ด้วงแรดมะพร้าว
พบทำลาย มะพร้าว ปาล์มน้ำมัน หมาก และอีก 6 ชนิด
หนอนโตในกองปุ๋ยหมัก มูลสัตว์ ตอผุ ทำลายแหล่งเหล่านี้ได้ผลที่สุด
- ชนิดแมลง
- Oryctes rhinoceros, Oryctes gnu
- แพร่ระบาดทาง
- ตัวเต็มวัยบินข้ามสวน, กองปุ๋ยหมักและมูลสัตว์, กองขี้เลื่อยและแกลบ, ตอและลำต้นมะพร้าวผุ และอื่น ๆ
- พืชที่ถูกทำลาย (9 ชนิด)
- มะพร้าว ปาล์มน้ำมัน หมาก สาคู สละ กล้วย เตย อ้อย เฟินต้น
- อัปเดตล่าสุด
- 14 พ.ย. 2569
สรุปสั้น (TL;DR)
อ่าน 30 วินาที- ด้วงแรดมะพร้าว (*Oryctes rhinoceros* และ *O. gnu*) เป็นด้วงสีดำมีเขา ตัวเต็มวัยเจาะยอดมะพร้าวและปาล์มจนใบใหม่ขาดรูปพัด/หางปลา
- วงจรชีวิต: ไข่ 10–12 วัน หนอน 80–150 วัน ดักแด้ 23–28 วัน ตัวเต็มวัย 90–120 วัน (กรมส่งเสริมการเกษตร)
- หนอนโตในกองปุ๋ยหมัก มูลสัตว์ ขี้เลื่อย ตอผุ การทำลายแหล่งขยายพันธุ์คือวิธีที่ได้ผลที่สุด
- แผลจากด้วงแรดเปิดทางให้ด้วงงวงมะพร้าววางไข่ จนยอดเน่าและต้นตาย
- เชื้อราเขียว 800 กรัม/กองกับดัก 2x2x0.5 ม. (กรมวิชาการเกษตร) และกับดักฟีโรโมน 1 กับดัก/10–12 ไร่
- ยา: ไดอะซินอน 60% EC (1B) หรือ คาร์โบซัลแฟน 20% EC (1A) 80 มล./น้ำ 20 ล. ราดบริเวณคอมะพร้าว 1–1.5 ล./ต้น
- ตัวเมียมีขนสีน้ำตาลแดงหนาที่ปลายท้อง ตัวผู้มักมีเขายาวกว่า
📋 ภาพรวมโรค
ด้วงแรดมะพร้าว คือด้วงปีกแข็งสีดำเป็นมันขนาดใหญ่ ชื่อวิทยาศาสตร์ Oryctes rhinoceros ตัวเต็มวัยบินขึ้นไปเจาะยอดอ่อนและโคนทางใบของมะพร้าว ปาล์มน้ำมัน และพืชตระกูลปาล์ม ทำให้ใบใหม่ขาดแหว่งเป็นรูปพัดหรือหางปลา ส่วนหนอนไม่ได้อยู่บนต้น แต่โตอยู่ในกองปุ๋ยหมัก มูลสัตว์ ขี้เลื่อย และตอมะพร้าวที่ผุ
คนทั่วไปมักเรียกสั้น ๆ ว่า ด้วงแรด หรือ ด้วงแรดปาล์ม บทความนี้รวบรวมข้อมูลจากคำแนะนำของกรมส่งเสริมการเกษตร เอกสารและงานวิจัยของกรมวิชาการเกษตร และเอกสารวิชาการจากหน่วยงานในแปซิฟิก ครอบคลุมวิธีดูตัวผู้ตัวเมีย ด้วงแรดมะพร้าวกินอะไร วงจรชีวิต การใช้เชื้อราเขียว กับดักฟีโรโมน และยาที่ใช้ฆ่าด้วงแรดตามอัตราของกรมส่งเสริมการเกษตร
🪲 ด้วงแรดมะพร้าวคืออะไร ลักษณะและวิธีสังเกต
ด้วงแรดมะพร้าวตัวเต็มวัยสังเกตง่ายจากลำตัวสีดำเป็นมัน ด้านท้องสีน้ำตาลแดง และมีเขาโค้งบนหัว กรมส่งเสริมการเกษตรระบุขนาดตัวกว้าง 20–23 มม. ยาว 30–52 มม.
ในไทยมีด้วงแรดมะพร้าว 2 ชนิด คือ ชนิดเล็ก Oryctes rhinoceros และชนิดใหญ่ Oryctes gnu ข้อมูลที่กระทรวงเกษตรฯ เผยแพร่ระบุว่าแยกกันได้จากขนาดตัว และจำนวนซี่ที่ขอบแผ่นอกด้านหน้า ชนิดใหญ่มี 3 ซี่ ชนิดเล็กมี 2 ซี่ ทั้งสองชนิดทำลายมะพร้าวในลักษณะเดียวกัน
หนอนด้วงแรดมะพร้าวเป็นหนอนตัวใหญ่ โตเต็มที่ยาว 60–90 มม. พบฝังอยู่ในกองวัสดุผุถ้าขุดกองปุ๋ยหมักหรือกองขี้เลื่อยแล้วเจอหนอนแบบนี้จำนวนมาก แปลว่ากองนั้นกำลังเป็นแหล่งผลิตด้วงแรดรุ่นต่อไป
♂️ ด้วงแรดมะพร้าวตัวเมีย ตัวผู้ ดูต่างกันอย่างไร
ดูที่เขาและปลายท้อง ตัวผู้มักมีเขาบนหัวยาวกว่า ส่วนตัวเมียเขาสั้นกว่าและปลายท้องปล้องสุดท้ายมีขนสีน้ำตาลแดงขึ้นหนาแน่น กรมส่งเสริมการเกษตรระบุลักษณะนี้ไว้ในคำแนะนำปี 2565 และเอกสารของมหาวิทยาลัยกวมก็อธิบายตรงกัน
ขนาดตัวใช้แยกเพศไม่ได้ เพราะทั้งสองเพศมีขนาดต่างกันมาก เอกสารของมหาวิทยาลัยกวมอธิบายว่าอาหารที่หนอนได้รับมีผลต่อขนาดตัวและขนาดเขา ตัวผู้ที่โตมาในกองอาหารน้อยจึงอาจมีเขาสั้นได้ ให้ดูขนที่ปลายท้องประกอบเสมอ
ถ้าจับด้วงได้จากกับดักหรือจากยอดมะพร้าว ให้พลิกดูปลายท้องก่อน ถ้ามีขนแดงหนา ๆ คือตัวเมีย การเจอตัวเมียบ่อยเป็นสัญญาณว่ามีกองวัสดุรอบสวนที่กำลังถูกใช้วางไข่ ควรเดินตรวจกองปุ๋ยหมักและตอผุทันที
🔄 วงจรชีวิตด้วงแรดมะพร้าว

ด้วงแรดมะพร้าวเจริญเติบโตแบบครบ 4 ระยะ คือ ไข่ หนอน ดักแด้ และตัวเต็มวัย ตามคำแนะนำของกรมส่งเสริมการเกษตร ระยะไข่ 10–12 วัน หนอน 80–150 วัน ดักแด้ 23–28 วัน และตัวเต็มวัยมีอายุ 90–120 วัน
เมื่อนำตัวเลขแต่ละระยะมาบวกกัน จากไข่จนเป็นตัวเต็มวัยใช้เวลาประมาณ 113–190 วัน ช่วงที่นานที่สุดคือระยะหนอน ซึ่งอยู่ในกองวัสดุผุตลอด ไข่สีขาวนวลขนาด 2–3 x 3–4 มม. ถูกวางลึก 5–15 ซม. หนอนโตเต็มที่จะหยุดกิน ทำโพรงพักตัว 5–8 วัน แล้วเข้าดักแด้สีน้ำตาลแดงขนาดราว 22 x 50 มม.
ตัวเลขจากต่างประเทศยาวกว่าเล็กน้อย เพราะวัดในสภาพอาหารและภูมิอากาศต่างกัน ประเด็นสำคัญคือ ตัวเต็มวัยหนึ่งตัวมีชีวิตอยู่หลายเดือน และหนอนในกองวัสดุหนึ่งกองใช้เวลาหลายเดือนกว่าจะออกเป็นด้วง การทำลายกองวัสดุจึงได้ผลระยะยาวกว่าการไล่จับตัวเต็มวัยอย่างเดียว
🍽️ ด้วงแรดมะพร้าวกินอะไรเป็นอาหาร
ด้วงแรดมะพร้าวกินคนละอย่างในแต่ละระยะ ตัวเต็มวัยเจาะเข้าไปในยอดเพื่อกินน้ำเลี้ยงและเนื้อเยื่ออ่อน ส่วนหนอนกินซากพืชและอินทรียวัตถุที่กำลังผุในกองวัสดุ
เอกสารของมหาวิทยาลัยกวมอธิบายว่าตัวเต็มวัยใช้เขาและขาที่มีหนามมุดเข้าไปในใจกลางยอดเพื่อกินน้ำเลี้ยง และระบุว่าหนอนไม่ได้กินต้นปาล์มที่ยังมีชีวิต แต่ข้อมูลที่กระทรวงเกษตรฯ เผยแพร่พร้อมภาพของกรมส่งเสริมการเกษตร ระบุเพิ่มว่าหนอนที่อยู่ในดินอาจกัดกินรากมะพร้าวที่เพิ่งปลูก ทำให้ต้นเหี่ยว ใบเหลืองเป็นสีน้ำตาล และชะงักการเจริญเติบโต
พืชอาหารหลักคือมะพร้าว เอกสาร Pacific Pests ระบุพืชอาศัยอื่นคือ หมาก สาคู ปาล์มน้ำมัน กล้วย เตย อ้อย และเฟินต้น งานวิจัยของกรมวิชาการเกษตรยังพบด้วงแรด O. rhinoceros และ O. gnu กัดกินเนื้อเยื่อโคนต้นสละด้วย
🌴 อาการมะพร้าวและปาล์มที่ถูกด้วงแรดทำลาย
อาการที่เห็นชัดที่สุดคือใบใหม่ที่คลี่ออกมามีรอยขาดเป็นริ้ว รูปพัด หรือหางปลา เพราะด้วงเจาะผ่านยอดอ่อนที่ยังไม่คลี่ เมื่อใบคลี่ รอยเจาะจึงกลายเป็นรอยตัด V หรือรูปลิ่มบนทางใบ
ถ้าปีนขึ้นไปดูจะเห็นรูเจาะที่โคนทางใบและมีขุยเศษเนื้อเยื่ออยู่ปากรู เมื่อด้วงเข้าทำลายมาก ทางใบที่ออกใหม่จะแคระแกร็น เอกสาร Pacific Pests ระบุว่าบางครั้งด้วงเจาะทะลุก้านทางใบจนหักเมื่อโดนลม ทำให้พื้นที่ใบลด ดอกตาย ผลร่วงก่อนกำหนด และในซามัวพบว่าพื้นที่ใบที่เสียไป 25% สัมพันธ์กับผลผลิตมะพร้าวที่ลดลง 25%
⚠️ ด้วงแรดเปิดทางให้ด้วงงวงมะพร้าวและยอดเน่า
ความเสียหายร้ายแรงจากด้วงแรดมักมาจากสิ่งที่ตามมาทีหลัง แผลที่ด้วงแรดเจาะเป็นที่ที่ด้วงงวงมะพร้าวเข้ามาวางไข่ จนยอดเน่าและต้นตาย ทั้งคำแนะนำของกรมส่งเสริมการเกษตรและข้อมูลที่กระทรวงเกษตรฯ เผยแพร่ระบุเรื่องนี้ตรงกัน
รายงานวิจัยของกรมวิชาการเกษตรเรื่องแมลงศัตรูสละ (2556) อธิบายเพิ่มว่า แผลจากด้วงแรดเปิดทางให้แมลงและเชื้อโรคอื่นเข้าทำลาย ด้วงงวงมะพร้าวชนิดเล็ก (Rhynchophorus ferrugineus) เข้าทางแผลแล้ววางไข่ หนอนด้วงงวงกัดกินอยู่ภายในลำต้น ทำให้ใบยอดเหี่ยวและตาย โดยมองจากภายนอกไม่เห็น
ด้วงงวงมะพร้าวอันตรายไหม คำตอบคือ อันตรายต่อต้นมะพร้าว เพราะหนอนทำลายจากภายในจนต้นตายได้ แต่ไม่มีข้อมูลในแหล่งที่ตรวจสอบว่าเป็นอันตรายต่อคน การกันด้วงแรดไม่ให้เจาะยอดจึงเท่ากับกันด้วงงวงไปด้วย สำหรับโรคเน่าที่เกิดกับพืชชนิดอื่น อ่านเพิ่มได้ที่ โรครากเน่าโคนเน่า
ถ้าพบยอดมะพร้าวเหี่ยวทั้งยอด ยอดอ่อนดึงหลุดง่าย หรือมีกลิ่นเน่า แปลว่าอาจมีด้วงงวงหรือยอดเน่าตามมาแล้ว ให้ปรึกษาสำนักงานเกษตรอำเภอ และทำลายต้นที่ตายแล้ว เพราะลำต้นที่ตายยืนต้นและเน่าเป็นแหล่งขยายพันธุ์ของด้วงแรดรุ่นต่อไป
🏚️ แหล่งขยายพันธุ์และช่วงที่ต้องเฝ้าระวัง

ด้วงแรดระบาดในสวนที่มีกองวัสดุผุอยู่ใกล้ ๆ เอกสารของกรมวิชาการเกษตรระบุว่ากลิ่นจากการหมักของวัสดุในกองดึงดูดตัวเต็มวัยให้มาวางไข่ ข้อมูลจากกรมวิชาการเกษตรและกรมส่งเสริมการเกษตรระบุแหล่งเดียวกัน คือกองปุ๋ยหมัก กองมูลสัตว์ กองขยะ ขี้เลื่อย แกลบ ขุยมะพร้าว ทางใบและเศษใบไม้ และตอหรือลำต้นมะพร้าวที่ผุ
ในสวนปาล์มน้ำมัน ซากทะลายปาล์มเปล่าที่กองไว้ก็เป็นแหล่งขยายพันธุ์ด้วย ส่วนตอมะพร้าว ตัวเมียชอบวางไข่ที่ตอใกล้พื้นดิน เพราะชื้นและผุเร็ว งานวิจัยของกรมวิชาการเกษตรยังระบุว่าหนอนด้วงแรดอาศัยในกองเศษพืช ขุยมะพร้าว หรือกากปาล์มน้ำมันที่ทิ้งไว้นาน โดยเฉพาะในภาคใต้
ช่วงเสี่ยงคือหลังโค่นต้นมะพร้าวหรือปาล์มเก่าเพื่อปลูกใหม่ เพราะมีตอและลำต้นจำนวนมากทิ้งไว้ในแปลง และช่วงที่กองปุ๋ยหมักหรือมูลสัตว์ไว้ใกล้สวนนาน ๆ ถ้าใช้มูลสัตว์บำรุงต้นมะพร้าว ควรคำนวณปริมาณให้พอใช้ ไม่ต้องกองค้างไว้นาน ใช้ เครื่องมือคำนวณปุ๋ย ช่วยได้
🔍 วิธีสำรวจด้วงแรดในสวน
สำรวจ 2 จุดควบคู่กัน คือยอดมะพร้าวที่ถูกทำลาย และกองวัสดุที่ด้วงใช้ขยายพันธุ์ ถ้าเห็นใบใหม่ขาดเป็นรูปพัดหลายต้น แต่ไม่จัดการกองวัสดุ ด้วงรุ่นใหม่จะออกมาทำลายซ้ำเรื่อย ๆ
- เดินดูใบที่เพิ่งคลี่ทุกต้น นับต้นที่มีรอยตัดรูป V หรือรูปพัดใหม่
- ต้นเล็กอายุ 3–5 ปีที่ยังไม่สูง ให้ดูรูเจาะและขุยที่โคนทางใบใกล้ยอดอ่อน
- ขุดกองปุ๋ยหมัก กองมูลสัตว์ และกองขี้เลื่อยดูหนอนด้วง
- เคาะหรือผ่าตอมะพร้าวผุดูว่ามีหนอนหรือดักแด้หรือไม่
- ถ้าติดกับดักฟีโรโมน ให้นับด้วงที่ติดเป็นประจำเพื่อดูว่าประชากรเพิ่มหรือลด
แหล่งที่ตรวจสอบไม่ได้กำหนดเกณฑ์ตัวเลขว่าต้องเริ่มใช้สารเมื่อพบด้วงกี่ตัว หลักทั่วไปคือเริ่มจัดการแหล่งขยายพันธุ์ทันทีที่พบหนอนในกองวัสดุ และใช้สารเคมีที่ยอดเฉพาะช่วงที่มีการระบาด ตามที่คำแนะนำของกรมส่งเสริมการเกษตรเขียนไว้ว่าให้ใช้ 1–2 ครั้งในช่วงระบาด
🧹 วิธีกำจัดด้วงแรดมะพร้าวแบบไม่ใช้สาร
วิธีที่ได้ผลที่สุดคือทำลายแหล่งขยายพันธุ์ เอกสารเรื่องด้วงแรดในสวนปาล์มที่อ้างข้อมูลจากกลุ่มพยากรณ์และเตือนการระบาดศัตรูพืช ระบุว่าการกำจัดแหล่งขยายพันธุ์ออกจากสวนเป็นวิธีที่ดีที่สุด
- เก็บกวาดสวน เผาหรือทำลายกองปุ๋ยหมัก มูลสัตว์ ขยะ ขี้เลื่อย และแกลบที่ไม่ใช้ ถ้าจำเป็นต้องเก็บไว้ ให้กองรวมและกลับกองเป็นประจำ เก็บหนอนที่พบไปทำลาย
- จัดการตอและลำต้น เผาลำต้นที่ตายหรือโค่นล้ม ส่วนลำต้นสดที่เพิ่งตัด ข้อมูลกระทรวงเกษตรฯ แนะนำให้ตัดเป็นท่อนสั้น กองไว้ให้ผุเพื่อล่อให้ด้วงมาวางไข่ แล้วนำไปเผาทำลายไข่ หนอน และดักแด้
- ทาน้ำมันที่ตอ ราดน้ำมันเครื่องหรือทาน้ำมันที่ตอที่เหลือเพื่อกันด้วงวางไข่
- ใช้เหล็กแหลมแทงตามรู กรมส่งเสริมการเกษตรแนะนำให้ทำความสะอาดรอบคอและโคนทางใบ แล้วใช้เหล็กแหลมแทงตามรูและแผลเพื่อฆ่าด้วงที่อยู่ข้างใน
- กับดักฟีโรโมน ใช้ล่อด้วงตัวเต็มวัยมาทำลาย (รายละเอียดหัวข้อถัดไป)
กรมวิชาการเกษตรแนะนำให้ทำ “กองกับดัก” จากวัสดุเหลือใช้ในสวน เช่น ทางใบ เศษใบไม้ ขุยมะพร้าว ปุ๋ยคอก และตอผุ ขนาด 2 x 2 x 0.5 เมตร เมื่อทิ้งไว้ 2–3 เดือนจะพบหนอนในกอง แล้วใส่เชื้อราเขียวลงไป เท่ากับเปลี่ยนแหล่งขยายพันธุ์ให้เป็นจุดฆ่าหนอนแทน
🍄 ชีวภัณฑ์: เชื้อราเขียวเมตาไรเซียมและไวรัส
เชื้อราเขียว Metarhizium เป็นศัตรูธรรมชาติหลักที่ใช้กับด้วงแรดในไทย โดยใส่ลงในกองวัสดุที่เป็นแหล่งขยายพันธุ์ ไม่ใช่ฉีดพ่นที่ยอด ข้อมูลกระทรวงเกษตรฯ ระบุว่าราเขียวทำลายด้วงได้ทุกระยะการเจริญเติบโต
งานวิจัยของกรมวิชาการเกษตร (2550–2553) ทดสอบเชื้อราเขียว M. anisopliae ความเข้มข้น 1 x 109 สปอร์/มล. กับหนอนด้วงแรด ไอโซเลทที่ดีที่สุดทำให้หนอนตาย 100% ภายใน 12 วัน และตายเกิน 50% ตั้งแต่วันที่ 8 ในขณะที่บางไอโซเลทฆ่าหนอนได้ไม่ถึง 50% แปลว่าคุณภาพของเชื้อมีผลมาก ควรใช้เชื้อจากหน่วยงานราชการหรือแหล่งที่เชื่อถือได้
อีกชีวภัณฑ์หนึ่งที่ใช้ในต่างประเทศคือไวรัส Oryctes nudivirus (OrNV) เอกสาร Pacific Pests ระบุว่าเป็นตัวควบคุมทางชีวภาพที่สำคัญที่สุด ติดเชื้อได้ทั้งหนอนและตัวเต็มวัย นำมาจากมาเลเซียไปปล่อยในฟิจิ ซามัว และตองกาช่วงปลายทศวรรษ 1960 ถึงต้น 1970 ในแหล่งข้อมูลไทยที่ตรวจสอบไม่พบคำแนะนำให้เกษตรกรใช้ไวรัสนี้ จึงใช้เชื้อราเขียวเป็นหลัก
🪤 กับดักฟีโรโมนล่อด้วงแรด

กับดักฟีโรโมนใช้สารล่อชื่อ เอทิล-4-เมทิลออกทาโนเอต (ethyl 4-methyloctanoate) ซึ่งเป็นฟีโรโมนรวมกลุ่มของด้วงแรด คำแนะนำของกรมส่งเสริมการเกษตรให้ใช้สารนี้ล่อด้วงเข้ากับดักแล้วนำไปทำลาย
ข้อมูลที่กระทรวงเกษตรฯ เผยแพร่อธิบายกับดักแบบถังพลาสติกที่มีแผ่นสีดำแบนติดอยู่ด้านบน แขวนสารฟีโรโมนไว้ ด้วงบินมาชนแผ่นแล้วตกลงในถัง เกษตรกรเก็บไปทำลาย ใช้ 1 กับดักต่อพื้นที่ 10–12 ไร่ สารฟีโรโมนอยู่ได้ 2–3 เดือนหลังเปิดซอง และหมดเร็วขึ้นเมื่ออากาศร้อน
💊 ยาอะไรใช้ฆ่าด้วงแรดได้บ้าง
คำแนะนำของกรมส่งเสริมการเกษตรให้ใช้ไดอะซินอน 60% EC หรือคาร์โบซัลแฟน 20% EC อัตรา 80 มล. ต่อน้ำ 20 ลิตร ราดบริเวณคอมะพร้าวตั้งแต่โคนยอดอ่อนลงมาให้เปียก ต้นละ 1–1.5 ลิตร ทุก 15–20 วัน ใช้ 1–2 ครั้งในช่วงระบาด
สารเคมีใช้กับยอดเพื่อกันและฆ่าตัวเต็มวัยเท่านั้น ไม่ได้ลดจำนวนหนอนในกองวัสดุ จึงต้องทำควบคู่กับการทำลายแหล่งขยายพันธุ์เสมอ เอกสาร Pacific Pests ยังระบุว่าการใช้สารเคมีกับมะพร้าวมักไม่คุ้มค่า และพ่นได้จริงเฉพาะกับต้นเล็ก
วิธีฉีดเข้าต้นอีมาเมกตินเบนโซเอตมาจากคำเตือนเรื่องหนอนหัวดำมะพร้าวของกรมส่งเสริมการเกษตร (2566) ซึ่งระบุว่าวิธีนี้ควบคุมด้วงแรดมะพร้าว ด้วงงวงมะพร้าว และแมลงดำหนามได้ด้วย และห้ามใช้กับมะพร้าวน้ำหอม มะพร้าวกะทิ และมะพร้าวที่ใช้ทำน้ำตาลจากงวง
ข้อมูลด้วงแรดมะพร้าวที่กระทรวงเกษตรฯ เผยแพร่ (2564) และเอกสารเรื่องด้วงแรดในสวนปาล์ม ยังเขียนถึงการใส่ลูกเหม็นสำหรับต้นอายุ 3–5 ปีที่ยังไม่สูง โดยวางบริเวณคอมะพร้าวที่โคนทางใบรอบ ๆ ยอดอ่อน ทางละ 2 ลูก ต้นละ 6–8 ลูก และระบุว่ากลิ่นช่วยไล่ด้วง (คำแนะนำกรมส่งเสริมการเกษตร 1/2565 ก็ระบุอัตราเดียวกัน) วิธีนี้เป็นการใช้สารเคมีชนิดหนึ่ง ควรเก็บให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง
- อ่านฉลากทุกครั้ง ใช้เฉพาะสารที่ขึ้นทะเบียนในไทยสำหรับพืชนั้น และตรวจสถานะทะเบียนปัจจุบันก่อนซื้อ
- เว้นระยะก่อนเก็บเกี่ยวตามที่ฉลากกำหนด โดยเฉพาะมะพร้าวที่เก็บผลอ่อนมาดื่มน้ำ
- การราดสารบริเวณคอมะพร้าวต้องปีนหรือใช้อุปกรณ์ยกสูง สวมถุงมือ หน้ากาก แว่นตา และเสื้อแขนยาว ระวังสารไหลย้อนเข้าตาและปาก
- ไดอะซินอนและคาร์โบซัลแฟนเป็นสารกลุ่ม 1 (ยับยั้งเอนไซม์อะเซทิลโคลีนเอสเทอเรส) เป็นพิษต่อคน ห้ามผสมใกล้แหล่งน้ำ
🔁 ป้องกันการดื้อยาและการเลือกสาร
สารที่แนะนำสำหรับด้วงแรดอยู่ในกลุ่ม IRAC เพียง 2 กลุ่ม ไดอะซินอน (1B) กับคาร์โบซัลแฟน (1A) อยู่ในกลุ่ม 1 เดียวกัน การสลับระหว่างสองสารนี้จึงไม่นับเป็นการสลับกลุ่ม ส่วนอีมาเมกตินเบนโซเอตอยู่กลุ่ม 6
เพราะตัวเลือกสารมีน้อย และกรมส่งเสริมการเกษตรให้ใช้เพียง 1–2 ครั้งช่วงระบาด หลักทั่วไปคือให้สารเคมีเป็นเครื่องมือเสริมระยะสั้น แล้วใช้การทำลายแหล่งขยายพันธุ์ เชื้อราเขียว และกับดักฟีโรโมนเป็นหลัก ซึ่งไม่มีปัญหาการดื้อยา
🛡️ วิธีป้องกันด้วงแรดระยะยาว
การป้องกันระยะยาวคือไม่ปล่อยให้มีกองวัสดุผุและตอผุในสวนหรือรอบสวน และทำร่วมกับเพื่อนบ้าน เพราะด้วงตัวเต็มวัยบินข้ามสวนได้ ถ้าสวนข้างเคียงมีกองมูลสัตว์หรือตอผุ ด้วงก็จะบินมาทำลายมะพร้าวของเราได้
- หลังโค่นต้นเก่า ทำลายลำต้นและตอให้หมดก่อนปลูกใหม่
- ไม่กองปุ๋ยหมัก มูลสัตว์ หรือขี้เลื่อยทิ้งไว้นาน ถ้าต้องกองให้กลับกองและใส่เชื้อราเขียว
- ทำกองกับดักใส่ราเขียวและเติมเชื้อทุก 4 เดือน
- ติดกับดักฟีโรโมนและเปลี่ยนสารล่อทุก 2–3 เดือน
- ตรวจยอดมะพร้าวต้นเล็กอายุ 3–5 ปีเป็นประจำ เพราะเป็นช่วงที่ยังจัดการที่ยอดได้ง่าย
- ทำลายต้นที่ตายยืนต้นหรือยอดเน่า เพื่อไม่ให้เป็นแหล่งของด้วงแรดและด้วงงวง
เก็บด้วงจากกับดักทุกครั้งที่ไปตรวจ ไม่ปล่อยให้ตายค้างในถังนาน และจดจำนวนไว้ทุกครั้ง ถ้าจำนวนลดลงต่อเนื่องหลายเดือน แปลว่าการทำลายแหล่งขยายพันธุ์ได้ผล ถ้าไม่ลด ให้หากองวัสดุที่ยังหลงอยู่รอบสวน
เกษตรกรที่ขายมะพร้าวอ่อนหรือมะพร้าวแก่ ติดตามราคาผลผลิตได้ที่ ราคาผักผลไม้วันนี้ ซึ่งช่วยประเมินว่าควรลงทุนกับการป้องกันมากน้อยแค่ไหน
🆚 ด้วงแรดมะพร้าว ด้วงแรดมะตะบัน และด้วงงวง ต่างกันอย่างไร
สามชนิดนี้มักถูกเรียกสับสนกัน ด้วงแรดมะตะบันเป็นด้วงคนละชนิดกับด้วงแรดมะพร้าว ศูนย์ข้อมูลความหลากหลายทางชีวภาพของประเทศไทยระบุว่าด้วงแรดมะตะบัน คือ Trichogomphus martabani หรือที่เรียกว่ากว่างก็อก ส่วนด้วงงวงมะพร้าวเป็นด้วงที่มีปากยื่นยาวเป็นงวง ไม่มีเขา
สำหรับศัตรูมะพร้าวและไม้ผลอื่นที่ดูดน้ำเลี้ยง เช่น เพลี้ยแป้ง วิธีจัดการต่างจากด้วงแรดโดยสิ้นเชิง เพราะเป็นแมลงปากดูดที่อยู่บนต้นตลอดชีวิต
🍳 ด้วงแรดมะพร้าวกินได้ไหม และมีประโยชน์ไหม
ในแหล่งข้อมูลของกรมวิชาการเกษตรและกรมส่งเสริมการเกษตรที่ตรวจสอบ ด้วงแรดมะพร้าวถูกกล่าวถึงในฐานะศัตรูพืชเท่านั้น ไม่พบข้อมูลวิชาการที่ยืนยันความปลอดภัยของการกินหนอนหรือตัวด้วงแรด จึงไม่แนะนำให้นำมากิน โดยเฉพาะตัวที่จับจากกองที่ใส่เชื้อราเขียว จากต้นที่ราดสาร หรือจากกับดัก
แมลงที่คนนิยมกินและเพาะเลี้ยงขายมักเป็นหนอนด้วงสาคู (Rhynchophorus ferrugineus) ซึ่งเป็นด้วงงวง ไม่ใช่ด้วงแรด โครงงานของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (2562) ระบุว่าด้วงสาคูเป็นทั้งศัตรูปาล์มและอาหารที่นิยมในหลายประเทศเขตร้อนของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
ส่วนประโยชน์ของด้วงแรดมะพร้าว แหล่งที่ตรวจสอบไม่ได้ระบุประโยชน์ทางการเกษตร มีเพียงข้อมูลว่าหนอนอาศัยและกินซากพืชที่กำลังผุ ในสวนมะพร้าวและปาล์มจึงถือเป็นศัตรูสำคัญที่ต้องควบคุม
📚 แหล่งอ้างอิง
- กรมส่งเสริมการเกษตร: คำแนะนำที่ 1/2565 ศัตรูมะพร้าวและการป้องกันกำจัด (เผยแพร่ซ้ำโดยสำนักงานปลัดกระทรวงเกษตรฯ)
- ศูนย์ติดตามและแก้ไขปัญหาภัยพิบัติด้านการเกษตร กระทรวงเกษตรฯ: ด้วงแรดมะพร้าว (28 ม.ค. 2564, ภาพจากกรมส่งเสริมการเกษตร)
- ศูนย์ติดตามและแก้ไขปัญหาภัยพิบัติด้านการเกษตร กระทรวงเกษตรฯ: เตือนการระบาดหนอนหัวดำมะพร้าว (8 มี.ค. 2566, ข้อมูลกรมส่งเสริมการเกษตร)
- กรมวิชาการเกษตร: เอกสารวิชาการ การจัดการศัตรูมะพร้าว
- กรมวิชาการเกษตร: การคัดเลือกและทดสอบประสิทธิภาพเชื้อราเขียว Metarhizium anisopliae (2550–2553)
- กรมวิชาการเกษตร: การศึกษาชนิด ชีววิทยา และนิเวศวิทยาของแมลงศัตรูในสละ (รายงานผลงานวิจัย 2556)
- สยามคูโบต้า (ข้อมูลกลุ่มพยากรณ์และเตือนการระบาดศัตรูพืช กองส่งเสริมการอารักขาพืชและจัดการดินปุ๋ย): ชาวสวนปาล์ม ระวังด้วงแรดบุกสวน — kas.siamkubota.co.th/wp-content/uploads/2022/09/ชาวสวนปาล์ม_ระวังด้วงแรดบุกสวน.pdf
- Pacific Pests, Pathogens & Weeds Fact Sheet 108: Coconut rhinoceros beetle (ACIAR / University of Queensland / SPC, 2020) — apps.lucidcentral.org/ppp_v9/pdf/web_full/coconut_rhinoceros_beetle__oryctes_108.pdf
- University of Guam Cooperative Extension: CRB Behavior and Biology
- CropLife Australia: Insecticide Mode of Action Table (IRAC groups, 2023 update)
- ศูนย์ข้อมูลความหลากหลายทางชีวภาพของประเทศไทย (สผ.): ด้วงแรดมะตะบัน Trichogomphus martabani
- จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย: องค์ประกอบทางโภชนาการของด้วงสาคู (Rhynchophorus ferrugineus) เพื่อเป็นแหล่งอาหารทางเลือก (2562)
🌱 ปลูกต้นไม้อยู่แล้ว อยากมีรายได้เพิ่ม?
เปลี่ยนต้นไม้ที่คุณปลูกให้เป็นรายได้ เปิดร้านบน KASETIDEA Market ได้ง่ายๆ ไม่กี่นาที มีหน้าร้านออนไลน์ของตัวเอง ให้ลูกค้าทั่วประเทศหาคุณเจอ
❓ คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ด้วงแรดมะพร้าวกินอะไรเป็นอาหาร
ตัวเต็มวัยเจาะเข้าไปในยอดและโคนทางใบของมะพร้าวและปาล์มเพื่อกินน้ำเลี้ยงและเนื้อเยื่ออ่อน ส่วนหนอนกินซากพืชที่กำลังผุในกองปุ๋ยหมัก มูลสัตว์ ขี้เลื่อย และตอมะพร้าวผุ ข้อมูลที่กระทรวงเกษตรฯ เผยแพร่ระบุว่าหนอนในดินอาจกัดรากมะพร้าวที่เพิ่งปลูกได้ด้วย
ยาอะไรใช้ฆ่าด้วงแรดได้บ้าง
กรมส่งเสริมการเกษตรแนะนำไดอะซินอน 60% EC (IRAC 1B) หรือคาร์โบซัลแฟน 20% EC (IRAC 1A) อัตรา 80 มล. ต่อน้ำ 20 ลิตร ราดบริเวณคอมะพร้าวตั้งแต่โคนยอดอ่อนลงมาให้เปียก ต้นละ 1–1.5 ลิตร ทุก 15–20 วัน 1–2 ครั้งช่วงระบาด สารเคมีช่วยเฉพาะที่ยอด จึงต้องทำลายแหล่งขยายพันธุ์ควบคู่ไปด้วย และอ่านฉลากทุกครั้ง
ด้วงแรดมะพร้าวตัวเมียกับตัวผู้ดูอย่างไร
ตัวผู้มักมีเขาบนหัวยาวและโค้งกว่า ตัวเมียเขาสั้นกว่าและปลายท้องปล้องสุดท้ายมีขนสีน้ำตาลแดงขึ้นหนาแน่น ขนาดตัวใช้แยกเพศไม่ได้ เพราะขึ้นกับอาหารที่หนอนได้รับ ให้ดูขนที่ปลายท้องเป็นหลัก
ด้วงงวงมะพร้าวอันตรายไหม
อันตรายต่อต้นมะพร้าวมาก ด้วงงวงมะพร้าวเข้าทางแผลที่ด้วงแรดเจาะไว้แล้ววางไข่ หนอนกัดกินอยู่ภายในลำต้นจนใบยอดเหี่ยวและต้นตาย โดยมองจากภายนอกไม่เห็น ในแหล่งข้อมูลที่ตรวจสอบไม่มีข้อมูลว่าเป็นอันตรายต่อคน
ด้วงแรดมะพร้าวกินได้ไหม
ไม่แนะนำ เพราะไม่พบข้อมูลวิชาการที่ยืนยันความปลอดภัยของการกินด้วงแรดหรือหนอนด้วงแรด และตัวที่จับจากสวนอาจสัมผัสสารเคมีหรือเชื้อราเขียว แมลงที่คนนิยมกินคือหนอนด้วงสาคู (Rhynchophorus ferrugineus) ซึ่งเป็นด้วงงวง ไม่ใช่ด้วงแรด
🌱 พืชที่มักพบแมลงนี้
แมลงศัตรูพืชนี้มักพบในพืชดังต่อไปนี้
💥 ลักษณะการทำลาย
ลักษณะความเสียหายที่เกิดจากการทำลายของแมลง
ที่ใบใหม่: ขาดแหว่งเป็นริ้ว รูปพัด หรือหางปลา เห็นรอยตัดรูป V เมื่อใบคลี่
ที่โคนทางใบ: รูเจาะ มีขุยเศษเนื้อเยื่อที่ปากรู
ที่ยอด: ยอดใหม่แคระแกร็นเมื่อถูกทำลายมาก
ที่ก้านทางใบ: บางครั้งถูกเจาะทะลุจนหักพับเมื่อโดนลม
ทั้งต้น: แผลเปิดทางให้ด้วงงวงมะพร้าววางไข่ จนยอดเน่าและต้นตายได้
ที่ราก (ต้นปลูกใหม่): หนอนในดินกัดราก ต้นเหี่ยว ใบเป็นสีน้ำตาล โตช้า
ที่ผล: ผลร่วงก่อนกำหนดและผลผลิตลดเมื่อพื้นที่ใบลดลง
🛒 สินค้าแนะนำสำหรับกำจัดแมลง
⚡ ผลิตภัณฑ์คุณภาพที่แนะนำสำหรับการกำจัดและป้องกัน
📚 อ่านต่อ: โรคและแมลงที่เกี่ยวข้อง
📅 เผยแพร่ 14 พ.ย. 2026






