ไรแดง
พบทำลาย ทุเรียน ส้มเขียวหวาน ส้มโอ และอีก 13 ชนิด
ในทุเรียนระบาด ต.ค.–ม.ค. ช่วงแล้ง ฝนทิ้งช่วง ลมแรง และอาจกลับมาอีกรอบ มี.ค.–เม.ย.
- ชนิดไร
- Eutetranychus africanus (Tucker), Tetranychus truncatus Ehara, Oligonychus biharensis และอีก 2 ชนิด
- แพร่ระบาดทาง
- ลมพัดพา, ไรชักใยปล่อยตัวตามลม, วัชพืชและพืชอาศัยรอบแปลง, ลอดตาข่ายโรงเรือน
- พืชที่ถูกทำลาย (16 ชนิด)
- ทุเรียน ส้มเขียวหวาน ส้มโอ มะนาว มะกรูด มะละกอ ขนุน มันสำปะหลัง กุหลาบ ชบา ถั่วฝักยาว แตงโม ผักบุ้ง ถั่วเหลือง ละหุ่ง มะรุม
- อัปเดตล่าสุด
- 9 พ.ย. 2569
สรุปสั้น (TL;DR)
อ่าน 30 วินาที- ไรแดง คือไรศัตรูพืชวงศ์ Tetranychidae ขนาดราว 0.3–0.5 มม. เป็นแมง 8 ขา ไม่ใช่แมลง
- ชนิดสำคัญ: ไรแดงแอฟริกัน ในทุเรียน ส้ม มะนาว มะละกอ, ไรแดงหม่อน ไรแดงมันสำปะหลัง ไรแมงมุมคันซาวา ในมันสำปะหลัง, ไรแมงมุม ในกุหลาบ
- อาการ: ใบเป็น จุดประสีขาวหรือเหลืองซีด มีคราบผงขาว บางชนิดมีใย ระบาดหนัก ใบร่วง กระทบการออกดอกติดผล
- ไรแดงทุเรียนระบาด ตุลาคม–มกราคม ช่วงแล้ง ฝนทิ้งช่วง ลมแรง และอาจเพิ่มอีกรอบมีนาคม–เมษายน
- ไม่ใช้สาร: พ่นน้ำหรือสปริงเกลอร์วันละ 1–2 ชม. ช่วงแล้ง กำจัดวัชพืช รักษา ไรตัวห้ำ และด้วงเต่า Stethorus
- ยาไรแดงทุเรียนตามกรมส่งเสริมการเกษตร 3 ชนิด: โพรพาร์ไกต์ 30% WP 30 กรัม, อะมิทราซ 20% EC 30 มล. หรือ เฮกซีไทอะซอกซ์ 2% EC 40 มล. ต่อน้ำ 20 ลิตร
- ไรดื้อยาเร็ว ต้อง สลับกลุ่ม IRAC และเลี่ยงสารออกฤทธิ์กว้างที่ทำให้ไรระบาดหนักขึ้น
📋 ภาพรวมโรค
ไรแดง ในทางการเกษตรคือไรศัตรูพืชตัวเล็กมากในวงศ์ Tetranychidae ขนาดราว 0.3–0.5 มิลลิเมตร ใช้ปากเจาะดูดน้ำเลี้ยงจากใบ ทำให้ใบเป็นจุดประสีขาวหรือเหลืองซีด ใบด้าน ร่วง และกระทบการออกดอกติดผล ชนิดที่สร้างความเสียหายมากในไทยคือไรแดงแอฟริกันในทุเรียนและส้ม ไรแดงหม่อนในมันสำปะหลัง และไรแมงมุมในกุหลาบ
ส่วนไรแดงที่ขายเป็นอาหารปลาคือ Moina macrocopa แพลงก์ตอนสัตว์ในน้ำจืด เป็นคนละสิ่งกับไรแดงศัตรูพืช
บทความนี้รวบรวมตั้งแต่ไรแดงคืออะไร ไรแดงเกิดจากอะไร ไรแดงทุเรียนระบาดช่วงไหน อาการในมันสำปะหลังและกุหลาบ วิธีสำรวจ วิธีกำจัดแบบไม่ใช้สาร ไรตัวห้ำ และยาไรแดงทุเรียนตามคำแนะนำของกรมวิชาการเกษตรและกรมส่งเสริมการเกษตร พร้อมวิธีสลับกลุ่มสารไม่ให้ไรดื้อยา
🔍 ไรแดงคืออะไร ลักษณะตัวไรแดงศัตรูพืช
ไรแดงไม่ใช่แมลง แต่เป็นแมงในกลุ่มเดียวกับแมงมุมและเห็บ ตัวเต็มวัยมี 8 ขา ไม่มีปีก และไม่มีหนวด ส่วนตัวอ่อนที่เพิ่งฟักจากไข่มีเพียง 6 ขา ตัวเล็กจนต้องใช้แว่นขยาย 10 เท่าจึงเห็นรูปร่างชัด
UC IPM ระบุว่าไรแมงมุมตัวเมียยาวไม่ถึง 1/20 นิ้ว ลำตัวรูปไข่ มีจุดตาสีแดง 2 จุดด้านหัว ส่วนเอกสารของ University of Minnesota ให้ขนาดราว 1/50 นิ้ว หรือราวครึ่งมิลลิเมตร ไรศัตรูกุหลาบในไทยยาวราว 0.3 มิลลิเมตร เล็กพอที่จะลอดผ่านตาข่ายโรงเรือนได้ สำหรับไรแดงแอฟริกัน กรมวิชาการเกษตรวัดตัวเมียได้ยาวราว 418 ไมครอน กว้างราว 350 ไมครอน (ไม่ถึงครึ่งมิลลิเมตร) สีน้ำตาลเข้ม ขาสีเหลืองปลายขาสีแดง ส่วนตัวผู้ลำตัวเรียว ท้ายแหลม ขายาว สีน้ำตาลอ่อน
สีของไรแดงไม่ได้แดงเสมอไป ไรสองจุดอาจเป็นสีน้ำตาล ส้มแดง เขียว เขียวอมเหลือง หรือเกือบใส ชื่อ “ไรแดง” จึงเป็นชื่อเรียกรวม ๆ ของไรวงศ์ Tetranychidae มากกว่าจะบอกสีที่แท้จริง ไรวงศ์นี้หลายชนิดชักใยคลุมใบ ภาษาอังกฤษจึงเรียกว่า spider mite แปลตรงตัวว่าไรแมงมุม ส่วนไรแดงแอฟริกันเรียกว่า African red mite
ถ้าสะบัดใบที่สงสัยเหนือกระดาษสีขาว แล้วเห็นจุดเล็ก ๆ ค่อย ๆ เดินไปมา นั่นคือไร วิธีนี้ UC IPM แนะนำไว้สำหรับดูไรแมงมุม แต่ถ้าจุดนิ่งไม่ขยับเลย อาจเป็นแค่ฝุ่นหรือคราบไรที่ลอกคราบทิ้งไว้
🕷️ ไรแมงมุมและไรแดงชนิดที่พบในไทย
ไรแดงที่สำคัญในไทยมีอย่างน้อย 5 ชนิด ทุกชนิดอยู่ในวงศ์ไรแมงมุม Tetranychidae แต่ชอบพืชและตำแหน่งบนใบต่างกัน การรู้ชนิดช่วยให้ดูอาการได้ถูกและเลือกจุดพ่นได้ตรง
คำว่าไรแมงมุมมักใช้กับชนิดที่ชักใย เช่น ไรสองจุด (Tetranychus urticae) และไรแมงมุมคันซาวา (Tetranychus kanzawai) ส่วนไรแดงแอฟริกันและไรแดงมันสำปะหลัง (Oligonychus biharensis) กินอยู่ที่หน้าใบและแทบไม่ชักใย
ชื่อไทยบางชื่อใช้ต่างกันในแต่ละเอกสาร เช่น Tetranychus kanzawai บางฉบับเรียกไรแมงมุมคันซาวา บางฉบับเรียกไรแดงมันสำปะหลัง ส่วน Oligonychus biharensis รายงานวิจัยกรมวิชาการเกษตรเรียกไรแดงชมพู่ (pink mite) ถ้าจะสื่อสารกับเจ้าหน้าที่เกษตรให้ใช้ชื่อวิทยาศาสตร์จะชัดที่สุด
🔄 วงจรชีวิตไรแดง ทำไมระบาดเร็ว
ไรแดงมี 4 ระยะหลัก คือ ไข่ ตัวอ่อน (หลายวัย) และตัวเต็มวัย ไรแดงแอฟริกันใช้เวลาจากไข่ถึงตัวเต็มวัยราว 9.3 วันตามข้อมูลของกรมวิชาการเกษตร จึงเพิ่มจำนวนได้หลายรุ่นในหน้าแล้งรอบเดียว
เอกสารของกรมวิชาการเกษตรแบ่งระยะของไรแดงแอฟริกันไว้ดังนี้ ไข่ราว 4.5 วัน ตัวอ่อนวัยที่ 1 ราว 1.8 วัน วัยที่ 2 ราว 1.3 วัน และวัยที่ 3 ราว 1.7 วัน ตัวเมียที่ผสมพันธุ์แล้วอยู่ได้ราว 6.5 วัน วางไข่เฉลี่ยราว 28 ฟอง ลูกที่ได้มีสัดส่วนตัวผู้ต่อตัวเมียราว 1 ต่อ 5 ที่น่าสนใจคือตัวเมียที่ไม่ได้ผสมพันธุ์ก็วางไข่ได้ แต่ไข่จะเจริญเป็นตัวผู้ทั้งหมด
ไรสองจุดซึ่งเป็นไรแมงมุมที่พบทั่วโลกโตเร็วไม่แพ้กัน UF/IFAS ระบุว่าที่อุณหภูมิเหมาะ (ราว 27 °C) ไข่ฟักในราว 3 วัน และจากไข่ถึงตัวเต็มวัยใช้ 5–20 วัน ตัวเมียอยู่ได้ 2–4 สัปดาห์และวางไข่ได้หลายร้อยฟอง UC IPM ระบุว่าในสภาพที่อุณหภูมิและอาหารเหมาะ ไรแมงมุมครบรุ่นได้ในเวลาไม่ถึงหนึ่งสัปดาห์
ข้อสำคัญสำหรับการกำจัดคือ UF/IFAS ระบุว่าสารฆ่าไรส่วนใหญ่ไม่ฆ่าไข่ จึงมักต้องพ่น 2 ครั้งขึ้นไป ระยะห่างแล้วแต่ฤดู (เอกสารนี้ระบุราว 5 วันในหน้าร้อน) สอดคล้องกับประกาศเตือนภัยไรแดงแอฟริกันในส้มของไทยที่ให้พ่นซ้ำอีก 1 ครั้งห่างจากครั้งแรก 5 วัน ถ้ายังพบไรระบาด
☀️ ไรแดงเกิดจากอะไร ระบาดช่วงไหน
ไรแดงไม่ได้เกิดขึ้นเองจากความร้อนหรือฝุ่น แต่มีไรจำนวนน้อยอยู่ในสวน บนวัชพืช และพืชอาศัยรอบแปลงอยู่แล้ว เมื่ออากาศร้อน แห้งแล้ง ฝนหยุด และลมแรง ไรจะเพิ่มจำนวนเร็วกว่าศัตรูธรรมชาติตามทัน จนเห็นอาการบนใบ
ปัจจัยที่ทำให้ไรแดงระบาดซึ่งมีแหล่งรองรับ ได้แก่
- อากาศแห้งแล้ง ฝนทิ้งช่วง ลมแรง ประกาศของกรมส่งเสริมการเกษตรระบุว่าไรแดงแอฟริกันในทุเรียนระบาดเมื่ออากาศแห้งแล้ง ฝนทิ้งช่วง และมีลมแรง ส่วนฝนตกหนักช่วยลดไรได้ชัด ใน 2 การทดลองในมันสำปะหลังของกรมวิชาการเกษตร ไรลดลงทุกแปลงรวมถึงแปลงที่ไม่ได้พ่นสารหลังฝนตกหนัก
- ลมพาไปแปลงอื่น ไรแมงมุมคันซาวาที่ระบาดหนักจะขึ้นไปรวมที่ปลายยอด ชักใยแล้วปล่อยตัวให้ลมพัดไปหาพืชใหม่ UC IPM ก็ระบุว่าตัวเมียกระจายไปตามกระแสลมเมื่อใบเดิมโทรม ในสวนทุเรียนจึงมักพบไรระบาดเป็นหย่อม ๆ ด้านต้นลม ขอบแปลง และแถวริมถนน
- ฝุ่นและต้นขาดน้ำ UC IPM ระบุว่าไรแมงมุมระบาดหนักในสภาพร้อนและมีฝุ่น เช่น ริมถนนดิน และพืชที่ขาดน้ำมักเสียหายมากกว่า งานวิจัยของกรมวิชาการเกษตรก็ระบุว่าไรแดงแอฟริกันมักระบาดในพื้นที่แห้งแล้งที่ให้น้ำไม่เพียงพอ
- สารฆ่าแมลงออกฤทธิ์กว้างฆ่าไรตัวห้ำ UC IPM ระบุว่าคาร์บาริล ออร์กาโนฟอสเฟตบางชนิด และไพรีทรอยด์บางชนิดทำให้ไรระบาดได้ เพราะฆ่าศัตรูธรรมชาติ และคาร์บาริลยังเร่งการขยายพันธุ์ของไรในห้องปฏิบัติการ
- สารบางชนิดกระตุ้นให้ไรวางไข่มากขึ้น งานวิจัยกรมวิชาการเกษตร (2556) ในส้มเขียวหวานพบว่าไรแดงแอฟริกันตัวเมียที่ได้รับคาร์บาริลหรือแมนโคเซบในอัตราต่ำ วางไข่เฉลี่ย 12.3 ฟองต่อวัน เทียบกับ 7.6 ฟองในกลุ่มที่ไม่ได้รับสาร และในแปลงที่พ่นแมนโคเซบ 3 ครั้ง พบไร 2.25 ตัวต่อใบ มากกว่าแปลงไม่พ่นซึ่งพบ 1.23 ตัวต่อใบ ผู้วิจัยจึงแนะนำให้ลดการใช้สองสารนี้
สรุปง่าย ๆ ว่าไรแดงระบาดช่วงไหน คือช่วงหมดฝนต่อเนื่องถึงหน้าแล้ง และช่วงฝนทิ้งช่วงกลางฤดูฝน กรมวิชาการเกษตรแนะนำให้ใช้ฝนช่วงปลายฤดูเป็นตัวพยากรณ์ เมื่อฝนหยุดแล้วอากาศแห้งและมีลม ให้เริ่มสำรวจและเตรียมป้องกันทันที
🍈 ไรแดงทุเรียน อาการและช่วงระบาด

ไรแดงในทุเรียนคือไรแดงแอฟริกัน Eutetranychus africanus ดูดน้ำเลี้ยงที่หน้าใบ ทำให้ใบเป็นจุดประสีขาว มีคราบคล้ายผงฝุ่นสีขาวบนหน้าใบ ใบซีด ด้าน ไม่เป็นมัน และร่วงเมื่อระบาดหนัก กรมวิชาการเกษตรระบุว่าภาคตะวันออกซึ่งเป็นแหล่งปลูกทุเรียนใหญ่ที่สุดเสียหายมากที่สุด
ไรชอบใบเพสลาดและใบแก่ เริ่มกินที่หน้าใบก่อน เมื่อจำนวนมากขึ้นจึงลามไปใต้ใบ คราบสีขาวที่เห็นคือคราบลอกตัวของไร ไม่ใช่เชื้อรา ใบที่สูญเสียคลอโรฟิลล์จะเป็นสีเหลืองซีด ถ้าเป็นช่วงออกดอกหรือติดผลอ่อน ใบที่ร่วงจะกระทบการออกดอกติดผลและการเติบโตของต้นโดยตรง
ในสวน ไรแดงทุเรียนมักหนาแน่นที่ทรงพุ่มด้านบนที่โดนแดดจัด และระบาดเป็นหย่อมด้านต้นลม ขอบแปลง และแถวริมถนน จุดเหล่านี้ควรเป็นจุดแรกที่ส่องดูทุกสัปดาห์
คำแนะนำสำคัญจากเอกสารของกรมวิชาการเกษตรคือ อย่ารอให้ใบเปลี่ยนสีก่อนแล้วค่อยจัดการ เพราะถ้าเห็นใบซีดทั้งต้นแล้ว ไรระบาดรุนแรงไปแล้ว และมักควบคุมไม่ทัน ใบทุเรียนที่ซีดเหลืองไม่ได้มาจากไรแดงเสมอไป ถ้าใบเหลืองทั้งต้นร่วมกับรากหรือโคนต้นมีแผล ให้ตรวจโรครากเน่าโคนเน่าด้วย ส่วนเพลี้ยไฟในทุเรียนทำให้ใบอ่อนหงิกงอและขอบใบไหม้ ซึ่งต่างจากไรที่ทำให้ใบเพสลาดและใบแก่ซีดเป็นจุดประ
เริ่มส่องจากต้นที่อยู่ขอบแปลง ด้านต้นลม และแถวริมถนนก่อน เพราะกรมวิชาการเกษตรพบว่าไรแดงทุเรียนมักระบาดเป็นหย่อมจากจุดเหล่านี้ และให้ดูทรงพุ่มด้านบนที่โดนแดดจัด ถ้าเห็นตัวไรเดินบนหน้าใบ แปลว่าไรยังกินอยู่ ถ้าเห็นแต่คราบลอกตัว ให้ส่องใบใกล้ ๆ กันเพิ่ม
🌿 ไรแดงมันสำปะหลัง ชนิดและอาการ
ไรแดงในมันสำปะหลังมี 3 ชนิดหลักตามประกาศของกรมวิชาการเกษตรและกรมส่งเสริมการเกษตร คือ ไรแดงหม่อน Tetranychus truncatus ไรแดงมันสำปะหลัง Oligonychus biharensis และไรแมงมุมคันซาวา Tetranychus kanzawai สองชนิดแรกพบระบาดตลอดปี ส่วนชนิดที่สามพบเป็นครั้งคราวแต่ระบาดรุนแรงได้
อาการรวมคือใบเป็นจุดประสีขาวซีดหรือเหลือง โดยเฉพาะตามแนวเส้นใบ แล้วขยายจนหน้าใบขาวซีดทั้งใบ ใบกระด้างและกรอบ ระบาดรุนแรงใบร่วง กระทบการเจริญเติบโตและการสร้างหัว ในมันสำปะหลังอายุ 1–3 เดือน ไรแดงหม่อนที่ระบาดหนักทำให้ใบร่วง ยอดแห้ง และต้นตายได้
การป้องกันตามประกาศ ได้แก่ หมั่นตรวจแปลงช่วงอากาศแห้งแล้ง เก็บใบที่ถูกไรทำลายไปทำลาย หลีกเลี่ยงการปลูกช่วงแล้งหรือช่วงฝนทิ้งช่วงนาน และอนุรักษ์ศัตรูธรรมชาติ เช่น ด้วงเต่าสตีธอรัส (Stethorus) และไรตัวห้ำ Amblyseius longispinosus ถ้าต้องใช้สาร ให้พ่นเมื่อพบไรทำลายบริเวณยอดหรือใบล่างเริ่มเหี่ยว โดยเฉพาะต้นที่ยังเล็ก พ่นให้ทั่วทั้งใต้ใบและบนใบ 1–2 ครั้ง ห่างกัน 10 วัน
ในงานทดลองของกรมวิชาการเกษตร (2555) สารฆ่าไร 8 ชนิดควบคุมไรแดงหม่อนได้ดีราว 7–14 วัน และผู้วิจัยเน้นว่าการพ่นให้ทั่วทั้งหน้าใบและใต้ใบคือหัวใจของผลลัพธ์ มันสำปะหลังยังมีศัตรูช่วงแล้งอีกตัวที่มักมาพร้อมกันคือเพลี้ยแป้ง ซึ่งทำให้ยอดหงิกเป็นพุ่ม ต่างจากไรที่ทำให้ใบซีดเป็นจุดประ
🌹 ไรแดงกุหลาบ อาการและการจัดการในโรงเรือน
ไรแดงกุหลาบในไทยส่วนใหญ่คือไรแมงมุมคันซาวา Tetranychus kanzawai ซึ่งพบมากในพื้นที่ราบ และไรสองจุด Tetranychus urticae ซึ่งพบมากในที่สูงราว 430 เมตรขึ้นไป ทั้งสองชนิดดูดน้ำเลี้ยงใต้ใบ ทำให้ใบซีดหรือเป็นสีเงิน มีใยคลุม แล้วใบแห้งและร่วง ต้นแคระแกร็น
รายงานของกรมวิชาการเกษตรระบุว่าไรแมงมุมคันซาวาที่ระบาดต่อเนื่องอาจทำให้กุหลาบใบร่วงทั้งต้นจนเหลือแต่กิ่ง ในโรงเรือนที่อุ่น ไรเพิ่มจำนวนเร็ว พบได้ทั้งปี และระบาดมากช่วงธันวาคมถึงกุมภาพันธ์ ไรตัวเล็กราว 0.3 มิลลิเมตรจึงลอดตาข่ายโรงเรือนได้ การกางมุ้งอย่างเดียวจึงกันไรไม่ได้
งานวิจัยกุหลาบตัดดอกที่ปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา ใช้ระดับราว 5–10 ตัวต่อ 3 ใบย่อยเป็นเกณฑ์ ซึ่งเป็นเกณฑ์ที่งานวิจัยกรมวิชาการเกษตรอ้างจากงานต่างประเทศ (Park et al. 2000) และพบว่าการปล่อยไรตัวห้ำ Amblyseius longispinosus ควบคุมไรแมงมุมได้ตลอดปี (รายละเอียดในหัวข้อศัตรูธรรมชาติ) ส่วนการทดสอบความต้านทานในปี 2560 จาก 5 แหล่งปลูก พบว่าบางพื้นที่สารบางชนิดฆ่าไรได้ต่ำ (20–80%) จึงควรสลับกลุ่มสาร
กุหลาบกระถางที่บ้านมักเริ่มเป็นไรที่ใบล่างด้านในทรงพุ่มก่อน ให้พลิกใบดูใต้ใบทุกครั้งที่รดน้ำ และฉีดน้ำแรง ๆ ใต้ใบเป็นประจำ UC IPM ระบุว่าการฉีดน้ำแรงสม่ำเสมอโดยเฉพาะใต้ใบช่วยลดไรในสวนและไม้ต้นเล็กได้ และช่วยล้างใยไรด้วย
🍋 ไรแดงต้นไม้ชนิดอื่น ส้ม มะนาว มะละกอ
นอกจากทุเรียน มันสำปะหลัง และกุหลาบ ไรแดงยังทำลายไม้ผลและต้นไม้อื่นอีกมาก ที่มีประกาศทางการชัดเจนคือไรแดงแอฟริกันในพืชตระกูลส้ม ได้แก่ มะนาว มะกรูด ส้มโอ และส้มเขียวหวาน ส่วนมะละกอมีทั้งไรแดงแอฟริกันและไรแมงมุมคันซาวา
ในส้ม ตัวอ่อนและตัวเต็มวัยของไรแดงแอฟริกันดูดน้ำเลี้ยงที่หน้าใบ ถ้าระบาดรุนแรงพบที่ใต้ใบและที่ผลด้วย ใบและผลมีสีเขียวจางลงเพราะสูญเสียคลอโรฟิลล์ ระบาดหนักทำให้ใบและผลร่วง ประกาศของกรมวิชาการเกษตรเดือนเมษายน 2569 ให้เฝ้าระวังช่วงออกดอกถึงติดผลอ่อน และให้สำรวจทุกสัปดาห์ในฤดูแล้งธันวาคมถึงพฤษภาคม กับช่วงฝนทิ้งช่วงกรกฎาคมถึงสิงหาคม เมื่อพบไรเริ่มเข้าทำลาย ให้น้ำติดต่อกันหลาย ๆ ครั้ง
ในมะละกอ ไรแมงมุมคันซาวาดูดน้ำเลี้ยงใต้ใบบริเวณใกล้ก้านใบ ทำให้ใบไหม้ แห้งเป็นรู ร่วง ต้นโทรม และผลผลิตลด ส่วนไรแดงแอฟริกันในมะละกอรุนแรงช่วงร้อนเมษายนถึงมิถุนายน และแทบไม่พบในฤดูฝน เพราะฝนชะไรออกจากใบและความชื้นสูงทำให้ไรขยายพันธุ์ช้า
สำหรับไม้ประดับและไม้ดอกอื่น เอกสารของกรมวิชาการเกษตรระบุพืชอาศัยของไรแดงแอฟริกันไว้กว้างมาก ตั้งแต่ชบา ขนุน มะรุม ถั่วฝักยาว แตงโม ผักบุ้ง ถั่วเหลือง ไปจนถึงละหุ่ง ต้นไม้ในบ้านที่ตั้งริมถนนฝุ่นเยอะหรือรดน้ำไม่พอในหน้าแล้งจึงเสี่ยงเป็นไรแดงได้ทั้งนั้น
ถ้าปลูกมะนาวหรือไม้ผลขายเป็นรายได้ การป้องกันไรช่วงติดผลช่วยรักษาผิวผลและน้ำหนักผลได้ ลองดูราคาผักผลไม้วันนี้ประกอบการวางแผนว่าช่วงไหนควรลงทุนดูแลมากเป็นพิเศษ
🔎 วิธีสำรวจไรแดงและเมื่อไรต้องเริ่มกำจัด

วิธีสำรวจไรแดงที่ประกาศทางการแนะนำตรงกันคือ เดินตรวจสวนอย่างน้อยสัปดาห์ละครั้งในช่วงเสี่ยง และใช้แว่นขยายกำลัง 10 เท่าส่องใบ ไม่ควรดูแค่สีใบ เพราะกว่าใบจะซีดชัดเจน ไรมักระบาดรุนแรงไปแล้ว
ขั้นตอนที่ใช้ได้กับพืชส่วนใหญ่ มีดังนี้
- เลือกต้นตัวอย่างกระจายทั่วแปลง และเพิ่มต้นที่ขอบแปลง ด้านต้นลม และแถวริมถนน
- ทุเรียนและส้ม ส่องหน้าใบของใบเพสลาดและใบแก่ด้านที่โดนแดด มันสำปะหลังส่องทั้งใต้ใบล่างและหน้าใบ กุหลาบพลิกดูใต้ใบ
- มองหาตัวไรที่เคลื่อนที่ ไข่กลมเล็ก คราบลอกตัวสีขาว และใยไร
- บันทึกจำนวนต้นหรือใบที่พบไร เพื่อดูแนวโน้มสัปดาห์ต่อสัปดาห์
- ถ้าพบไรเริ่มเพิ่มขึ้น เริ่มวิธีไม่ใช้สารทันที และถ้าระบาดรุนแรงจึงพิจารณาสารฆ่าไร
เกณฑ์ตัวเลขสำหรับเริ่มใช้สาร ประกาศของกรมวิชาการเกษตรและกรมส่งเสริมการเกษตรที่ใช้ในบทความนี้ยังไม่ได้กำหนดเป็นจำนวนตัวต่อใบ ให้ใช้สารเมื่อพบการระบาดรุนแรง หรือในมันสำปะหลังเมื่อพบไรทำลายบริเวณยอดหรือใบล่างเริ่มเหี่ยว ส่วนตัวเลข 5–10 ตัวต่อ 3 ใบย่อยในกุหลาบ เป็นเกณฑ์จากงานวิจัยเฉพาะแปลงทดลอง UC IPM ย้ำอีกข้อว่าต้องยืนยันว่ายังมีไรอยู่จริงก่อนพ่น เพราะบางครั้งไรหายไปแล้วตอนที่เราเห็นอาการ และพืชก็ฟื้นได้เอง
💧 ไรแดงใช้อะไรกำจัด วิธีไม่ใช้สารและสมุนไพร
วิธีกำจัดไรแดงที่ไม่ใช้สารและมีแหล่งทางการรองรับ คือการเพิ่มความชื้นด้วยน้ำ ประกาศเตือนภัยไรแดงทุเรียนแนะนำให้พ่นน้ำหรือให้น้ำระบบสปริงเกลอร์วันละ 1–2 ชั่วโมงในช่วงแล้ง ส่วนประกาศไรแดงในส้มแนะนำให้น้ำติดต่อกันหลาย ๆ ครั้งเมื่อพบไรเริ่มเข้าทำลาย
วิธีไม่ใช้สารอื่นที่มีแหล่งรองรับ ได้แก่
- ฉีดน้ำแรงใต้ใบ UC IPM และ University of Minnesota แนะนำการฉีดน้ำแรงเพื่อชะไรและใยออกจากใบ ใช้ได้ดีกับไม้ประดับ กุหลาบ และไม้ผลต้นเล็ก
- กำจัดวัชพืชและพืชอาศัย กรมวิชาการเกษตรแนะนำให้ถอนวัชพืชในสวนทุเรียนเพราะเป็นที่หลบของไร และไม่ปลูกพืชอาศัยในหรือใกล้สวน
- เก็บใบที่ถูกทำลาย ในมันสำปะหลังให้เก็บใบที่ถูกไรทำลายไปทำลายนอกแปลง
- ดูแลให้ต้นไม่ขาดน้ำ พืชที่ขาดน้ำเสียหายจากไรมากกว่า และใส่ปุ๋ยให้พอดีกับความต้องการของพืช คำนวณได้ด้วยเครื่องคำนวณปุ๋ย
- ลดฝุ่นรอบแปลง UC IPM ระบุว่าไรระบาดหนักใกล้ถนนดินที่มีฝุ่น หลักทั่วไปคือพรมน้ำลดฝุ่นแถวริมทางในหน้าแล้งถ้าทำได้
สำหรับคำถามว่าสมุนไพรอะไรฆ่าไรแดงได้ งานวิจัยของสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง (2552) ทดสอบน้ำมันหอมระเหยจากพริกไทยดำกับไรแดงแอฟริกันในห้องปฏิบัติการ พบว่าน้ำมันจากเนื้อในเมล็ดความเข้มข้น 5% เมื่อพ่นตรงตัวไรทำให้ไรตาย 98.3% ใน 24 ชั่วโมง ส่วนเมื่อให้ไรสัมผัสน้ำมันที่เคลือบไว้บนผิว (ไม่ได้พ่นตรงตัว) ไรตายเพียง 18% ใน 24 ชั่วโมง แต่การวางไข่ลดลงจาก 5.6 เหลือ 0.4 ฟองต่อตัวเมียต่อวัน ทั้งหมดเป็นผลในห้องทดลองบนใบทองหลาง ยังไม่ใช่สูตรสำเร็จสำหรับแปลงปลูก หลักทั่วไปคือควรทดลองพ่นใบส่วนน้อยก่อนทุกครั้ง เพราะน้ำมันหอมระเหยอาจทำให้ใบพืชบางชนิดไหม้
สบู่กำจัดแมลงและน้ำมันพ่นพืชฆ่าไรได้เฉพาะตัวที่โดนสารโดยตรง UC IPM จึงให้พ่นให้ทั่วใต้ใบและอาจต้องพ่นซ้ำ ข้อควรระวังคือไม่ใช้กับพืชที่ขาดน้ำ ไม่ใช้เมื่ออากาศร้อนเกินราว 32 °C (90 °F) และควรทดลองพ่นใบส่วนเล็ก ๆ ก่อนหลายวัน เพราะพืชบางชนิดใบไหม้ได้ ส่วนสูตรน้ำยาล้างจาน น้ำส้มสายชู หรือพริกกระเทียมที่แชร์กันทางโซเชียล ยังไม่พบเอกสารของหน่วยงานทางการไทยที่รับรองว่าใช้กำจัดไรแดงได้
กำมะถันเป็นสารที่ใช้กับไรมานาน แต่ UC IPM เตือนว่ากำมะถันทำให้ใบพืชตระกูลแตงและพืชบางชนิดไหม้ ไม่ควรใช้เมื่ออากาศร้อนเกินราว 32 °C หรือภายใน 30 วันหลังพ่นน้ำมัน และระคายเคืองผิว ตา และทางเดินหายใจ ต้องใส่ชุดป้องกัน ในงานทดลองมันสำปะหลังของกรมวิชาการเกษตร (รายงานปี 2555) กำมะถันลดไรได้ในการทดลองที่ระยอง (ธ.ค. 2553) และสุพรรณบุรี (2554) คือ 18.02 เทียบกับ 130.70 และ 6.12 เทียบกับ 76.97 ตัวต่อใบย่อยที่ 7 วันหลังพ่น แต่ในการทดลองที่ระยองเดือนธันวาคม 2555 แปลงที่พ่นกำมะถันมีไรไม่ต่างจากแปลงไม่พ่นที่ 7 วันหลังพ่น
🐞 ศัตรูธรรมชาติของไรแดง ไรตัวห้ำ

ศัตรูธรรมชาติที่สำคัญที่สุดของไรแดงคือไรตัวห้ำวงศ์ Phytoseiidae ในไทยชนิดที่มีงานวิจัยใช้จริงคือ Amblyseius longispinosus ซึ่งเป็นไรตัวห้ำที่พบมากที่สุดบนกุหลาบในการสำรวจของกรมวิชาการเกษตร และถูกระบุในประกาศไรแดงมันสำปะหลังด้วย
เอกสารของกรมวิชาการเกษตรเรื่องไรแดงแอฟริกันในทุเรียนระบุศัตรูธรรมชาติไว้หลายกลุ่ม ได้แก่ ไรตัวห้ำวงศ์ Phytoseiidae (กลุ่มหลัก) Stigmaeidae และ Cunaxidae เพลี้ยไฟตัวห้ำสกุล Scolothrips ด้วงเต่าสกุล Stethorus แมลงวันตัวห้ำวงศ์ Cecidomyiidae แมลงวันขายาววงศ์ Dolichopodidae ตัวอ่อนแมลงช้างปีกใส และแมงมุมกระโดดสกุล Menemerus ส่วนในมันสำปะหลังมีด้วงเต่า Stethorus sp. เป็นตัวสำคัญ
ในต่างประเทศ UF/IFAS ระบุว่าไรตัวห้ำ Phytoseiulus persimilis กินไข่ไรสองจุดได้ราว 20 ฟอง หรือตัวเต็มวัย 5 ตัวต่อวัน และ UC IPM ใช้หลักทั่วไปว่าถ้ามีตัวห้ำราว 1 ตัวต่อไรแมงมุม 10 ตัว ตัวห้ำมักคุมไรได้
งานวิจัยกุหลาบตัดดอกที่ปากช่อง (2550–2553) ปล่อยไรตัวห้ำ 9–10 ตัวต่อต้นทุก 2–3 สัปดาห์ ควบคุมไรแมงมุมคันซาวาได้ และระยะต่อมาลดเหลือ 3–4 ตัวต่อต้นทุก 2 สัปดาห์ราว 4 เดือน แล้วปล่อยเดือนละครั้ง ร่วมกับพ่นเฟนบูทาตินออกไซด์เฉพาะต้นที่อ่อนแอและต้นริมแปลง 2 ครั้ง ก็คุมไรได้ทั้งปี ผู้วิจัยใช้สัดส่วนไรตัวห้ำต่อไรศัตรูอย่างน้อย 1 ต่อ 40 และเกษตรกรรายหนึ่งลดค่าสารฆ่าไรจาก 37,850 บาท ในปี 2550 เหลือ 4,580 บาท ในปี 2553
ไรตัวห้ำจะอยู่ได้ก็ต่อเมื่อไม่ถูกสารฆ่าแมลงออกฤทธิ์กว้างฆ่าไปเสียก่อน นี่คือเหตุผลที่สวนที่พ่นยาฆ่าแมลงถี่ ๆ มักมีไรแดงระบาดตามมา
🧪 ยา ไรแดงทุเรียน และสารฆ่าไรตามคำแนะนำ
ยาไรแดงทุเรียนตามรายงานสถานการณ์ศัตรูไม้ผลของกรมส่งเสริมการเกษตร (ก.พ. 2568) มี 3 ชนิด คือ โพรพาร์ไกต์ (propargite) 30% WP อัตรา 30 กรัม อะมิทราซ (amitraz) 20% EC อัตรา 30 มิลลิลิตร และเฮกซีไทอะซอกซ์ (hexythiazox) 2% EC อัตรา 40 มิลลิลิตร ต่อน้ำ 20 ลิตร ใช้ชนิดใดชนิดหนึ่ง พ่นทุก 7–10 วันให้ทั่วทั้งต้นเมื่อระบาดรุนแรง สลับชนิดสาร และใช้เฉพาะเมื่อจำเป็น โพรพาร์ไกต์และอะมิทราซอัตราเดียวกันนี้ระบุไว้ในประกาศปี 2565 และเอกสารกรมวิชาการเกษตรปี 2543 ด้วย
สารฆ่าแมลงทั่วไปไม่ได้ฆ่าไรเสมอ บางชนิดยังทำให้ไรระบาดหนักขึ้น ต้องเลือกสารฆ่าไร (acaricide) ที่ฉลากระบุว่าใช้กับไรและพืชนั้น และพ่นให้ทั่วจุดที่ไรอยู่ ทุเรียนและส้มเน้นหน้าใบ มันสำปะหลังต้องโดนทั้งใต้ใบและบนใบ
สารตามประกาศเตือนภัยทางการ แยกตามพืช
อัตราในตารางนี้คืออัตราตามคำแนะนำของกรมวิชาการเกษตรและกรมส่งเสริมการเกษตรในประกาศเตือนภัยของพืชนั้น ๆ ในมันสำปะหลังให้เลือกใช้ชนิดใดชนิดหนึ่ง พ่น 1–2 ครั้งห่างกัน 10 วัน ในทุเรียนพ่นทุก 7–10 วัน ในส้มถ้ายังพบไรระบาดให้พ่นซ้ำอีก 1 ครั้งห่างจากครั้งแรก 5 วัน ประกาศต่างฉบับให้ตัวเลขต่างกันได้ เช่น อัตราเฮกซีไทอะซอกซ์ในมันสำปะหลัง จึงต้องยึดอัตราบนฉลากของผลิตภัณฑ์ที่ซื้อมาเป็นหลัก
สารที่ทดสอบในงานวิจัยของกรมวิชาการเกษตร (ยังไม่ใช่คำแนะนำสำหรับพืชนั้น)
สำหรับกุหลาบและมะละกอ ยังไม่พบประกาศทางการที่ระบุอัตราสำหรับพืชนั้น จึงให้ใช้ตามอัตราบนฉลากของผลิตภัณฑ์ที่ระบุว่าใช้กับไรในพืชนั้นเท่านั้น ผลในตารางบนเป็นผลจากงานทดลองเฉพาะพื้นที่และปี ไรในแปลงของคุณอาจตอบสนองต่างกัน
อ่านฉลากทุกครั้ง ใช้เฉพาะกับพืชที่ฉลากระบุ เว้นระยะก่อนเก็บเกี่ยวตามฉลาก ใส่หน้ากาก ถุงมือ เสื้อแขนยาว และรองเท้าบูทขณะผสมและพ่น งดพ่นตอนแดดจัดหรือลมแรง ระวังสารบางชนิดทำให้ใบอ่อนเสียหาย เช่น งานทดลองในมะละกอที่โพรพาร์ไกต์ทำให้ใบอ่อนหงิกและไหม้ ห้ามผสมสารหลายชนิดเองโดยไม่มีคำแนะนำ และเก็บภาชนะสารให้พ้นมือเด็ก
🔁 ป้องกันไรดื้อยา สลับกลุ่มสารอย่างไร
ไรแดงดื้อยาเร็วมาก UF/IFAS ระบุว่าไรสองจุดสร้างความต้านทานต่อสารฆ่าไรเกือบทุกชนิดเมื่อใช้ซ้ำนาน ทุกประกาศของทางการไทยจึงย้ำตรงกันว่า ไม่ควรใช้สารฆ่าไรกลุ่มเดียวกันติดต่อกันเป็นเวลานาน ต้องสลับกลุ่มสาร
การสลับที่ถูกต้องคือสลับตามกลุ่มกลไกการออกฤทธิ์ (IRAC) ไม่ใช่สลับยี่ห้อหรือชื่อการค้า เพราะสารต่างชื่ออาจอยู่กลุ่มเดียวกัน ตัวอย่างที่รายงานวิจัยของกรมวิชาการเกษตรยกไว้คือ ไพริดาเบนกับเฟนาซาควินอยู่กลุ่ม 21 เหมือนกัน จึงไม่ควรใช้สลับกัน ส่วนสไปโรมีซิเฟน (กลุ่ม 23) สลับกับทั้งสองได้
หลักทั่วไปในการสลับกลุ่ม (ไม่ใช่กฎทางการ) มีดังนี้
- พ่นสารกลุ่มหนึ่งไม่เกินจำนวนครั้งที่ฉลากกำหนด แล้วเปลี่ยนไปกลุ่มอื่นในรอบถัดไป
- ห้ามสลับกันเองภายในกลุ่ม 21A เช่น ไพริดาเบนกับทีบูเฟนไพแรด
- ถ้าพ่นแล้วไรไม่ลด ให้ตรวจก่อนว่าพ่นทั่วหน้าใบใต้ใบหรือยัง ก่อนสรุปว่าไรดื้อยา
- ลดจำนวนครั้งที่พ่นด้วยการใช้วิธีไม่ใช้สารและรักษาไรตัวห้ำไว้ ซึ่งเป็นทางที่ชะลอการดื้อยาได้ดีที่สุด
🛡️ วิธีป้องกันไรแดงระยะยาวแบบผสมผสาน
การป้องกันไรแดงระยะยาวคือการทำให้สวนไม่เอื้อต่อไรตั้งแต่ก่อนหน้าแล้ง ได้แก่ เฝ้าระวังตามฤดู ดูแลน้ำให้พอ ลดแหล่งหลบซ่อน และรักษาศัตรูธรรมชาติ ใช้สารฆ่าไรเฉพาะตอนระบาดรุนแรงเท่านั้น
- วางปฏิทินเฝ้าระวัง ทุเรียนเริ่มส่องใบตั้งแต่กันยายน–ตุลาคมเมื่อฝนเริ่มหมด ส้มและมะนาวเริ่มธันวาคมและช่วงฝนทิ้งช่วงกลางปี
- เตรียมระบบน้ำก่อนแล้ง สวนที่มีสปริงเกลอร์ใช้เพิ่มความชื้นวันละ 1–2 ชั่วโมงได้ทันทีเมื่อไรเริ่มเพิ่ม
- จัดการวัชพืชและพืชอาศัย ไม่ปลูกพืชอาศัยของไรแดงแอฟริกันชิดสวนทุเรียน เช่น มะละกอหรือพืชตระกูลส้ม ถ้าเลี่ยงไม่ได้ให้สำรวจพืชเหล่านั้นด้วย
- เลี่ยงสารที่กระตุ้นไร ใช้สารฆ่าแมลงออกฤทธิ์กว้างเฉพาะเมื่อจำเป็น ระวังคาร์บาริลและแมนโคเซบที่งานวิจัยไทยพบว่าทำให้ไรแดงแอฟริกันวางไข่มากขึ้น
- ดูแลต้นให้แข็งแรง ต้นที่ขาดน้ำโดนไรหนักกว่า ทุเรียนช่วงออกดอกติดผลจึงควรได้น้ำสม่ำเสมอ
- กุหลาบและไม้ในโรงเรือน พิจารณาปล่อยไรตัวห้ำร่วมกับสารที่ปลอดภัยต่อไรตัวห้ำ ตามแนวทางงานวิจัยกรมวิชาการเกษตร
- จดบันทึก บันทึกวันที่พบไร สารที่ใช้และกลุ่ม IRAC เพื่อวางแผนสลับกลุ่มในปีถัดไป
ช่วงปลายฝนเป็นจังหวะดีที่สุดที่จะตัดสินใจ เอกสารของกรมวิชาการเกษตรใช้ฝนช่วงปลายฤดูพยากรณ์การระบาดของไรแดงทุเรียน ถ้าฝนหยุดเร็วและมีลมแรงต่อเนื่อง ให้เพิ่มความถี่การส่องใบเป็น 2 ครั้งต่อสัปดาห์ในต้นริมแปลงด้านต้นลม
⚖️ ไรแดง อันตรายไหม และต่างจากเพลี้ยไฟอย่างไร
ไรแดงศัตรูพืชกินน้ำเลี้ยงพืช เอกสารของ UF/IFAS UC IPM และ University of Minnesota อธิบายไว้เฉพาะการกินพืช ไม่ได้ระบุว่าไรแมงมุมกัดคนหรือสัตว์ อันตรายจริงจึงอยู่ที่พืช ระบาดหนักทำให้ใบร่วง ต้นโทรม ไม่ออกดอกติดผล และ University of Minnesota ระบุว่าต้นที่ถูกทำลายหนักอาจตายได้ ส่วนสิ่งที่อันตรายต่อคนมากกว่าคือสารฆ่าไรที่ใช้ไม่ถูกวิธี
ไรแดงมักถูกเรียกรวมกับเพลี้ยไฟเพราะระบาดในหน้าแล้งเหมือนกัน แต่เป็นศัตรูคนละกลุ่ม และยาเพลี้ยไฟส่วนใหญ่ไม่ได้ออกแบบมาฆ่าไร
ถ้าเห็นใบซีดแต่หาไรไม่เจอ ลองพิจารณาสาเหตุอื่นด้วย เช่น การขาดธาตุอาหาร ปัญหาราก หรือโรคใบ ส่วนรายละเอียดของเพลี้ยแป้งอ่านต่อได้ที่บทความเพลี้ยแป้ง
📚 แหล่งอ้างอิง
- กรมวิชาการเกษตร (กลุ่มงานวิจัยไรและแมงมุม) 2543: เอกสารแนะนำ ไรแดงแอฟริกัน ศัตรูทุเรียน
- กระทรวงเกษตรฯ / กรมส่งเสริมการเกษตร: เตือนภัยไรแดงแอฟริกันในทุเรียน (24 ม.ค. 2565)
- กระทรวงเกษตรฯ: เตือนภัยไรแดงแอฟริกันในส้ม มะนาว มะกรูด ส้มโอ (13–26 พ.ย. 2567)
- กรมวิชาการเกษตร คณะทำงานพยากรณ์และเตือนภัยศัตรูพืช: เตือนภัย 1–14 เม.ย. 2569 (ไรแดงแอฟริกันในพืชตระกูลส้ม)
- กระทรวงเกษตรฯ / กรมส่งเสริมการเกษตร: แจ้งเตือนไรแดงมันสำปะหลัง (6 พ.ย. 2566)
- กรมวิชาการเกษตร: เตือนภัยการเกษตร 22 มี.ค. – 4 เม.ย. 2566 (ไรแดงมันสำปะหลัง)
- กรมวิชาการเกษตร รายงานผลงานวิจัย 2555: ทดสอบประสิทธิภาพสารป้องกันกำจัดไรศัตรูสำคัญในมันสำปะหลัง
- กรมวิชาการเกษตร รายงานผลงานวิจัย 2555: การคัดเลือกสารฆ่าไรบางชนิดในการป้องกันกำจัดไรแดงแอฟริกัน (ส้มเขียวหวาน)
- กรมวิชาการเกษตร รายงานผลงานวิจัย 2555: การคัดเลือกสารฆ่าไรในการป้องกันกำจัดไรแดงในแปลงทดสอบ (มะละกอ)
- กรมวิชาการเกษตร รายงานผลงานวิจัย 2556: สารป้องกันกำจัดศัตรูพืชบางชนิดที่ทำให้ไรแดงแอฟริกันระบาดเพิ่มขึ้น
- กรมวิชาการเกษตร: การใช้ไรตัวห้ำ Amblyseius longispinosus ควบคุมไรศัตรูกุหลาบ (2550–2552)
- กรมวิชาการเกษตร: การใช้ไรตัวห้ำ Amblyseius longispinosus ควบคุมไรศัตรูกุหลาบอย่างยั่งยืน (2550–2553)
- กรมวิชาการเกษตร รายงานผลงานวิจัย 2560: ความต้านทานและการจัดการสารกำจัดไรในไรแมงมุมคันซาวาในกุหลาบ
- จรงค์ศักดิ์ พุมนวน และคณะ 2552 วารสารเกษตร 25(2): ผลของน้ำมันหอมระเหยจากพริกไทยดำในการฆ่าไรแดงแอฟริกัน
- ธนากร ทราเจริญ และคณะ 2565 วารสารเกษตรพระจอมเกล้า 40(2): การเพาะเลี้ยงไรแดง (Moina macrocopa)
- UC IPM Pest Notes: Spider Mites
- UF/IFAS EDIS IN307: Twospotted Spider Mite, Tetranychus urticae
- University of Minnesota Extension: Spider mites
- กรมส่งเสริมการเกษตร: รายงานสถานการณ์ศัตรูไม้ผล 12 ก.พ. 2568 (ไรแดงทุเรียน)
- IRAC: Mode of Action Classification (หน้าปัจจุบัน)
- IRAC: Mode of Action Classification brochure, Edition 6 (2019)
- IRAC: Mite Mode of Action poster (v1.7)
- IRAC Mode of Action Classification (complete list, via BASF)
🌱 ปลูกต้นไม้อยู่แล้ว อยากมีรายได้เพิ่ม?
เปลี่ยนต้นไม้ที่คุณปลูกให้เป็นรายได้ เปิดร้านบน KASETIDEA Market ได้ง่ายๆ ไม่กี่นาที มีหน้าร้านออนไลน์ของตัวเอง ให้ลูกค้าทั่วประเทศหาคุณเจอ
❓ คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ยาอะไรฆ่าไรแดงในทุเรียนได้บ้าง
รายงานของกรมส่งเสริมการเกษตร (ก.พ. 2568) ระบุสารสำหรับไรแดงแอฟริกันในทุเรียน 3 ชนิด คือ โพรพาร์ไกต์ 30% WP อัตรา 30 กรัม อะมิทราซ 20% EC อัตรา 30 มิลลิลิตร และเฮกซีไทอะซอกซ์ 2% EC อัตรา 40 มิลลิลิตร ต่อน้ำ 20 ลิตร ใช้ชนิดใดชนิดหนึ่ง พ่นทุก 7–10 วันเมื่อระบาดรุนแรง สลับชนิดสาร และไม่พ่นชนิดเดียวต่อเนื่อง อ่านฉลาก ใช้กับพืชที่ฉลากระบุ และเว้นระยะก่อนเก็บเกี่ยวทุกครั้ง
ไรแดงใช้อะไรกำจัด
เริ่มจากวิธีไม่ใช้สาร คือพ่นน้ำหรือให้น้ำระบบสปริงเกลอร์วันละ 1–2 ชั่วโมงในช่วงแล้ง ฉีดน้ำแรงใต้ใบในไม้ประดับ กำจัดวัชพืช และรักษาไรตัวห้ำกับด้วงเต่าสตีธอรัส ถ้าระบาดรุนแรงจึงใช้สารฆ่าไรที่ฉลากระบุใช้กับพืชนั้น เช่น โพรพาร์ไกต์ อะมิทราซ เฮกซีไทอะซอกซ์ หรือไพริดาเบน และต้องสลับกลุ่ม IRAC ทุกครั้ง
ไรแดง อันตรายไหม
ไรแดงศัตรูพืชกินน้ำเลี้ยงพืช เอกสารวิชาการที่ใช้ไม่ได้ระบุว่าไรชนิดนี้กัดคนหรือสัตว์ อันตรายหลักจึงอยู่ที่พืช ระบาดหนักทำให้ใบร่วง ต้นโทรม ไม่ออกดอกติดผล และต้นเล็กอาจตายได้ (ไรแดงอาหารปลาเป็นคนละชนิด)
สมุนไพรอะไรบ้างที่ฆ่าไรแดงได้
งานวิจัยของ สจล. (2552) พบว่าน้ำมันหอมระเหยจากเนื้อในเมล็ดพริกไทยดำ 5% พ่นตรงตัวไรแดงแอฟริกันทำให้ไรตาย 98.3% ใน 24 ชั่วโมงในห้องปฏิบัติการ แต่ยังไม่มีคำแนะนำทางการสำหรับใช้ในแปลง หลักทั่วไปคือควรทดลองพ่นใบส่วนน้อยก่อน สูตรน้ำยาล้างจาน น้ำส้มสายชู หรือพริกกระเทียมยังไม่พบเอกสารทางการรองรับ วิธีที่มีแหล่งรองรับชัดกว่าคือการพ่นน้ำเพิ่มความชื้นและการรักษาไรตัวห้ำ
ไรแดงทุเรียน ระบาดช่วงไหน
ให้เฝ้าระวังช่วง ต.ค.–ม.ค. (กรมส่งเสริมการเกษตร) โดยเฉพาะเมื่ออากาศแห้งแล้ง ฝนทิ้งช่วง และลมแรง ตรงกับช่วงออกดอกและติดผลอ่อน เอกสารของกรมวิชาการเกษตรระบุว่าไรเริ่มเพิ่มตั้งแต่กันยายนถึงตุลาคม สูงสุดธันวาคมถึงมกราคม และอาจเพิ่มอีกรอบในมีนาคมถึงเมษายน
🌱 พืชที่มักพบแมลงนี้
แมลงศัตรูพืชนี้มักพบในพืชดังต่อไปนี้
💥 ลักษณะการทำลาย
ลักษณะความเสียหายที่เกิดจากการทำลายของแมลง
ที่หน้าใบ: จุดประสีขาวหรือเหลืองซีดเล็ก ๆ กระจายทั่วใบ โดยเฉพาะตามแนวเส้นใบ
ที่หน้าใบทุเรียน: คราบคล้ายผงฝุ่นสีขาว (คราบลอกตัวของไร) ใบซีด ด้าน ไม่เป็นมัน
ที่ใต้ใบ: ตัวไรจุดเล็กสีแดงหรือน้ำตาล ไข่กลมเล็ก และใยบาง ๆ (ไรแมงมุม)
ที่ใบมันสำปะหลัง: ใบขาวซีดทั้งใบ กระด้าง กรอบ บางชนิดทำให้ใบไหม้เป็นรู
ที่ผลส้มและมะนาว: ผลมีสีเขียวจางลงเมื่อระบาดหนัก
ทั้งต้น: ใบร่วง ต้นโทรม ไม่ออกดอกติดผล ต้นมันสำปะหลังเล็กยอดแห้งและตายได้
🛒 สินค้าแนะนำสำหรับกำจัดแมลง
⚡ ผลิตภัณฑ์คุณภาพที่แนะนำสำหรับการกำจัดและป้องกัน
📚 อ่านต่อ: โรคและแมลงที่เกี่ยวข้อง
📅 เผยแพร่ 9 พ.ย. 2026








