดิม ไม่ฝังลึก กดดินรอบโคนเบา ๆ
- รดน้ำครั้งแรก รดจนน้ำไหลออกก้นกระถาง แล้ววางในที่แดดรำไรราว 1 สัปดาห์ก่อนย้ายไปรับแดดเช้า
- หลังดอกโรย Clemson แนะนำให้ย้ายลงกระถางที่ใหญ่ขึ้นเล็กน้อย ตัดยอดที่สูงเกินและก้านดอกเก่าออก
UF/IFAS ระบุว่ากุหลาบหินทนดินได้หลายแบบ ตั้งแต่ดินทราย ดินร่วน ดินกรดถึงด่างเล็กน้อย ทนแล้งได้สูงและทนเค็มได้ปานกลาง จึงปลูกเป็นไม้ขอบแปลงหรือในกระบะยกสูงได้ด้วย Illinois Extension เตือนว่าใบที่หนักทำให้ต้นในกระถางเล็กล้มง่าย ควรใช้กระถางที่ฐานมั่นคงหรือมีน้ำหนักพอ
💧 กุหลาบหิน วิธีดูแล รดน้ำ ใส่ปุ๋ย
วิธีดูแลกุหลาบหินให้รอดคือ รดน้ำเมื่อดินเริ่มแห้งเท่านั้น ให้แดดดี ใส่ปุ๋ยเดือนละครั้งช่วงต้นโต และตัดแต่งหลังดอกโรย สาเหตุที่ต้นตายบ่อยที่สุดคือรดน้ำมากเกินจนรากหรือโคนต้นเน่า
การรดน้ำ
Clemson แนะนำให้ดินแห้งลงบ้างก่อนรดครั้งต่อไป และห้ามตั้งกระถางแช่น้ำในจานรอง NParks ระบุว่ากุหลาบหินต้องการน้ำน้อย ให้รอน้ำซึมจนหมดก่อนรดใหม่ เพราะน้ำมากทำให้ลำต้นเน่า วิธีง่ายที่สุดคือใช้นิ้วจิ้มดินลึกราว 2–3 ซม. ถ้ายังชื้นให้รอก่อน ช่วงฝนตกชุกควรย้ายกระถางเข้าที่หลบฝน
การใส่ปุ๋ย
Clemson แนะนำปุ๋ยไม้กระถางทั่วไปเดือนละครั้งช่วงที่ต้นกำลังโต ส่วน Illinois Extension แนะนำปุ๋ยสูตรเสมอหรือสูตรเร่งดอกที่ฟอสฟอรัสสูงกว่า และบ้านและสวน/กระปุกแนะนำปุ๋ยน้ำช่วงออกดอก อ่านหลักการเลือกสูตรได้ที่หลักการใส่ปุ๋ยต้นไม้ หรือใช้เครื่องคำนวณปุ๋ยช่วยคำนวณปริมาณ
อุณหภูมิและความชื้น
กุหลาบหินชอบอากาศเย็น Clemson ระบุช่วงที่เหมาะคือกลางคืนราว 7–18°C (45–65°F) และกลางวันราว 10–21°C (50–70°F) ส่วน Wikipedia ระบุอุณหภูมิต่ำสุดที่ทนได้ราว 10°C Illinois Extension แนะนำความชื้นในอากาศค่อนข้างต่ำ อากาศร้อนชื้นของไทยจึงทำให้ต้นโตได้ แต่ต้องระวังโรคใบจุดและเชื้อรา
ตารางนี้จัดตามฤดูกาลของไทยจากข้อมูลที่ว่ากุหลาบหินออกดอกช่วงหน้าหนาว (บ้านและสวน, addrun) และคำแนะนำการดูแลของ Clemson ช่วงเดือนอาจเลื่อนไปตามสภาพอากาศแต่ละปี
🌙 ทำอย่างไรให้กุหลาบหินออกดอกอีกครั้ง
กุหลาบหินเป็นไม้วันสั้น จะสร้างดอกเมื่อได้ช่วงกลางคืนที่มืดสนิทยาวราว 14 ชั่วโมงขึ้นไปต่อเนื่องราว 6 สัปดาห์ (NParks, Illinois Extension) ต้นที่ดอกโรยแล้วไม่ออกดอกใหม่ส่วนใหญ่เป็นเพราะได้แสงไฟตอนกลางคืน หรือกลางคืนร้อนเกินไป
Clemson อธิบายขั้นตอนไว้ว่า ให้ต้นได้ช่วงมืด 14–16 ชั่วโมงต่อคืน โดยวางให้พ้นจากไฟในบ้าน หรือยกเข้าตู้ทึบตอนเย็นแล้วยกออกมารับแดดตอนเช้า เมื่อเห็นตาดอกโผล่พ้นพุ่มใบแล้ว ความยาวของวันจะไม่มีผลอีก ต้นที่เริ่มได้คืนยาวต้นเดือนตุลาคมจะบานราวเดือนมกราคม และถ้าช่วงคืนยาวอากาศร้อนเกิน 80°F (ราว 27°C) ดอกจะออกช้า
Wikipedia อธิบายเงื่อนไขเดียวกันว่าต้องได้แสงกลางวันราว 10 ชั่วโมงและมืด 14 ชั่วโมงต่อเนื่อง 6–8 สัปดาห์ NParks เสริมว่ากุหลาบหินบังคับให้ออกดอกซ้ำได้ยาก หลายบ้านจึงทิ้งหลังดอกโรย แต่ถ้าดูแลต่อและให้ได้คืนยาวในหน้าหนาว ต้นเดิมก็ออกดอกได้อีกปี
✂️ กุหลาบหิน ขยายพันธุ์อย่างไร

กุหลาบหินขยายพันธุ์ได้ด้วยการปักชำยอด ปักชำใบ เพาะเมล็ด และตอนกิ่ง วิธีที่ง่ายและได้ต้นเร็วที่สุดคือปักชำยอด NParks ระบุว่าต้นจากกิ่งปักชำโตเร็วและแข็งแรงกว่าต้นจากเมล็ด
ปักชำยอด (นิยมที่สุด)
- ตัดยอดที่ไม่มีดอก ยาวราว 2–3 นิ้ว (5–7.5 ซม.) ให้มีใบ 2 คู่ ช่วงที่เหมาะคือหลังดอกโรย
- ริดใบล่างออก แล้ววางกิ่งไว้ในที่ร่มให้รอยตัดแห้งเป็นแผลหลายวัน ไม่ต้องใช้ฮอร์โมนเร่งราก
- ปักในวัสดุพีทมอสผสมเพอร์ไลต์อย่างละครึ่ง วางในที่แสงจ้าแต่ไม่โดนแดดตรง คลุมถุงใสเพื่อรักษาความชื้น
- รากจะพร้อมย้ายปลูกในราว 14–21 วัน (Clemson)
ดูขั้นตอนปักชำทั่วไปและการเตรียมวัสดุเพิ่มเติมได้ที่วิธีปักชำกิ่ง
ปักชำใบ
บ้านและสวน NParks และ Illinois Extension ระบุว่าใบก็ปักชำได้ ให้เด็ดใบที่สมบูรณ์ ทิ้งให้แผลแห้งก่อนวางบนวัสดุปลูก รากจะงอกในไม่กี่สัปดาห์ แต่จะได้ต้นขนาดออกดอกช้ากว่าการชำยอด
เพาะเมล็ด
บ้านและสวนให้รายละเอียดว่า โรยเมล็ดโดยไม่ต้องกลบ วางในที่แดดรำไร เมล็ดงอกใน 10–15 วัน ย้ายกล้าเมื่ออายุ 35–40 วันโดยปลูกตื้น ๆ และต้นเริ่มออกดอกหลังเพาะราว 4–5 เดือน
กุหลาบหิน Echeveria ขยายพันธุ์อย่างไร
NC State และ Wikipedia ระบุว่า Echeveria ขยายพันธุ์ได้โดยแยกหน่อข้าง ชำใบ ชำยอดที่มีลำต้นสั้น ๆ หรือเพาะเมล็ด (เฉพาะชนิดแท้ที่ไม่ใช่ลูกผสม) ใบเดียวที่วางบนดินก็จะงอกเป็นต้นใหม่ได้ กระปุกระบุว่าหน่อที่แตกรอบโคนเป็นวิธีที่ต้นเพิ่มจำนวนเอง
🐛 ปัญหากุหลาบหิน ต้นยืด เน่า และเพลี้ยแป้ง
ปัญหาที่พบบ่อยที่สุดของกุหลาบหินคือต้นยืดเพราะแสงน้อย โคนและรากเน่าเพราะน้ำมาก และแมลงดูดน้ำเลี้ยงอย่างเพลี้ยแป้ง Clemson ระบุว่าปัญหาหลักคือการให้น้ำมากหรือน้อยเกินไป รวมถึงแมลงศัตรู
รายชื่อศัตรูพืชมาจาก Clemson (เพลี้ยแป้ง เพลี้ยอ่อน เพลี้ยหอย ราแป้ง รากเน่า) NParks (เพลี้ยแป้ง ไร เพลี้ยอ่อน หนอน) และ UF/IFAS (หนอน เพลี้ยแป้ง โรคใบจุดในอากาศชื้น) เพลี้ยแป้งชอบหลบตามซอกใบหนาของไม้อวบน้ำ ดูวิธีจัดการแบบละเอียดได้ที่วิธีกำจัดเพลี้ยแป้ง
- อย่ารดน้ำทุกวัน กุหลาบหินเก็บน้ำไว้ในใบและลำต้น ดินที่ชื้นตลอดเวลาทำให้รากเน่า Clemson ระบุว่าการให้น้ำมากหรือน้อยเกินเป็นปัญหาหลัก และ NParks เตือนว่าน้ำมากทำให้ลำต้นเน่า
- อย่าตั้งกระถางแช่น้ำในจานรอง โดยเฉพาะต้นที่วางในบ้าน
- Echeveria ก็เน่าง่ายเหมือนกัน กระปุกแนะนำไม่ให้น้ำขังบนใบ และเก็บใบแห้งออก เพราะเป็นแหล่งเชื้อรา
🍀 กุหลาบหิน ความหมาย และความเชื่อ
ตามความเชื่อแบบจีน กุหลาบหินเป็นไม้มงคลช่วงตรุษจีน NParks ของสิงคโปร์ระบุว่าคนจีนมองว่าสีสดของดอกเป็นสิริมงคล และนิยมใช้เป็นไม้ดอกช่วงตรุษจีน ชื่อจีน 万紫千红 แปลตรงตัวว่าม่วงนับหมื่นแดงนับพัน หมายถึงดอกไม้หลากสีบานสะพรั่ง
- ความเชื่อเรื่องการเงิน nanagarden และกระปุกเขียนว่าคนไทยเชื่อว่ากุหลาบหินช่วยเสริมเรื่องการเงิน ความมั่งคั่ง และโชคลาภ โดยเฉพาะคนค้าขาย นิยมวางมุมห้องหรือบนโต๊ะทำงาน
- ความหมายของชื่อ nanagarden ตีความว่าความแข็งแรงทนทานแบบ “หิน” สื่อถึงความมั่นคงและความสำเร็จในธุรกิจ
- ความหมายตามสี nanagarden รวบรวมความหมายแบบตะวันตกไว้ว่า สีขาว = ความจริงใจและบริสุทธิ์ สีส้ม = พลังและความมุ่งมั่น สีแดง = ความรัก สีชมพู = การเริ่มต้นใหม่ สีเหลือง = ความร่าเริง
ความหมายเหล่านี้เป็นความเชื่อและการตีความทางวัฒนธรรม ไม่มีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ และแต่ละแหล่งก็เล่าต่างกันได้ ถ้าจะซื้อเป็นของขวัญ ให้เลือกสีที่ผู้รับชอบเป็นหลัก
ถ้าซื้อกุหลาบหินเป็นของขวัญตรุษจีนหรือขึ้นบ้านใหม่ ให้เลือกต้นที่ดอกยังตูมอยู่ราวครึ่งหนึ่ง จะได้ชมดอกนานหลายสัปดาห์ และบอกผู้รับว่าไม่ต้องรดน้ำบ่อย เพราะมือใหม่มักรดน้ำทุกวันจนรากเน่า
🐾 กุหลาบหินมีพิษไหม ปลอดภัยกับหมาแมวหรือเปล่า
กุหลาบหินแบบคาลันโชมีพิษต่อหมาแมว ASPCA จัด Kalanchoe เป็นพืชมีพิษต่อสุนัขและแมว สารพิษคือบูฟาดีโนไลด์ (bufadienolides) ซึ่งเป็นสารที่มีผลต่อหัวใจ อาการที่พบคืออาเจียนและท้องเสีย และพบไม่บ่อยที่หัวใจเต้นผิดจังหวะ
Illinois Extension ระบุว่าสารนี้พบได้ทุกส่วนของต้น และเข้มข้นที่สุดในดอก ส่วน Wikipedia และ NParks ระบุว่าบางส่วนของต้นเป็นพิษเมื่อกินเข้าไป จึงควรวางให้พ้นมือเด็กเล็กด้วย
- กุหลาบหิน (Kalanchoe) ASPCA: มีพิษต่อสุนัขและแมว วางให้สูงหรืออยู่ในห้องที่สัตว์เลี้ยงเข้าไม่ถึง ถ้าสัตว์เลี้ยงกัดกินแล้วซึม น้ำลายไหล อาเจียน หรือท้องเสีย ให้พาไปพบสัตวแพทย์ทันที
- กุหลาบหินไม้อวบน้ำ (Echeveria) ASPCA ระบุว่า Echeveria glauca (Blue Echeveria) ไม่มีพิษต่อสุนัข แมว และม้า และ NC State จัด Echeveria ว่าไม่มีพิษต่อสัตว์เลี้ยง
- ดูป้ายชื่อให้ชัด เพราะร้านต้นไม้เรียกทั้งสองแบบว่ากุหลาบหิน ถ้าไม่แน่ใจว่าเป็นสกุลไหน ให้ถือว่ามีพิษไว้ก่อน
🛒 เลือกซื้อกุหลาบหิน และเรื่องราคา
เลือกกุหลาบหินให้ดูที่ใบหนาเขียวสด ไม่มีจุดเน่าที่โคน ไม่มีปุยขาวของเพลี้ยแป้งตามซอกใบ และมีดอกตูมมากกว่าดอกบาน ส่วนราคาขึ้นกับขนาดกระถาง สี แบบดอก และช่วงเทศกาล เราไม่มีแหล่งราคาที่ตรวจสอบได้จึงไม่ระบุตัวเลข
- ดูโคนต้น ต้องแข็ง ไม่นิ่มหรือดำ
- ดูใต้ใบและซอกใบ ถ้ามีปุยขาวหรือตุ่มสีน้ำตาล อาจเป็นเพลี้ยแป้งหรือเพลี้ยหอย
- ดูดอก เลือกต้นที่ดอกเพิ่งเริ่มบาน จะชมได้นานหลายสัปดาห์
- ถามชื่อพันธุ์ ว่าเป็นคาลันโชหรือ Echeveria เพราะการดูแลและเรื่องพิษต่างกัน
- ช่วงที่มีขายมาก คือหน้าหนาวถึงตรุษจีน ซึ่งเป็นฤดูดอกของกุหลาบหิน
✅ สรุป กุหลาบหิน ไม้ดอกอวบน้ำที่ต้องการแดดและน้ำน้อย
กุหลาบหิน (Kalanchoe blossfeldiana) เป็นไม้ดอกอวบน้ำวงศ์ Crassulaceae จากมาดากัสการ์ ภาษาอังกฤษเรียก Flaming Katy ใบหนามันขอบหยักมน ดอกเล็ก 4 กลีบหรือดอกซ้อน ออกเป็นช่อแน่นหลายสีช่วงหน้าหนาว ชื่อเดียวกันนี้ยังถูกใช้เรียกไม้อวบน้ำทรงกุหลาบสกุล Echeveria ซึ่งปลูกเพื่อชมใบ
หัวใจของการดูแลคือ ให้แดดเช้าหรือแดดครึ่งวัน ใช้ดินร่วนปนทรายที่ระบายน้ำดี รดน้ำเมื่อดินแห้ง ใส่ปุ๋ยเดือนละครั้งช่วงต้นโต ขยายพันธุ์ง่ายด้วยการปักชำยอด และถ้าอยากให้ออกดอกซ้ำต้องให้ได้คืนมืดสนิทราว 6 สัปดาห์ ตามความเชื่อจีนถือเป็นไม้มงคลช่วงตรุษจีน แต่ต้องวางให้พ้นหมาแมวเพราะ ASPCA ระบุว่ามีพิษ
📚 แหล่งอ้างอิง
- บ้านและสวน Plants Library: กุหลาบหิน (Kalanchoe blossfeldiana Poelln. and hybrids)
- ฐานข้อมูลพรรณไม้ addrun: กุหลาบหินแดง Kalanchoe blossfeldiana Poelln.
- ฐานข้อมูลพรรณไม้ addrun: กุหลาบหิน สีชมพู Kalanchoe blossfeldiana Poelln.
- สสวท. คลังภาพชีววิทยา (scimath.org): กุหลาบหิน
- nanagarden: ลักษณะพฤกษศาสตร์ของต้นกุหลาบหิน
- nanagarden: กุหลาบหิน เป็นไม้มงคล มีความหมาย
- กระปุก: 10 สายพันธุ์กุหลาบหิน ไม้อวบน้ำปลูกง่าย
- กระปุก: 10 ต้นไม้อวบน้ำ เลี้ยงง่าย โตไว สำหรับมือใหม่
- Lemon8 (ramida.gardent): ต้นลูกชุบ Anacampseros rufescens
- Wikipedia: Kalanchoe blossfeldiana
- Wikipedia: Echeveria
- NParks Flora & Fauna Web (Singapore): Kalanchoe blossfeldiana
- Clemson Cooperative Extension HGIC: Kalanchoe
- University of Illinois Extension: Kalanchoe, a nontraditional holiday plant
- UF/IFAS EDIS FP309: Kalanchoe blossfeldiana
- NC State Extension Plant Toolbox: Echeveria
- ASPCA: Kalanchoe — Toxic to dogs and cats
- ASPCA: Blue Echeveria (Echeveria glauca) — Non-toxic to dogs, cats, horses
- Laidback Gardener: Calandiva, the story of a new kind of kalanchoe
🌱 ปลูกต้นไม้อยู่แล้ว อยากมีรายได้เพิ่ม?
เปลี่ยนต้นไม้ที่คุณปลูกให้เป็นรายได้ เปิดร้านบน KASETIDEA Market ได้ง่ายๆ ไม่กี่นาที มีหน้าร้านออนไลน์ของตัวเอง ให้ลูกค้าทั่วประเทศหาคุณเจอ
❓ คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
กุหลาบหิน ชอบแดดไหม
กุหลาบหินชอบแดด Clemson Extension ระบุว่าโตดีที่สุดในที่แดดจัด ถ้าแสงน้อยต้นจะยืดและไม่ค่อยออกดอก ส่วนบ้านและสวนระบุว่าปลูกได้ตั้งแต่แดดเต็มวันถึงแดดรำไร ในไทยวางที่ได้แดดเช้าหรือแดดครึ่งวันจะได้ต้นแน่นและดอกสีสด
กุหลาบหิน วิธีดูแลทำอย่างไร
ปลูกในดินร่วนปนทรายที่ระบายน้ำดีมาก ให้แดดเช้าหรือแดดครึ่งวัน รดน้ำเมื่อดินเริ่มแห้งและไม่ตั้งกระถางแช่น้ำ ใส่ปุ๋ยไม้กระถางเดือนละครั้งช่วงต้นโต หลังดอกโรยให้ตัดก้านดอกและยอดที่ยืดออก ถ้าอยากให้ออกดอกซ้ำต้องให้ต้นได้กลางคืนมืดสนิทราว 14 ชั่วโมงต่อเนื่องราว 6 สัปดาห์
กุหลาบหิน ความหมาย และความเชื่อคืออะไร
ตามความเชื่อจีน กุหลาบหินเป็นไม้มงคลช่วงตรุษจีนเพราะดอกสีสดถือเป็นสิริมงคล (NParks สิงคโปร์) ส่วนความเชื่อแบบไทยที่เว็บไซต์ต้นไม้เล่าต่อกันคือช่วยเสริมเรื่องการเงินและการค้าขาย และชื่อ "หิน" สื่อถึงความมั่นคงทนทาน ความหมายเหล่านี้เป็นความเชื่อ ไม่ใช่ข้อเท็จจริงทางวิทยาศาสตร์
กุหลาบหิน ภาษาอังกฤษ เรียกว่าอะไร
กุหลาบหินภาษาอังกฤษคือ Flaming Katy หรือ Kalanchoe และร้านดอกไม้ต่างประเทศเรียก Christmas Kalanchoe ชื่อวิทยาศาสตร์คือ Kalanchoe blossfeldiana ส่วนไม้อวบน้ำทรงกุหลาบที่คนไทยเรียกกุหลาบหินเหมือนกัน ภาษาอังกฤษเรียกตามชื่อสกุลว่า Echeveria
กุหลาบหินมีพิษต่อหมาแมวไหม
กุหลาบหินแบบคาลันโช (Kalanchoe) มีพิษต่อหมาและแมวตามข้อมูลของ ASPCA สารพิษคือบูฟาดีโนไลด์ ทำให้อาเจียน ท้องเสีย และพบไม่บ่อยที่หัวใจเต้นผิดจังหวะ ส่วนไม้อวบน้ำ Echeveria ที่บางร้านเรียกกุหลาบหิน ASPCA ระบุว่าไม่มีพิษ ถ้าไม่แน่ใจว่าเป็นต้นไหนให้วางพ้นสัตว์เลี้ยงไว้ก่อน
รูปภาพเพิ่มเติม
ปลูกต่อได้เลย
ต้นไม้ที่ดูแลคล้ายกุหลาบหิน
ไม้ดอกกุหลาบ
Rosa spp.
ไม้ดอกกุหลาบพันปี
Rhododendron arboreum Sm. subsp. delavayi (Franch.) D. F. Chamb. (ต้นป่า) / Rhododendron simsii Planch. และลูกผสม (อาซาเลีย)
ไม้ดอกต้นนีออน
Leucophyllum frutescens (Berland.) I.M. Johnst.
ไม้ดอก