
ทุเรียนหมอนทอง
Durio zibethinus L. 'Monthong'
ให้น้ำสม่ำเสมอ งดน้ำ 10–14 วันเพื่อชักนำการออกดอก ให้น้ำน้อยแต่สม่ำเสมอเมื่อแตกตาดอก งดน้ำ 3–4 วันก่อนเก็บเกี่ยว
แดดจัดแสงแดดโดยตรง
ยากต้องการการดูแลพิเศษ
เขตร้อนชื้น
ต้นกิ่งเสียบ/กิ่งทาบราว 8–12 เมตร (สวนคุมความสูงราว 6–8 เมตร)
เร็ว
สรุปสั้น (TL;DR)
อ่าน 30 วินาที- ทุเรียนหมอนทอง (*Durio zibethinus* 'Monthong') ภาษาอังกฤษ Monthong durian แปลว่า Golden Pillow อยู่ในกลุ่มกำปั่น
- ประวัติ: นายผาด สุขสุด จากบางกรวย นนทบุรี นำไปปลูกที่ แกลง ระยอง ปี 2480 (เอกสาร GI)
- ผลยาว มีบ่า ปลายแหลม หนามสูง หนัก 3–4 กก. เนื้อหนาราว 2.2 ซม. สีเหลืองอ่อน ค่อนข้างแห้ง กลิ่นอ่อน เมล็ดส่วนใหญ่ลีบ
- ต่างจากก้านยาว (ผลกลม ก้านผลยาวใหญ่ หนามเล็กถี่) และชะนี (กลางผลป่อง เนื้อเหลืองเข้ม)
- เก็บเกี่ยว ≥110 วัน หลังดอกบาน (GI ระยอง 120–130 วัน) น้ำหนักเนื้อแห้งขั้นต่ำ 32%
- GI ที่เป็นหมอนทอง: ระยอง เขาบรรทัด ชุมพร ทองผาภูมิ และภูเขาไฟศรีสะเกษ (ร่วมกับพันธุ์อื่น)
- กินพอดี วันละ 1–2 เม็ด และห้ามกินกับแอลกอฮอล์ (สถาบันโภชนาการ ม.มหิดล)
🛒 ซื้อทุเรียนหมอนทอง — ส่งตรงจากเกษตรกร
สั่งซื้อต้นจริงจากสวนทั่วประเทศ ผ่านตลาด KASETIDEA ไม่ผ่านคนกลาง
ยังไม่มีร้านขายทุเรียนหมอนทองในตลาดตอนนี้
ลองดูต้นไม้อื่นในตลาด หรือเป็นร้านแรกที่ลงขายต้นนี้
🛒 ดูตลาดต้นไม้ + ลงขายต้นนี้ข้อมูลทั่วไป
ทุเรียนหมอนทอง คือทุเรียนพันธุ์การค้าที่คนไทยปลูกและซื้อขายมากที่สุดพันธุ์หนึ่ง ชื่อวิทยาศาสตร์ Durio zibethinus ‘Monthong’ วงศ์ Malvaceae จุดจำง่ายคือผลใหญ่ทรงยาว มีบ่า ปลายผลแหลม หนามสูงแหลม ผลหนักราว 3–4 กิโลกรัม เนื้อหนาสีเหลืองอ่อน ค่อนข้างแห้ง รสหวานมัน และกลิ่นอ่อน
หน้านี้เจาะเฉพาะพันธุ์หมอนทอง ได้แก่ ประวัติ ลักษณะต้นและผล วิธีแยกจากก้านยาว ชะนี และพวงมณี แหล่ง GI ระยะผลและวันเก็บเกี่ยว วิธีเลือกลูกที่สุกพอดี และคุณค่าทางอาหาร ส่วนวิธีปลูกทุเรียนทั่วไป ตั้งแต่เตรียมดิน ระยะปลูก ปุ๋ย จนถึงการให้น้ำ อ่านได้ที่หน้า ต้นทุเรียน
🍈 ทุเรียนหมอนทองคืออะไร: ข้อมูลทุเรียนพันธุ์หมอนทอง
ทุเรียนพันธุ์หมอนทองเป็นพันธุ์ทุเรียนไทยในกลุ่มกำปั่น ที่เด่นเรื่องผลใหญ่ เนื้อหนา และกลิ่นไม่แรง ฐานข้อมูลพืชของกรมวิชาการเกษตรระบุว่าต้นโตเร็ว ออกดอกมาก ติดผลมาก และเป็นพันธุ์การค้าที่นิยมปลูกมากที่สุดพันธุ์หนึ่งของประเทศ ตารางนี้สรุปข้อมูลหลักไว้ในที่เดียว
🏷️ ทุเรียนหมอนทอง ภาษาอังกฤษ และความหมายของชื่อ
ทุเรียนหมอนทองภาษาอังกฤษเรียกว่า Monthong durian หรือเขียนแยกว่า Mon Thong ส่วนชื่อที่แปลตามความหมายคือ “Golden Pillow” (หมอนทองคำ) ตามที่มูลนิธิ Thailand Foundation ใช้ ในเอกสารคำขอขึ้นทะเบียน GI ของกรมทรัพย์สินทางปัญญา ใช้ชื่ออังกฤษว่า “Monthong Rayong Durian” สำหรับหมอนทองระยอง และ “Monthong Khao Bantad Durian” สำหรับหมอนทองเขาบรรทัด
ในวงการพืชสวน นิยมเขียนชื่อพันธุ์ไว้ในเครื่องหมายคำพูดเดี่ยวต่อจากชื่อวิทยาศาสตร์ เป็น Durio zibethinus ‘Monthong’ บทความทุเรียนใน Wikipedia ภาษาอังกฤษระบุว่า ‘Mon Thong’ เป็นพันธุ์ที่ตลาดต้องการมากที่สุด และเป็นหนึ่งใน 5 พันธุ์ที่ปลูกเชิงการค้าขนาดใหญ่ในไทย ร่วมกับชะนี ก้านยาว ลวง และกระดุม
📜 ทุเรียน หมอนทอง ประวัติ: จากสวนนนทบุรีสู่ระยองและทั่วประเทศ
หมอนทองเป็นทุเรียนพื้นเมืองที่ปลูกในสวนนนทบุรีมาก่อน แล้วกระจายไปภาคตะวันออก หลักฐานที่ชัดที่สุดอยู่ในเอกสารคำขอ GI “ทุเรียนหมอนทองระยอง” ซึ่งระบุว่า นายผาด สุขสุด ชาวสวนจากอำเภอบางกรวย จังหวัดนนทบุรี นำต้นพันธุ์หมอนทองไปปลูกที่ตำบลทางเกวียน อำเภอแกลง จังหวัดระยอง เมื่อ พ.ศ. 2480
เอกสารฉบับเดียวกันระบุว่ายังมีต้นหมอนทองอายุกว่า 80 ปีอยู่ในสวนของหลานสาวนายผาด ซึ่งเป็นหลักฐานว่าหมอนทองปลูกในภาคตะวันออกมานานหลายชั่วอายุคน ไทยรัฐรายงานว่าหมอนทองถือเป็นทุเรียนพื้นเมืองของนนทบุรี ระยอง และจันทบุรี
ทุเรียนเข้ามาในภาคกลางเมื่อไร
ภาพใหญ่ของทุเรียนไทยเริ่มก่อนหมอนทองนาน ผู้จัดการออนไลน์และวิทยานิพนธ์ของมหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี (อ้างหิรัญ หิรัญประดิษฐ์ และคณะ 2541) เล่าว่าทุเรียนถูกนำจากนครศรีธรรมราชเข้ามากรุงเทพฯ ราว พ.ศ. 2318 ต่อมาสวนแถบบางกอกน้อยและนนทบุรีขึ้นชื่อเรื่องทุเรียนพันธุ์ดี ก่อนที่การปลูกจะขยายไประยอง จันทบุรี ตราด นครนายก และปราจีนบุรี ทุเรียนไทยจึงถูกจัดเป็นกลุ่มพันธุ์ เช่น กลุ่มกำปั่น กลุ่มลวง กลุ่มก้านยาว และกลุ่มเบ็ดเตล็ด โดยหมอนทองอยู่ในกลุ่มกำปั่น และเป็นพันธุ์ที่นิยมที่สุดของกลุ่ม
ในนนทบุรีเอง กรุงเทพธุรกิจรายงานว่าหลังน้ำท่วมปี 2538 สวนในนนทบุรีปลูกพันธุ์เศรษฐกิจเป็นหลัก คือ หมอนทอง ก้านยาว และชะนี ส่วนในระดับประเทศ ฐานข้อมูลพืชของกรมวิชาการเกษตรระบุว่าหมอนทองโตเร็ว ติดผลดก และเป็นพันธุ์ที่นิยมปลูกมากที่สุดพันธุ์หนึ่ง
🌳 ลักษณะต้นทุเรียนหมอนทอง ใบ ดอก และก้านผล
ต้นทุเรียนหมอนทองโตเร็ว กิ่งเรียงไม่เป็นระเบียบ ใบรูปยาวเรียวปลายเรียวแหลม และออกดอกติดผลมาก ถ้าดูจากต้นอย่างเดียวจะแยกจากทุเรียนพันธุ์อื่นได้ยาก จุดที่ชัดที่สุดจึงอยู่ที่ผลและก้านผล รายละเอียดตามฐานข้อมูลพืชของกรมวิชาการเกษตรเป็นดังนี้
ใบทุเรียนทั่วไปยาวราว 8–20 ซม. กว้าง 4–6 ซม. ด้านบนเขียวเป็นมัน ด้านล่างสีเงินหรือทองแดง ลักษณะเหล่านี้เหมือนกันทุกพันธุ์ คนที่ซื้อต้นพันธุ์จึงควรดูป้ายพันธุ์และความน่าเชื่อถือของแหล่งขาย มากกว่าพยายามดูพันธุ์จากใบ
🔍 ลักษณะผลและเนื้อทุเรียนหมอนทอง: ดูรูปทุเรียนหมอนทองอย่างไร

ผลหมอนทองค่อนข้างยาว มีบ่าผล ปลายผลแหลม ฐานผลป้าน และเห็นพูชัด หนามสูงแหลม มีหนามเล็กแทรกระหว่างหนามใหญ่ เวลาดูรูปทุเรียนหมอนทอง ให้มองสามจุดนี้ก่อน คือ ทรงยาวปลายแหลม หนามสูง และก้านผลใหญ่แข็งแรง ค่าที่วัดได้จากฐานข้อมูลพืชของกรมวิชาการเกษตรเป็นดังนี้
เนื้อทุเรียนหมอนทองเป็นอย่างไร
เนื้อทุเรียนหมอนทองหนา สีเหลืองอ่อน ค่อนข้างแห้ง ไม่แฉะติดมือ รสหวานมันพอดี กลิ่นอ่อน เอกสารลักษณะพฤกษศาสตร์ของกรมวิชาการเกษตรและงานของ สจล. วิทยาเขตชุมพร อธิบายเนื้อว่าละเอียด ขณะที่ฐานข้อมูลพืชบันทึกเนื้อสัมผัสว่า “หยาบ มีเส้นใย” ความต่างนี้น่าจะมาจากความแก่และแหล่งปลูกของผลที่นำมาวัด เพราะเอกสาร GI หลายแหล่งบรรยายหมอนทองของตนว่าเนื้อละเอียด เส้นใยน้อย
ไทยรัฐอธิบายว่าคนจำนวนมากชอบกินหมอนทองตอนห่าม เพราะเนื้อแน่น ด้านนอกกรอบ ด้านในนุ่ม และกลิ่นยังอ่อน ถ้าปล่อยให้สุกเต็มที่ เนื้อจะนิ่มและหวานขึ้น ส่วนข้อเสียที่หลายเอกสารพูดตรงกันคือพูของหมอนทองมักไม่เต็ม ทำให้บางผลมีด้านที่แฟบ
ผลหมอนทองที่พูเต็มจะดูอวบทุกด้าน ส่วนด้านที่พูไม่เจริญจะแฟบหรือเว้า ถ้าซื้อทั้งลูก ให้หมุนดูรอบผล ผลที่อวบสม่ำเสมอมักมีเนื้อมากกว่าผลที่แฟบหลายด้าน ทั้งที่น้ำหนักใกล้เคียงกัน
⚖️ ทุเรียนก้านยาวกับหมอนทองต่างกันยังไง และเทียบกับชะนี พวงมณี

หมอนทองผลยาวปลายแหลม หนามสูง เนื้อหนาสีเหลืองอ่อน เมล็ดส่วนใหญ่ลีบ ส่วนก้านยาวผลกลม ก้านผลยาวและใหญ่ หนามเล็กถี่ และเมล็ดค่อนข้างใหญ่ ชะนีมีทรงคล้ายหวด กลางผลป่อง และเนื้อสีเหลืองเข้ม ส่วนพวงมณีผลรูปรี ปลายแหลม ฐานผลป้าน ตารางเปรียบเทียบนี้รวบรวมจากเอกสารกรมวิชาการเกษตร
ทุเรียนก้านยาวกับหมอนทองต่างกันยังไง (สรุปจุดสังเกต)
- ทรงผล หมอนทองยาว มีบ่า ปลายแหลม ก้านยาวกลมเกือบเป็นลูกบอล
- ก้านผล ก้านยาวมีก้านผลยาวและใหญ่เห็นชัด จนเป็นที่มาของชื่อพันธุ์ หมอนทองก้านใหญ่แข็งแรงแต่ยาวปานกลาง
- หนาม หมอนทองหนามสูงแหลม ก้านยาวหนามเล็กและถี่เท่า ๆ กันทั้งผล
- เมล็ด หมอนทองเมล็ดลีบเป็นส่วนใหญ่ ก้านยาวเมล็ดค่อนข้างใหญ่และมีมากกว่า
- กลิ่นและรส ทั้งสองพันธุ์กลิ่นอ่อน Wikipedia ระบุว่าก้านยาวขึ้นชื่อเรื่องช่วงเวลาที่ทั้งหวานและกลิ่นอ่อนได้นานกว่าพันธุ์อื่น
- ความหายาก หมอนทองปลูกแพร่หลายทั่วประเทศ ส่วนก้านยาวปลูกน้อยกว่าและมีชื่อเสียงจากสวนนนทบุรี
ในงานวิจัยเรื่องเกสร ศูนย์วิจัยพืชสวนจันทบุรียังพบว่าเกสรพ่อพันธุ์มีผลกับลักษณะของผลหมอนทองด้วย ซึ่งอธิบายในหัวข้อการปลูกด้านล่าง ถ้าอยากรู้ว่าทุเรียนพันธุ์อื่น ๆ เช่น กระดุมทอง หลงลับแล หรือลูกผสมจันทบุรีต่างกันอย่างไร ดูตารางพันธุ์ทุเรียนในหน้า ต้นทุเรียน
📍 ทุเรียนหมอนทอง GI: ระยอง จันทบุรี ภูเขาไฟ และแหล่งอื่น
หมอนทองเป็นพันธุ์หลักของทุเรียน GI หลายแหล่ง และมี GI ที่ใช้ชื่อหมอนทองโดยตรงอย่างน้อย 2 แหล่ง คือ ทุเรียนหมอนทองระยอง และทุเรียนหมอนทองเขาบรรทัด (ตราด) กรมทรัพย์สินทางปัญญารายงานว่าทุเรียน GI 5 อันดับมูลค่าตลาดสูงสุดส่วนใหญ่เป็นพันธุ์หมอนทอง ตารางนี้รวมแหล่งที่เอกสารระบุว่าครอบคลุมพันธุ์หมอนทอง
ทุเรียนหมอนทองระยอง
จังหวัดระยองยื่นคำขอขึ้นทะเบียน GI “ทุเรียนหมอนทองระยอง” เมื่อ 30 กันยายน 2562 และกรมทรัพย์สินทางปัญญาประกาศโฆษณาคำขอเมื่อ 13 พฤศจิกายน 2566 เอกสารระบุดินปลูกเป็นดินร่วนปนทราย ระบายน้ำดี pH ราว 5.5–6.5 ฝนชุกช่วงพฤษภาคม–ตุลาคม และมีลมทะเลพัดผ่านทั้งปี อายุเก็บเกี่ยวนับจากดอกบาน 120–130 วัน เดลินิวส์อธิบายว่าดินระบายน้ำเร็วช่วงเก็บเกี่ยวทำให้ผลอุ้มน้ำน้อย เนื้อจึงแห้งและเนียนนุ่ม ปัจจุบันอยู่ในรายชื่อทุเรียน GI ที่ขึ้นทะเบียนแล้ว 19 รายการของกรมทรัพย์สินทางปัญญา (ข้อมูล มี.ค. 2569)
ทุเรียนหมอนทองเขาบรรทัด (ตราด)
GI “ทุเรียนหมอนทองเขาบรรทัด” ครอบคลุม 5 อำเภอของจังหวัดตราดบริเวณเชิงเทือกเขาบรรทัด ยื่นคำขอเมื่อ 5 กุมภาพันธ์ 2564 และกรมทรัพย์สินทางปัญญาประกาศโฆษณาคำขอเมื่อ 5 มกราคม 2567 เอกสารระบุผลทรงยาว เปลือกบางสีเขียวปนน้ำตาล ปลายหนามแข็งแหลม เนื้อหนาสีเหลืองอ่อน เมล็ดส่วนใหญ่ลีบ เก็บเกี่ยวต้นมีนาคมถึงปลายมิถุนายน โดยนับอายุผล 120 วันจากวันดอกบาน ปัจจุบันอยู่ในรายชื่อทุเรียน GI ที่ขึ้นทะเบียนแล้ว 19 รายการของกรมทรัพย์สินทางปัญญา (ข้อมูล มี.ค. 2569)
ทุเรียนหมอนทองจันทบุรี
จันทบุรีเป็นแหล่งปลูกหมอนทองสำคัญ และเป็นที่ตั้งของศูนย์วิจัยพืชสวนจันทบุรีที่ทำงานวิจัยหมอนทองหลายเรื่อง ส่วน GI ของจังหวัดใช้ชื่อรวมว่า “ทุเรียนจันท์” ซึ่งอยู่ในรายชื่อทุเรียน GI ของกรมทรัพย์สินทางปัญญา เราไม่ได้เปิดเอกสารรายละเอียดของ GI ฉบับนี้ จึงไม่ระบุว่าครอบคลุมพันธุ์ใดบ้าง ถ้าจะซื้อหมอนทองจันทบุรีแบบมีตรา GI ให้ดูตราสัญลักษณ์บนบรรจุภัณฑ์หรือสอบถามผู้ขายถึงสวนที่ได้รับอนุญาต
ทุเรียนหมอนทองภูเขาไฟ
“ทุเรียนภูเขาไฟศรีสะเกษ” ครอบคลุมหมอนทอง ชะนี และก้านยาว ที่ปลูกในอำเภอกันทรลักษ์ ขุนหาญ และศรีรัตนะ เอกสารกรมทรัพย์สินทางปัญญาระบุว่าเนื้อแห้ง นุ่มเหนียว ละเอียด และผลผลิตออกช่วงพฤษภาคม–มิถุนายน ไทยรัฐ (2567) รายงานว่าจังหวัดเปิดจุดตรวจน้ำหนักแห้งก่อนตัดฟรี 5 จุด โดยหมอนทองต้องไม่ต่ำกว่า 32% ตามเกณฑ์กรมวิชาการเกษตร
🌱 การปลูกทุเรียนหมอนทอง: เรื่องที่ต่างจากพันธุ์อื่น

การปลูกทุเรียนหมอนทองใช้หลักเดียวกับทุเรียนทั่วไป แต่ต้องเน้นสามเรื่อง คือ ตัดแต่งผลเพราะติดผลดก ค้ำหรือโยงกิ่งรับผลหนัก และเฝ้าระวังหนอนด้วงหนวดยาวที่ชอบเจาะลำต้นหมอนทอง ส่วนการเตรียมดิน การให้น้ำ และปุ๋ยตามระยะ ดูรายละเอียดเต็มได้ในคู่มือปลูกต้นทุเรียนฉบับเต็ม
วิธีปลูกทุเรียนหมอนทองแบบย่อ
- ระยะปลูก เอกสาร GI หมอนทองระยองใช้ระยะ 8 × 8 ถึง 10 × 10 เมตร ตรงกับคำแนะนำของกรมวิชาการเกษตรที่ระยะ 8 × 8 หรือ 9 × 9 เมตร (16–25 ต้นต่อไร่)
- ฤดูปลูก เอกสาร GI ระยองปลูกก่อนฤดูฝน ช่วงมีนาคม–เมษายน กรมวิชาการเกษตรระบุว่าถ้าวางระบบน้ำทันปลูกได้ตั้งแต่ปลายเมษายน ถ้าไม่ทันให้ปลูกต้นฤดูฝน
- หลุมปลูก ขุดหลุม 50 × 50 × 50 ซม. ผสมปุ๋ยคอกเก่าราว 5 กก. กับหินฟอสเฟตราวครึ่งกิโลกรัม แล้วกลบดินคืนราว 2 ใน 3 ของหลุม
- พรางแสงต้นเล็ก ใช้ทางมะพร้าวหรือตาข่ายพรางแสง หรือปลูกกล้วยหรือทองหลางระหว่างแถวให้พรางแสงได้ราว 30–40%
- จัดทรงต้น ปีที่ 1–2 ยังไม่ตัดแต่ง หลังปลูกราว 1–1.5 ปี ให้เหลือลำต้นเดี่ยว เลือกกิ่งประธานห่างกัน 10–15 ซม. กิ่งล่างสุดสูงจากพื้นราว 80–100 ซม.
ปุ๋ยใช้ตามขนาดทรงพุ่มและระยะการผลิตเหมือนทุเรียนพันธุ์อื่น อ่านหลักทั่วไปได้ที่ หลักการใส่ปุ๋ยต้นไม้ และใช้ เครื่องคำนวณปุ๋ย ช่วยคำนวณปริมาณปุ๋ยจริงตามสูตรที่มี
ตัดแต่งผลและโยงกิ่ง เพราะหมอนทองติดผลดก
ฐานข้อมูลพืชบันทึกว่าหมอนทอง “ออกดอกมาก ติดผลมาก” ถ้าปล่อยทุกผลไว้ ผลจะเล็กและพูไม่เต็ม กรมวิชาการเกษตรแนะนำให้ตัดแต่งผลเป็นสองรอบ
- สัปดาห์ที่ 4–5 หลังดอกบาน ตัดผลที่ไม่สมบูรณ์หรืออยู่ผิดตำแหน่งออก คงไว้ 2–3 เท่าของจำนวนที่ต้องการ
- สัปดาห์ที่ 5–8 หลังดอกบาน เหลือผลตามจำนวนที่ต้องการ ผลเดี่ยวห่างกัน 30–50 ซม. หรือไว้เป็นกลุ่ม กลุ่มละ 2–4 ผล ห่างกันกลุ่มละ 1–2 เมตร
- โยงกิ่ง ช่วงสัปดาห์ที่ 5–8 ให้โยงกิ่งเพื่อให้รับน้ำหนักผลได้ ผลหมอนทองหนักราว 3–4 กก. ต่อผล
เกสรพ่อพันธุ์มีผลกับผลหมอนทอง
ศูนย์วิจัยพืชสวนจันทบุรีทดลองช่วยผสมดอกหมอนทองด้วยเกสรของทุเรียนจันทบุรี 3 เทียบกับเกสรหมอนทองเอง (ปี 2560–2561) พบว่าผลที่ได้เกสรจันทบุรี 3 มีสัดส่วนเมล็ดลีบน้อยลง (ราว 72–75% เทียบกับ 90–94%) และกลิ่นเปลี่ยนไปใกล้จันทบุรี 3 แต่สีเนื้อและรสยังตรงตามพันธุ์หมอนทอง ผลทดลองนี้มาจากฤดูเดียวและต้นทดลองจำนวนน้อย จึงใช้เป็นข้อสังเกตว่าพันธุ์ที่ปลูกใกล้กันอาจมีผลต่อเมล็ดและกลิ่นของหมอนทอง ไม่ใช่สูตรตายตัว
ต้นพันธุ์ทุเรียนหมอนทอง เลือกอย่างไร
ใช้ต้นพันธุ์ที่ขยายด้วยการเสียบยอดหรือทาบกิ่งจากต้นแม่หมอนทองที่ตรงพันธุ์ NParks ระบุว่าต้นกิ่งเสียบเริ่มให้ผลภายใน 4–5 ปี ต่างจากต้นเพาะเมล็ดที่โตสูงมากและอาจไม่ตรงพันธุ์ เลือกต้นที่แข็งแรง ใบเขียวเข้ม ไม่มีแผลที่โคนต้น และซื้อจากแหล่งที่บอกที่มาของกิ่งพันธุ์ได้ เพราะใบหมอนทองแยกจากพันธุ์อื่นด้วยตาเปล่าได้ยาก
หมอนทองไม่ทนน้ำขัง เช่นเดียวกับทุเรียนพันธุ์อื่น งานวิจัยของกรมวิชาการเกษตรยังพบอาการไส้ซึมในผลหมอนทองบางส่วนที่เก็บเกี่ยวช่วงฝนตกมาก ถ้าแปลงเป็นที่ลุ่ม ให้ยกโคกหรือขุดร่องระบายน้ำก่อนปลูก และงดน้ำก่อนเก็บเกี่ยวอย่างน้อย 3–4 วันตามคำแนะนำ
🐛 โรคและแมลงที่ต้องระวังในสวนหมอนทอง
ศัตรูที่เอกสารกรมวิชาการเกษตรระบุว่าทำลายหมอนทองมากเป็นพิเศษคือหนอนด้วงหนวดยาวที่เจาะลำต้น ส่วนโรคและแมลงอื่นพบได้ในทุเรียนทุกพันธุ์ ตารางนี้สรุปช่วงเสี่ยงและอาการจากเอกสารการผลิตทุเรียนของสถาบันวิจัยพืชสวน
สารเคมีทุกชนิดต้องอ่านฉลากและคำแนะนำล่าสุดของกรมวิชาการเกษตรทุกครั้ง บทความนี้จึงไม่ใส่อัตราสารไว้ Wikipedia ระบุว่าในบรรดาพันธุ์การค้าของไทย ชะนีต้านทานเชื้อ Phytophthora palmivora ได้ดีที่สุด สวนหมอนทองจึงไม่ควรประมาทเรื่องน้ำขังและการระบายน้ำ
🌸 ระยะผลทุเรียนหมอนทอง และอายุเก็บเกี่ยวกี่วัน
หมอนทองต้องมีอายุผลอย่างน้อย 110 วันนับจากดอกบาน และเนื้อต้องมีน้ำหนักแห้งไม่น้อยกว่า 32% จึงตัดขายได้ ตัวเลขวันในแต่ละเอกสารต่างกันตามพื้นที่และปี โดยส่วนใหญ่อยู่ในช่วง 110–130 วัน ภาพด้านล่างสรุประยะผลตั้งแต่ดอกบานจนตัด
งานวิจัยของกรมวิชาการเกษตรที่ตัดหมอนทองหลายอายุพบว่า ผลอายุ 100 วันมีน้ำหนักแห้งเฉลี่ย 27.69% อายุ 104 วัน 29.50% และอายุ 111 วัน 36.45% คะแนนความชอบของผู้ชิมขึ้นจาก “ไม่ชอบปานกลาง” ที่ 100 วัน เป็น “ชอบปานกลาง” ที่ 111 วัน ผู้วิจัยเตือนว่าการนับวันอย่างเดียวอาจคลาดเคลื่อน ต้องใช้ร่วมกับการดูผลภายนอก ภายใน และการวัดน้ำหนักแห้ง
ในฤดูกาลผลิตปี 2567 กรมส่งเสริมการเกษตรประกาศวันเริ่มเก็บเกี่ยวทุเรียนแต่ละพันธุ์สำหรับ 3 จังหวัดภาคตะวันออก (แต่ละจังหวัดอาจประกาศเอง) และให้ชาวสวนนำผลตัวอย่างไปตรวจน้ำหนักแห้งที่สำนักงานเกษตรอำเภอก่อนตัด เพื่อออกใบรับรองให้ขนส่งไปจุดรับซื้อ เกณฑ์หมอนทอง 32% อ้างอิงมาตรฐานสินค้าเกษตร มกษ. 3-2556 ส่วนพันธุ์อื่นตามที่ไทยรัฐอ้างเกณฑ์กรมวิชาการเกษตร คือ ชะนีและพวงมณี 30% และกระดุม 27%
ดัชนีบอกว่าผลหมอนทองแก่พร้อมตัด
- ก้านผลแข็ง สีเข้ม ผิวสาก รอยต่อที่ปลิงบวมขึ้น
- ปลายหนามแห้ง สีน้ำตาลเข้ม เปราะ หนามกางออกและบีบแล้วรู้สึกสปริง
- เห็นรอยแยกระหว่างพูชัดขึ้น
- เคาะเปลือกแล้วเสียงโปร่งหรือหลวม เพราะมีช่องว่างระหว่างเปลือกกับเนื้อ
- ชิมปลิงแล้วมีน้ำใส ไม่เหนียว รสหวาน
- ดอกในรุ่นเดียวกันบานห่างกันไม่เกินราว 10 วัน เมื่อมีผลในรุ่นเริ่มร่วงเอง แปลว่าผลที่เหลือในรุ่นนั้นแก่แล้ว
⏳ ปลูกทุเรียนหมอนทองกี่ปีได้กิน และผลผลิตต่อต้น
ต้นหมอนทองจากกิ่งเสียบเริ่มให้ผลราว 4–5 ปีหลังปลูก ตามข้อมูลของ NParks สำหรับทุเรียนกิ่งเสียบ ปีแรก ๆ ที่ติดผลมักได้ไม่มาก และควรไว้ผลน้อยเพื่อไม่ให้ต้นโทรม เมื่อต้นโตเต็มที่ ฐานข้อมูลพืชบันทึกว่าหมอนทองอายุ 15 ปีให้ผลราว 70–80 ผลต่อต้น
งานของ สจล. วิทยาเขตชุมพร เทียบคุณภาพผลหมอนทองจากต้นอายุ 10, 20 และ 30 ปี ที่ตัดอายุ 130 วัน พบน้ำหนักแห้งราว 41–46% และสรุปว่าอายุต้นไม่ทำให้คุณภาพหลังเก็บเกี่ยวต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ แปลว่าต้นอายุมากไม่ได้ให้ผลอร่อยกว่าเสมอไป การดูแลและความแก่ตอนตัดสำคัญกว่า
🥄 วิธีเลือกทุเรียนหมอนทองสุก ทั้งลูกและแบบแกะ

ทุเรียนหมอนทองที่แก่ดีจะมีก้านแข็งสีเข้ม ปลายหนามแห้งสีน้ำตาล รอยแยกพูชัด และเคาะแล้วเสียงโปร่ง ถ้าซื้อลูกที่เพิ่งตัด ต้องรอให้สุกก่อน เอกสารของกรมวิชาการเกษตรระบุว่าที่อุณหภูมิ 28–30 องศาเซลเซียส ทุเรียนที่แก่ได้ที่จะสุกภายใน 4–7 วัน หลังจากนั้นเนื้อจะเหลือง นิ่ม และแฉะขึ้นเรื่อย ๆ
เลือกทั้งลูก
ถ้าผ่าแล้วพบว่าเนื้อสีขาวปนเหลืองอ่อน กลิ่นน้อย มันน้อย หวานน้อย และเมล็ดสีครีมปนน้ำตาล นั่นคือลักษณะหมอนทองที่ยังอ่อนตามที่ตำราหลังการเก็บเกี่ยวบรรยายไว้ ทุเรียนที่ตัดอ่อนเกินไปบ่มอย่างไรก็ไม่อร่อย งานวิจัยของกรมวิชาการเกษตรพบว่าผลหมอนทองอายุ 95 วันไม่สุกเลยในทุกกรรมวิธีที่ทดลอง รวมถึงกรรมวิธีที่ใช้สารช่วยบ่ม
ทุเรียนหมอนทองแกะ เลือกอย่างไร
สำหรับทุเรียนหมอนทองแกะ ให้เลือกเนื้อสีเหลืองอ่อนตามพันธุ์ ผิวเนื้อไม่มีรอยช้ำหรือจุดดำ ไม่มีรอยแตกที่ผิว กดเบา ๆ แล้วไม่แข็งเกินไป ถ้ากดแล้วบุ๋มเป็นรอยนิ้วง่าย แปลว่าสุกมาก เหมาะทำข้าวเหนียวทุเรียนมากกว่ากินสด คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี แนะนำให้เลือกลูกที่สุกพอดี ไม่นิ่มหรือเละ เพราะน้ำตาลน้อยกว่าและกลิ่นไม่แรง
ถ้าชอบหมอนทองห่ามกรอบนอกนุ่มใน ให้ซื้อลูกที่แก่ได้ที่แล้วผ่ากินก่อนสุกเต็มที่ ถ้าชอบหวานนุ่ม รอจนกลิ่นหอมขึ้นและร่องพูเริ่มแยก อย่าวางทุเรียนไว้ในที่เย็นจัด เพราะเอกสารกรมวิชาการเกษตรระบุว่าอุณหภูมิต่ำเกินไปทำให้ผลไม่สุก เปลือกเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลและอาจปริได้
🍽️ ประโยชน์ของทุเรียนหมอนทอง และคุณค่าทางอาหาร
เนื้อหมอนทองสด 100 กรัมให้พลังงานราว 134–162 กิโลแคลอรี มีน้ำตาลราว 14.8 กรัม และโพแทสเซียมราว 377–489 มิลลิกรัม ตามตารางที่คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี อ้างจากงานของ Aziz และ Jalil (2019) จึงเป็นผลไม้ที่ให้พลังงานสูงกว่าผลไม้ทั่วไป
ด้านสารอาหารอื่น สถาบันโภชนาการ มหาวิทยาลัยมหิดล ระบุว่าทุเรียนมีวิตามินซีสูง มีโฟเลตมากกว่าผลไม้อื่น และมีแคโรทีนอยด์ โดยเฉพาะเบต้าแคโรทีนในทุเรียนเนื้อสีเหลืองเข้ม Wikipedia ระบุว่าทุเรียนสด 100 กรัมให้วิตามินบี 1 (ไทอามีน) ราว 31% ของค่าที่ควรได้รับต่อวัน ส่วนใยอาหารช่วยชะลอการดูดซึมคาร์โบไฮเดรตและไขมัน
ในตำรายาไทยมีการใช้ทุเรียนหลายส่วน ทั้งราก ใบ เปลือก และเนื้อผล แต่คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี ระบุชัดว่ายังขาดงานวิจัยในคนที่ยืนยันฤทธิ์ทางยาได้ชัดเจน งานส่วนใหญ่ทำในหลอดทดลองหรือในสัตว์ บทความนี้จึงไม่แนะนำให้ใช้ทุเรียนเพื่อรักษาโรค ข้อมูลในหัวข้อนี้เป็นข้อมูลโภชนาการทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์
⚠️ กินทุเรียนหมอนทองอย่างไรให้พอดี และใครควรระวัง
สถาบันโภชนาการ มหาวิทยาลัยมหิดล ระบุว่ากินทุเรียนได้วันละ 1–2 เม็ด และไม่ควรเกิน 2 เม็ด โดยทุเรียนขนาดกลาง 1 เม็ดนับเป็นผลไม้ 1 ส่วน และควรกินเป็นอาหารว่าง ไม่กินพร้อมมื้อหลัก ส่วนคณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี เปรียบเทียบว่าเนื้อทุเรียนขนาดกลาง 1 เม็ดให้พลังงานใกล้เคียงข้าว 1 ทัพพี จึงควรลดข้าว แป้ง หรือของหวานในมื้อที่กินทุเรียน และอ้างคำแนะนำของกรมอนามัยว่าไม่ควรกินเกินวันละ 2 เม็ดและไม่กินถี่ทุกวัน จุดที่ทุกแหล่งตรงกันคือ ไม่ควรกินเกินวันละ 2 เม็ด และถ้ามีโรคประจำตัวควรกินให้ห่างขึ้น ข้อมูลนี้ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์
ห้ามกินทุเรียนร่วมกับเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ คณะเภสัชศาสตร์ ม.อุบลราชธานี อธิบายว่าสารกำมะถันในทุเรียนยับยั้งเอนไซม์ที่ใช้กำจัดสารจากแอลกอฮอล์ อาจทำให้หน้าแดง ปวดศีรษะ คลื่นไส้ อาเจียน และขาดน้ำ ส่วนสถาบันโภชนาการ ม.มหิดล เตือนว่าอาจทำให้ร่างกายร้อนและความดันสูงขึ้น ผู้ป่วยโรคไตควรหลีกเลี่ยงเพราะทุเรียนมีโพแทสเซียมสูง ผู้ป่วยโรคหัวใจ ความดันโลหิตสูง และเบาหวาน ควรกินน้อยและไม่บ่อย ถ้ามีโรคประจำตัวควรปรึกษาแพทย์ ข้อมูลนี้ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์
💰 ราคาทุเรียนหมอนทองวันนี้ ดูได้ที่ไหน
ราคาทุเรียนหมอนทองเปลี่ยนทุกวันตามฤดู แหล่งผลิต และเกรด บทความนี้จึงไม่ใส่ตัวเลขราคาไว้ เพราะจะล้าสมัยเร็ว ถ้าต้องการเช็กทุเรียนหมอนทอง ราคาล่าสุดจากตลาด ดูได้ที่หน้า ราคาทุเรียนวันนี้ อัปเดตทุกวัน ซึ่งรวมราคาทุเรียนหลายพันธุ์ไว้ในที่เดียว เวลาเทียบราคา ให้ดูด้วยว่าเป็นราคาขายส่งหรือขายปลีก ทั้งลูกหรือแกะ และเป็นหมอนทองเกรดไหน
✅ สรุป: ทุเรียนหมอนทองในหนึ่งนาที
ทุเรียนหมอนทอง (Durio zibethinus ‘Monthong’) เป็นพันธุ์ไทยกลุ่มกำปั่นที่ปลูกในสวนนนทบุรีมาก่อน และถูกนำไปปลูกที่แกลง ระยอง ตั้งแต่ปี 2480 ผลยาวปลายแหลม หนามสูง หนักราว 3–4 กก. เนื้อหนาสีเหลืองอ่อน ค่อนข้างแห้ง หวานมัน กลิ่นอ่อน เมล็ดส่วนใหญ่ลีบ ต่างจากก้านยาวที่ผลกลมก้านยาว และชะนีที่เนื้อเหลืองเข้ม หมอนทองเป็นพันธุ์หลักของ GI หลายแหล่ง เช่น ระยอง เขาบรรทัด ชุมพร ทองผาภูมิ และภูเขาไฟศรีสะเกษ ตัดได้เมื่ออายุผลอย่างน้อย 110 วันและน้ำหนักแห้งไม่ต่ำกว่า 32% คนปลูกต้องตัดแต่งผลเพราะติดผลดก และระวังหนอนด้วงหนวดยาวกับน้ำขัง ส่วนคนกินควรเลือกลูกที่แก่ได้ที่ กินพอดีวันละ 1–2 เม็ด และไม่กินกับแอลกอฮอล์
📚 แหล่งอ้างอิง
- ฐานข้อมูลพืช กรมวิชาการเกษตร: ทุเรียนพันธุ์หมอนทอง
- กรมวิชาการเกษตร (สถาบันวิจัยพืชสวน): การผลิตทุเรียน
- กรมวิชาการเกษตร: ลักษณะพฤกษศาสตร์ของทุเรียนและพันธุ์การค้า (หมอนทอง ชะนี ก้านยาว กระดุม พวงมณี)
- กรมวิชาการเกษตร: การปลูกทุเรียน (ระยะปลูก พรางแสง ตัดแต่งผล ชักนำการออกดอก)
- กรมวิชาการเกษตร: วิทยาการก่อนและหลังการเก็บเกี่ยวทุเรียน (ดัชนีความแก่ การสุก)
- ศูนย์วิจัยพืชสวนจันทบุรี กรมวิชาการเกษตร (2561): ผลของละอองเกสรที่ผ่านการคัดเลือกต่อคุณภาพของทุเรียน
- กรมวิชาการเกษตร (2563): รายงานโครงการวิจัยและพัฒนาการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตทุเรียนคุณภาพ ระยะที่ 2
- กรมวิชาการเกษตร: การใช้และการตรวจสารตกค้างเอทีฟอนในทุเรียนหมอนทองส่งออก (ผลงานวิจัยดีเด่น)
- กรมทรัพย์สินทางปัญญา: ประกาศโฆษณาคำขอขึ้นทะเบียน GI ทุเรียนหมอนทองระยอง (ฉบับที่ 228)
- กรมทรัพย์สินทางปัญญา: ประกาศโฆษณาคำขอขึ้นทะเบียน GI ทุเรียนหมอนทองเขาบรรทัด (ฉบับที่ 231)
- กรมทรัพย์สินทางปัญญา: ทุเรียน GI 5 อันดับมูลค่าตลาดสูงสุด และรายชื่อทุเรียน GI (2569)
- สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง วิทยาเขตชุมพร (2565): ผลของอายุต้นต่อคุณภาพหลังการเก็บเกี่ยวทุเรียนหมอนทอง
- มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี: วิทยานิพนธ์ บทที่ 2 (พันธุ์ทุเรียนและกลุ่มพันธุ์)
- คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี: ทุเรียน (คุณค่าทางอาหารของหมอนทองและข้อควรระวัง)
- สถาบันโภชนาการ มหาวิทยาลัยมหิดล: ชัวร์ก่อนแชร์ กินทุเรียนลดความอ้วนจริงหรือ
- NParks Flora & Fauna Web: Durio zibethinus
- Thailand Foundation: ทุเรียนไทย (Monthong = Golden Pillow)
- Wikipedia: Durian (อ่านผ่าน Wikiwand)
- ไทยรัฐ (2567): ทุเรียนหมอนทองพื้นเมืองนนทบุรี ระยอง จันทบุรี
- ไทยรัฐ (2567): กรมส่งเสริมการเกษตร ประกาศวันเก็บเกี่ยวและเกณฑ์น้ำหนักแห้งทุเรียน
- ไทยรัฐ (2567): ทุเรียนภูเขาไฟศรีสะเกษ และเกณฑ์แป้งขั้นต่ำแต่ละพันธุ์
- ไทยรัฐ (2564): ทุเรียน GI ของไทย
- ผู้จัดการออนไลน์: พันธุ์ทุเรียนไทยและกลุ่มพันธุ์
- กรุงเทพธุรกิจ: ทุเรียนนนท์ GI
- กรุงเทพธุรกิจ: วิธีเลือกซื้อทุเรียนลูกและทุเรียนแกะ
- เดลินิวส์ (2569): ทุเรียน GI มูลค่าสูงสุด 5 อันดับ
🌱 ปลูกต้นไม้อยู่แล้ว อยากมีรายได้เพิ่ม?
เปลี่ยนต้นไม้ที่คุณปลูกให้เป็นรายได้ เปิดร้านบน KASETIDEA Market ได้ง่ายๆ ไม่กี่นาที มีหน้าร้านออนไลน์ของตัวเอง ให้ลูกค้าทั่วประเทศหาคุณเจอ
❓ คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ทุเรียนหมอนทองชอบแดดไหม
ต้นหมอนทองที่โตแล้วชอบแดดเต็มวัน NParks ระบุว่าทุเรียนต้องการแดดจัด แต่ต้นที่ปลูกใหม่ยังต้องการร่มเงา กรมวิชาการเกษตรแนะนำให้พรางแสงด้วยทางมะพร้าว ตาข่ายพรางแสง หรือปลูกกล้วยหรือทองหลางระหว่างแถวให้พรางแสงได้ราว 30–40% แล้วค่อยเปิดให้รับแดดเมื่อต้นโต
ทุเรียนหมอนทองกับก้านยาวต่างกันอย่างไร
หมอนทองผลยาว มีบ่า ปลายแหลม หนามสูงแหลม หนักราว 3–4 กก. เนื้อหนาสีเหลืองอ่อน เมล็ดส่วนใหญ่ลีบ ส่วนก้านยาวผลกลม ก้านผลยาวและใหญ่กว่าพันธุ์อื่น หนามเล็กถี่ หนักราว 3 กก. เมล็ดค่อนข้างใหญ่ ทั้งสองพันธุ์กลิ่นอ่อน แต่ก้านยาวปลูกน้อยกว่าและหายากกว่า
ทุเรียนหมอนทองภาษาอังกฤษเรียกว่าอะไร
ทุเรียนหมอนทองภาษาอังกฤษเรียกว่า Monthong durian หรือสะกดแยกว่า Mon Thong ชื่อแปลตามความหมายคือ Golden Pillow ส่วนชื่อทางพฤกษศาสตร์เขียนว่า Durio zibethinus 'Monthong' ในเอกสาร GI ใช้ชื่อเช่น Monthong Rayong Durian
ปลูกทุเรียนหมอนทองกี่ปีได้กิน
ต้นหมอนทองจากกิ่งเสียบเริ่มให้ผลราว 4–5 ปีหลังปลูกตามข้อมูลของ NParks หลังดอกบานยังต้องรออีกอย่างน้อย 110 วัน (เอกสาร GI ระยองระบุ 120–130 วัน) จึงตัดผลได้ เมื่อต้นอายุราว 15 ปีจะให้ผลราว 70–80 ผลต่อต้นตามฐานข้อมูลพืชของกรมวิชาการเกษตร
วิธีเลือกทุเรียนหมอนทองสุกทำอย่างไร
ดูก้านผลที่แข็ง สีเข้ม และสาก ปลายหนามแห้งสีน้ำตาล รอยแยกระหว่างพูเห็นชัด และเคาะแล้วเสียงโปร่ง กลิ่นควรหอมอ่อน ๆ ไม่ฉุนจัด ลูกที่แก่ได้ที่และเพิ่งตัด จะสุกภายในราว 4–7 วันที่อุณหภูมิ 28–30 องศาเซลเซียส ถ้าผ่าแล้วเนื้อขาวปนเหลือง มันน้อย หวานน้อย แปลว่ายังอ่อน
รูปภาพเพิ่มเติม
ปลูกต่อได้เลย
ต้นไม้ที่ดูแลคล้ายทุเรียนหมอนทอง
ไม้ผลต้นทุเรียน
Durio zibethinus L.
ไม้ผลต้นมะพร้าว
Cocos nucifera L.
ไม้ผลต้นมังคุด
Garcinia mangostana L.
ไม้ผล