แมลงหวี่ขาว

พบทำลาย พริก มะเขือเทศ มะเขือเปราะ และอีก 22 ชนิด

เป็นพาหะไวรัส ต้นที่ติดไวรัสรักษาไม่ได้

นำโรคใบหงิกเหลืองในมะเขือเทศ พริก มะเขือ และโรคใบด่างมันสำปะหลัง

ชนิดแมลง
Bemisia tabaci (Gennadius), Aleurodicus dispersus Russell, Aleurocybotus occiduus Maria
แพร่ระบาดทาง
ตัวเต็มวัยบินย้ายแปลง, วัชพืชและพืชอาศัยรอบแปลง, แปลงข้างเคียงที่กำลังโทรม, ซากพืชในแปลงเก่า และอื่น ๆ
พืชที่ถูกทำลาย (25 ชนิด)
พริก มะเขือเทศ มะเขือเปราะ กระเจี๊ยบเขียว ถั่วเหลือง ถั่ว กะเพรา โหระพา แมงลัก ผักชีฝรั่ง แตงกวา แตงโม ฟักทอง บวบ ยาสูบ มันสำปะหลัง มะละกอ ฝรั่ง น้อยหน่า กุหลาบ ชบา ข้าว ข้าวโพด อ้อย ข้าวฟ่าง
อัปเดตล่าสุด
9 พ.ย. 2569
แมลงหวี่ขาวตัวเต็มวัยปีกขาวเกาะเป็นกลุ่มใต้ใบมะเขือ พร้อมตัวอ่อนแบนสีเหลืองซีด
25 ชนิดพืชที่ถูกทำลาย
📌

สรุปสั้น (TL;DR)

อ่าน 30 วินาที
  • 1 แมลงหวี่ขาว คือแมลงปากดูดวงศ์ Aleyrodidae อันดับ Hemiptera (ไม่ใช่แมลงวัน) ตัวยาวราว 1 มม. ปีกขาวจากผงไข อยู่ใต้ใบ
  • 2 ชนิดสำคัญ: แมลงหวี่ขาวยาสูบ (*Bemisia tabaci*), แมลงหวี่ขาวใยเกลียว (*Aleurodicus dispersus*), แมลงหวี่ขาวข้าว (*Aleurocybotus occiduus*)
  • 3 เป็น พาหะไวรัส โรคใบหงิกเหลืองในมะเขือเทศ พริก มะเขือ และ โรคใบด่างมันสำปะหลัง ต้นที่ติดไวรัสรักษาไม่ได้
  • 4 ตัวเมียแมลงหวี่ขาวยาสูบอยู่ 10–24 วัน วางไข่ 66–300 ฟอง จึงมีหลายรุ่นซ้อนกันในแปลง
  • 5 ไม่ใช้สาร: กำจัดวัชพืช ถอนต้นเป็นโรค วัสดุคลุมสะท้อนแสง ฉีดน้ำแรง กับดักกาวเหลืองใช้ ตรวจจับ มากกว่ากำจัด
  • 6 ยาตามกรมวิชาการเกษตร เช่น บูโพรเฟซิน (16) ฟลอนิคามิด (29) สไปโรเตตระแมท (23) ไซแอนทรานิลิโพรล (28) พ่นให้ถึงใต้ใบ
  • 7 ดื้อยาเร็ว โดยเฉพาะกลุ่ม 1, 3A, 4A ต้อง สลับกลุ่ม IRAC ตามรุ่นแมลง อ่านฉลาก เว้นระยะก่อนเก็บเกี่ยว

📋 ภาพรวมโรค

แมลงหวี่ขาว (whitefly) คือแมลงปากดูดตัวเล็กราว 1 มิลลิเมตร ปีกขาวเพราะมีผงไขเคลือบ อยู่ในวงศ์ Aleyrodidae อันดับ Hemiptera ทั้งตัวอ่อนและตัวเต็มวัยเกาะดูดน้ำเลี้ยงใต้ใบพืช ทำให้ใบเหลือง หงิก ต้นแคระแกร็น และหลายชนิดเป็นพาหะนำไวรัสโรคใบหงิกเหลืองและใบด่าง

📏
~1 มม.
ตัวเต็มวัยแมลงหวี่ขาวยาสูบ
🥚
66–300 ฟอง
ไข่ต่อตัวเมีย
🦠
พาหะไวรัส
ใบหงิกเหลือง ใบด่างมันสำปะหลัง
📉
>70%
ผลผลิตข้าวลดเมื่อระบาดรุนแรง

ชนิดที่สำคัญที่สุดในไทยคือแมลงหวี่ขาวยาสูบ Bemisia tabaci ซึ่งลงพริก มะเขือเทศ มะเขือเปราะ ถั่วเหลือง กะเพรา โหระพา และเป็นพาหะโรคใบด่างมันสำปะหลัง นอกจากนี้ยังมีแมลงหวี่ขาวใยเกลียวในมันสำปะหลัง มะละกอ และไม้ผล และแมลงหวี่ขาวข้าวที่ทำให้ใบข้าวเหลืองส้มทั้งแปลง บทความนี้รวมลักษณะ วงจรชีวิต อาการในแต่ละพืช วิธีไล่และกำจัดแบบไม่ใช้สาร แมลงหวี่ขาวใช้ยาอะไรตามคำแนะนำของกรมวิชาการเกษตร และวิธีรับมือเมื่อแมลงหวี่ขาวดื้อยา

🔍 แมลงหวี่ขาว ลักษณะ และชื่อวิทยาศาสตร์

แมลงหวี่ขาวตัวเต็มวัยยาวราว 1–1.5 มิลลิเมตร ลำตัวสีเหลืองอ่อน มีปีก 2 คู่สีขาวขุ่นจากผงไขที่เคลือบอยู่ มักเกาะเป็นกลุ่มใต้ใบ และบินขึ้นเป็นฝูงเมื่อเขย่าต้น ตัวอ่อนแบนรูปไข่ เกาะนิ่งติดใต้ใบจนดูคล้ายเกล็ดเล็ก ๆ

แม้ชื่อจะมีคำว่า “แมลงหวี่” แต่แมลงหวี่ขาวไม่ใช่แมลงวันแท้ UC IPM ระบุว่าแมลงหวี่ขาวอยู่ในอันดับ Hemiptera กลุ่มเดียวกับเพลี้ยอ่อน เพลี้ยหอย และเพลี้ยแป้ง ชื่อภาษาอังกฤษ whitefly มาจากผงไขสีขาวคล้ายแป้งที่คลุมปีกและลำตัวตัวเต็มวัย

ข้อมูลของ UF/IFAS วัดแมลงหวี่ขาวยาสูบได้ว่าตัวเมียยาว 0.96 มม. ตัวผู้ 0.82 มม. ตัวที่เพิ่งออกจากคราบจะนิ่มและสีขาวอมเหลือง ก่อนปีกจะกลายเป็นสีขาวเพราะไข UC IPM อธิบายเพิ่มว่าแมลงหวี่ขาวกลุ่มนี้หุบปีกเป็นรูปหลังคาและมีช่องว่างเล็ก ๆ ระหว่างปีกสองข้างบนหลัง ส่วนแมลงหวี่ขาวข้าวมีจุดสังเกตคือปีกหลังยาวกว่าปีกหน้าอย่างเห็นได้ชัด

ชื่อไทย ชื่อวิทยาศาสตร์ ขนาดและจุดสังเกต
แมลงหวี่ขาวยาสูบ Bemisia tabaci (Gennadius) ตัวเมีย 0.96 มม. ตัวผู้ 0.82 มม. ลำตัวเหลืองอ่อน ปีกขาว ในไทยพบกลุ่ม Asia I เป็นพาหะไวรัสในมะเขือเทศและพริก
แมลงหวี่ขาวใยเกลียว Aleurodicus dispersus Russell วางไข่เป็นวงเกลียวพร้อมไขสีขาวใต้ใบ ตัวอ่อนวัย 2–3 และดักแด้สร้างไขสีขาวปกคลุม
แมลงหวี่ขาวข้าว Aleurocybotus occiduus Maria ตัวเต็มวัยยาว 1–1.5 มม. ปีกขาว 2 คู่ ปีกหลังยาวกว่าปีกหน้าชัดเจน ไข่รีสีเหลืองอ่อน
💡 วิธีดูให้รู้ว่าเป็นแมลงหวี่ขาว
ถ้าเขย่าต้นแล้วมีแมลงสีขาวตัวจิ๋วบินขึ้นเป็นฝูงแล้วกลับลงมาเกาะใต้ใบ ให้สงสัยแมลงหวี่ขาวไว้ก่อน แล้วพลิกใบดูตัวอ่อนแบนรูปไข่ที่เกาะนิ่ง ถ้าเจอไขสีขาวเป็นวงเกลียวใต้ใบ นั่นคือแมลงหวี่ขาวใยเกลียว

🔄 วงจรชีวิตแมลงหวี่ขาว แมลงหวี่ขาวมีอายุกี่วัน

ตัวอ่อนแมลงหวี่ขาวรูปไข่แบนสีเหลืองใสเกาะนิ่งใต้ใบ และตัวเต็มวัยปีกขาวที่เพิ่งออกจากคราบ
ตัวอ่อนแมลงหวี่ขาวเกาะนิ่งใต้ใบ ส่วนตัวเต็มวัยปีกขาวเพิ่งออกจากคราบ

แมลงหวี่ขาวมีระยะไข่ ตัวอ่อน 4 วัย (วัยสุดท้ายมักเรียกว่าระยะดักแด้หรือระยะตาแดง) และตัวเต็มวัย ตัวเต็มวัยเพศเมียของแมลงหวี่ขาวยาสูบมีอายุราว 10–24 วัน และวางไข่ได้ 66–300 ฟองตามชนิดพืชและอุณหภูมิ (UF/IFAS)

ไข่วางไว้ใต้ใบ ตัวอ่อนวัยแรกเรียกว่า crawler คลานได้ระยะสั้นเพื่อหาที่ดูดกิน หลังลอกคราบครั้งแรกจะเสียขาและหนวดที่ใช้เดิน แล้วเกาะนิ่งอยู่กับที่จนเป็นตัวเต็มวัย ช่วงที่เกาะนิ่งนี้เองที่ตัวอ่อนดูดน้ำเลี้ยงมากและขับมูลหวานออกมา UC IPM ระบุว่าแมลงหวี่ขาวเจริญเร็วมากในอากาศอุ่น ประชากรจึงเพิ่มขึ้นได้รวดเร็ว

วงจรชีวิตแมลงหวี่ขาวยาสูบ ไข่ ตัวอ่อนวัยแรก ตัวอ่อนเกาะนิ่ง ระยะตาแดง และตัวเต็มวัย
ภาพที่ 1: วงจรชีวิตแมลงหวี่ขาวยาสูบ ตัวเลขจาก UF/IFAS (สายพันธุ์ B) ระยะเวลาจริงเปลี่ยนตามพืชและอุณหภูมิ
ระยะ แมลงหวี่ขาวยาสูบ (UF/IFAS) แมลงหวี่ขาวใยเกลียว (กรมวิชาการเกษตร) แมลงหวี่ขาวข้าว (กรมการข้าว)
ไข่ ฟัก 6–7 วันที่ 25 °C ไข่ยาวราว 0.2 มม. สีขาวมุก แล้วเข้มขึ้นก่อนฟัก ราว 6–7 วัน วางเป็นวงใต้ใบ 3–7 วัน วางเดี่ยว ๆ ใต้ใบ ตัวเมียวางเฉลี่ยราว 120 ฟอง
ตัวอ่อน วัยแรกคลานได้ วัย 2 และ 3 วัยละราว 2–3 วัน ตัวอ่อน 4 วัย ราว 12–14 วัน 4 วัย วัยแรกเคลื่อนที่เร็ว แล้วเกาะนิ่ง
ดักแด้ / ระยะตาแดง วัย 4 รวมระยะตาแดงราว 5–6 วัน ราว 2–3 วัน 2–8 วัน
ไข่ถึงตัวเต็มวัย เอกสารไม่ระบุรวม ราว 23–30 วัน 14–120 วัน
อายุตัวเต็มวัย ตัวเมีย 10–24 วัน ราว 13–22 วัน ไม่ระบุ

ถ้าถามว่าแมลงหวี่ขาวอยู่ได้กี่วัน คำตอบจึงต่างกันตามชนิด แมลงหวี่ขาวยาสูบตัวเมียอยู่ได้ราว 10–24 วัน แมลงหวี่ขาวใยเกลียวราว 13–22 วัน แต่ทั้งชีวิตตั้งแต่ไข่รวมแล้วนานกว่านั้น และระหว่างนั้นตัวเมียวางไข่ซ้อนรุ่นต่อเนื่อง ในแปลงเดียวจึงมีครบทุกระยะพร้อมกัน นี่คือเหตุผลที่พ่นสารครั้งเดียวมักไม่พอ และประกาศเตือนภัยให้พ่นเป็นชุด 2–3 ครั้ง

🐛 แมลงหวี่ขาวชนิดที่พบในไทยและพืชที่ทำลาย

แมลงหวี่ขาวที่เกษตรกรไทยเจอบ่อยมี 3 ชนิดหลัก ชนิดที่พืชอาศัยกว้างและเสียหายมากที่สุดคือแมลงหวี่ขาวยาสูบ รองลงมาคือแมลงหวี่ขาวใยเกลียว และแมลงหวี่ขาวข้าวซึ่งระบาดในนาข้าวและหญ้าวงศ์ใกล้เคียง

ชนิด พืชที่พบในเอกสารไทย ความสำคัญ
แมลงหวี่ขาวยาสูบ Bemisia tabaci พริก มะเขือเทศ มะเขือเปราะ กระเจี๊ยบเขียว ถั่วเหลือง กะเพรา โหระพา แมงลัก ผักชีฝรั่ง พืชตระกูลแตง พืชตระกูลถั่ว ยาสูบ ดูดน้ำเลี้ยง และเป็นพาหะไวรัสโรคใบหงิกเหลือง โรคใบด่างพืชตระกูลแตง และโรคใบด่างมันสำปะหลัง
แมลงหวี่ขาวใยเกลียว Aleurodicus dispersus มันสำปะหลัง มะละกอ พริก ถั่ว วัชพืช ฝรั่ง น้อยหน่า กุหลาบ และใช้ ชบา เลี้ยงในงานทดลอง ดูดน้ำเลี้ยงจนพืชโทรม ไขและเส้นใยหนาทำให้สารพ่นเข้าถึงตัวได้ยาก
แมลงหวี่ขาวข้าว Aleurocybotus occiduus ข้าว ข้าวโพด อ้อย ข้าวฟ่าง แห้วหมู หญ้าแพรก หญ้าปล้องละมา หญ้าควาย และหญ้าอื่น ใบข้าวเหลืองส้มทั้งใบ ระบาดรุนแรงผลผลิตอาจลดลงมากกว่า 70%

คำว่า “แมลงหวี่ขาวพริก” ที่คนค้นหา ส่วนใหญ่หมายถึงแมลงหวี่ขาวยาสูบที่ลงในพริก เพราะเอกสารเตือนภัยของกรมวิชาการเกษตรและงานวิจัยในพริกของไทยระบุชนิดนี้ ส่วนชื่อ “silverleaf whitefly” (Bemisia argentifolii) ที่พบในเอกสารสหรัฐฯ คือกลุ่มของแมลงหวี่ขาวยาสูบสายพันธุ์ B ซึ่ง UF/IFAS จัดอยู่ใน B. tabaci เช่นกัน ส่วนแมลงหวี่ขาวยาสูบที่งานวิจัยพบเป็นพาหะไวรัสในมะเขือเทศและพริกของไทยคือกลุ่ม Asia I (Yule และคณะ 2562)

🍃 แมลงหวี่ขาว ลักษณะการทำลายและอาการที่พบ

แมลงหวี่ขาวทำความเสียหาย 3 ทาง คือดูดน้ำเลี้ยงจนใบเหลืองและต้นโทรม ขับมูลหวานจนเกิดราดำ และถ่ายทอดเชื้อไวรัส ทางที่สามเสียหายมากที่สุด เพราะ UC IPM ระบุว่าตัวเต็มวัยเพียงลำพังไม่ค่อยทำให้พืชเสียหายมาก ยกเว้นเมื่อมันนำเชื้อโรคพืชมาด้วย

  • ใบเหลือง หงิกงอ เหี่ยว ในมะเขือเทศ กรมวิชาการเกษตรระบุว่าใบหงิกงอและเหี่ยวแห้ง ต้นแคระแกร็น
  • ใบเหนียวและมีราดำ มูลหวาน (honeydew) ทำให้ใบเหนียว ราดำขึ้นคลุมใบ ลดการสังเคราะห์แสงและทำให้ผลไม่สวย มูลหวานยังดึงมดเข้ามาซึ่งไปรบกวนศัตรูธรรมชาติ
  • ใบหงิกเหลือง ใบด่าง ยอดไม่เจริญ เป็นอาการของโรคไวรัสที่แมลงหวี่ขาวยาสูบถ่ายทอด เช่น ในพริกใบหงิก ซีด ด่างหรือเหลือง ยอดไม่เจริญ และต้นพริกไม่สมบูรณ์
  • ฝักหดสั้น บิดเบี้ยว ผิวย่น ในถั่วเหลืองช่วงออกดอกถึงติดฝักอ่อน
  • ใบข้าวเหลืองส้ม เริ่มเหลืองจากขอบใบแล้วลามทั้งใบ ต้นข้าวแห้งตาย การแตกกอและจำนวนรวงลดลง (แมลงหวี่ขาวข้าว)

ในต่างประเทศ UF/IFAS ยังรายงานอาการเฉพาะจากการดูดกินของตัวอ่อน เช่น ผลมะเขือเทศสุกไม่สม่ำเสมอ ด้านในขาวแข็ง และใบสควอชเป็นสีเงิน (silverleaf) อาการเหล่านี้ยังไม่พบในเอกสารเตือนภัยของไทยที่ใช้ทำบทความนี้

ใบเหลืองไม่ได้มาจากแมลงหวี่ขาวเสมอไป ถ้าพลิกใบแล้วไม่เจอตัวหรือคราบใต้ใบเลย อาจเป็นเรื่องธาตุอาหาร ลองทบทวนสูตรปุ๋ยด้วย เครื่องคำนวณปุ๋ย แต่อย่าเร่งไนโตรเจนมากเกินไป เพราะกรมการข้าวแนะนำให้ไม่ใส่ปุ๋ยไนโตรเจนในอัตราสูงเกินความจำเป็นเพื่อลดแมลงหวี่ขาวข้าว

🦠 แมลงหวี่ขาวพาหะโรคใบหงิกเหลืองและโรคใบด่าง

แมลงหวี่ขาวยาสูบเป็นพาหะของไวรัสกลุ่มเจมินิ (begomovirus) ที่ทำให้เกิดโรคใบหงิกเหลืองในมะเขือเทศ พริก และมะเขือเปราะ รวมถึงโรคใบด่างมันสำปะหลัง ไวรัสเหล่านี้ไม่มีสารรักษาโดยตรง กรมวิชาการเกษตรจึงให้ควบคุมแมลงพาหะเป็นหลัก

โรค ไวรัสที่ระบุในแหล่งข้อมูล พืช แหล่ง
โรคใบหงิกเหลืองมะเขือ Tomato yellow leaf curl virus (TYLCV) มะเขือเปราะ มะเขือเทศ ระวังพริกและพืชตระกูลแตงที่เป็นพืชอาศัย กรมวิชาการเกษตร (เตือนภัย เม.ย. 2568)
โรคใบหงิกเหลืองในมะเขือเทศและพริก Tomato yellow leaf curl Thailand virus (TYLCTHV) ถ่ายทอดโดย B. tabaci กลุ่ม Asia I มะเขือเทศ พริก Yule และคณะ 2562
โรคใบหงิกเหลืองพริก Pepper yellow leaf curl virus (PeYLCV) พริก สายฝน ทดทะศรี 2563
โรคใบด่างมันสำปะหลัง Cassava mosaic virus (คู่มือกระทรวงเกษตรฯ) งานสำรวจในไทยตรวจพบ Sri Lankan cassava mosaic virus (SLCMV) มันสำปะหลัง (คู่มือระบุละหุ่งและสบู่ดำเป็นพืชอาศัยของไวรัส) คู่มือกระทรวงเกษตรฯ / Saokham และคณะ 2564
โรคใบด่างพืชตระกูลแตง ไม่ระบุชนิดไวรัส พาหะคือเพลี้ยอ่อน แมลงหวี่ขาวยาสูบ และเพลี้ยไฟ แตงกวา แตงโม ฟักทอง บวบ กรมวิชาการเกษตร (เตือนภัย ก.พ. 2569)

อาการโรคใบหงิกเหลืองมะเขือตามคำอธิบายของกรมวิชาการเกษตร คือใบที่แตกใหม่เล็กลง ต้นแคระแกร็น ไม่ติดผลหรือติดน้อย ผลบิดเบี้ยวและเล็กผิดปกติ ส่วนโรคใบด่างมันสำปะหลังทำให้ใบด่างเหลือง เสียรูป ใบเล็ก ต้นแคระแกร็น ถ้าติดมากับท่อนพันธุ์จะด่างทั้งต้น ถ้าติดจากแมลงหวี่ขาวจะเห็นด่างเหลืองชัดที่ยอด และคู่มือระบุว่าผลผลิตอาจเสียหาย 80–100% ส่วนชนิดไวรัสในไทย งานของ Saokham และคณะ (2564) สำรวจไร่มันสำปะหลัง 5 จังหวัดตามแนวชายแดนไทย–กัมพูชา ช่วงตุลาคม 2561 ถึงกรกฎาคม 2562 และตรวจโรคใบด่างที่เกิดจาก Sri Lankan cassava mosaic virus (SLCMV)

จุดสำคัญคือ เมื่อพืชติดไวรัสแล้วจะไม่หายแม้กำจัดแมลงหวี่ขาวได้ เป้าหมายของการพ่นสารในแปลงพืชพาหะไวรัสจึงเป็นการ “กันไม่ให้ลาม” ไปต้นอื่น ร่วมกับถอนต้นที่แสดงอาการไปทำลายทันที ใช้กล้าที่แข็งแรงไม่เป็นโรค และกำจัดวัชพืชในและรอบแปลงซึ่งเป็นแหล่งสะสมของเชื้อไวรัสและแมลงพาหะ

💡 ต้นที่ติดไวรัสแล้วรักษาไม่ได้
ยังไม่มีสารเคมีชนิดใดรักษาต้นที่เป็นโรคใบหงิกเหลืองหรือโรคใบด่างจากไวรัสให้กลับเป็นปกติได้ ต้นที่แสดงอาการชัดควรถอนออกไปทำลายนอกแปลง ไม่ปล่อยไว้เป็นแหล่งเชื้อให้แมลงหวี่ขาวดูดแล้วนำไปต้นอื่น

🌶️ แมลงหวี่ขาวในพริก และแมลงหวี่ขาวในมะเขือเทศ

แมลงหวี่ขาวในพริกคือแมลงหวี่ขาวยาสูบ ซึ่งกรมวิชาการเกษตรเตือนให้เฝ้าระวังได้ทุกระยะการเจริญเติบโต อาการคือใบหงิก ซีด ด่างหรือเหลือง ยอดไม่เจริญ และต้นพริกไม่สมบูรณ์ เพราะนอกจากดูดน้ำเลี้ยงแล้วยังนำไวรัสเข้าแปลง

ประกาศเตือนภัยเดือนเมษายน 2568 แนะนำให้พ่นสารเมื่อพบการระบาด โดยพ่นให้ทั่วโดยเฉพาะใบล่าง ซึ่งเป็นจุดที่ตัวอ่อนเกาะอยู่มาก งานวิจัยในพริกพันธุ์ซูเปอร์ฮอตของสายฝน ทดทะศรี (2563) พบว่าแปลงที่ไม่ปล่อยศัตรูธรรมชาติมีแมลงหวี่ขาวถึงราว 481 ตัวต่อต้นในสัปดาห์ที่ 8 แสดงให้เห็นว่าประชากรเพิ่มได้มากเพียงใดถ้าไม่จัดการ

ชนิดที่ทำลายพริก แมลงหวี่ขาวยาสูบ Bemisia tabaci
อาการในพริก ใบหงิก ซีด ด่างหรือเหลือง ยอดไม่เจริญ และต้นพริกไม่สมบูรณ์
สารสำหรับพริก (เตือนภัย เม.ย. 2568) สไปโรมีซิเฟน ไพมีโทรซีน บูโพรเฟซิน อะซีทามิพริด อิมิดาโคลพริด ฟิโพรนิล อัตราดูในตารางหัวข้อยาแมลงหวี่ขาว
วิธีพ่น พ่นเมื่อพบการระบาด ให้ทั่วต้นโดยเฉพาะใบล่างและใต้ใบ
ศัตรูธรรมชาติที่ทดสอบในพริก แตนเบียน Eretmocerus sp. และด้วงเต่า Serangium japonicum

สำหรับมะเขือเทศ กรมวิชาการเกษตรระบุว่าแมลงหวี่ขาวยาสูบดูดน้ำเลี้ยงจากใบ ทำให้ใบหงิกงอ เหี่ยวแห้ง ต้นแคระแกร็น และเป็นพาหะโรคไวรัส ประกาศเดือนกุมภาพันธ์ 2569 ระบุว่าช่วงที่อากาศเย็นมีหมอกตอนเช้าและร้อนตอนกลางวันต้องเฝ้าระวัง และให้ป้องกันตั้งแต่ต้นเล็ก ดังนี้

  • ก่อนย้ายปลูก ใช้ไดโนทีฟูแรน (dinotefuran) 1% GR อัตรา 3 กรัมต่อหลุม รองก้นหลุม ป้องกันได้ราว 25 วัน
  • เริ่มพ่นสารเมื่อมะเขือเทศอายุ 5 วันหลังย้ายปลูก พ่นทุก 5 วันจนเริ่มออกดอก
  • ระยะออกดอกติดผล พ่นทุก 7–10 วัน อีก 3–5 ครั้ง

ตารางนี้เป็นตารางป้องกันโรคใบหงิกเหลืองที่เข้มข้น จึงยิ่งต้องสลับกลุ่มสารและเว้นระยะก่อนเก็บเกี่ยวตามฉลากให้ครบ ก่อนขายผลผลิตลองเช็ก ราคาผักผลไม้วันนี้ ประกอบการวางแผนเก็บเกี่ยว

🍆 แมลงหวี่ขาว มะเขือเปราะ ถั่วเหลือง กะเพรา และโหระพา

มะเขือเปราะเป็นพืชที่กรมวิชาการเกษตรเตือนเรื่องแมลงหวี่ขาวยาสูบแทบทุกปี เพราะเป็นพาหะโรคใบหงิกเหลืองที่ทำให้ผลผลิตลดลง พบได้ทุกระยะการเจริญเติบโต คำแนะนำคือพ่นสารทุก 5 วัน ติดกัน 2–3 ครั้งเมื่อพบการระบาด และก่อนย้ายปลูกรองก้นหลุมด้วยไดโนทีฟูแรน 1% G อัตรา 2 กรัมต่อหลุม ซึ่งควบคุมได้ราว 45 วัน โดยโรยดินกลบบาง ๆ ก่อนย้ายกล้า

ในแปลงมะเขือ กรมวิชาการเกษตรแนะนำให้หลีกเลี่ยงการปลูกพืชอาศัยของไวรัสไว้ใกล้กัน เช่น พืชตระกูลแตง ถั่ว มะเขือ พริก ยาสูบ งา และทานตะวัน หลังเก็บเกี่ยวแปลงที่ระบาด ให้เก็บซากพืชไปทำลายนอกแปลงและไม่ปลูกมะเขือซ้ำที่เดิม

พืช ระยะเสี่ยง อาการ เกณฑ์และวิธีพ่นตามประกาศ
มะเขือเปราะ ทุกระยะ ดูดน้ำเลี้ยงที่ใบ พาหะโรคใบหงิกเหลือง พ่นทุก 5 วัน ติดกัน 2–3 ครั้งเมื่อพบระบาด รองก้นหลุมก่อนย้ายปลูก
กะเพรา โหระพา แมงลัก ระยะเก็บเกี่ยว ดูดน้ำเลี้ยงจากใบ มักพบหลังใบและกลางลำต้น พาหะไวรัส พบตัวอ่อนและตัวเต็มวัยมากกว่า 5 ตัวต่อต้น พ่น 3 ครั้ง ห่างกัน 7 วัน
ถั่วเหลือง ออกดอก–ติดฝักอ่อน ดูดน้ำเลี้ยงจากฝัก ฝักหดสั้น บิดเบี้ยว ผิวย่น พ่นใต้ใบเมื่อระบาดมาก 2–3 ครั้ง ห่างกัน 7–10 วัน
กระเจี๊ยบเขียว ทุกระยะ ดูดน้ำเลี้ยงที่ใบ พาหะไวรัส พ่นเมื่อพบการระบาด

กะเพราและโหระพาเป็นผักที่เก็บกินถี่ การพ่นสารช่วงเก็บเกี่ยวต้องดูระยะห้ามเก็บเกี่ยวบนฉลากอย่างเคร่งครัด งานทดลองในผักชีฝรั่งของกรมวิชาการเกษตร (2560–2561) ไม่พบอาการใบไหม้จากสารทุกชนิดที่ทดสอบ แต่ยังต้องยึดพืชที่ระบุบนฉลากเป็นหลัก

🌿 แมลงหวี่ขาว มันสำปะหลัง และแมลงหวี่ขาวใยเกลียว

ใต้ใบมะละกอมีไขสีขาวเป็นวงเกลียวและตัวอ่อนที่มีไขขาวฟูคลุม จากแมลงหวี่ขาวใยเกลียว
ไขสีขาวเป็นวงเกลียวใต้ใบ คือจุดสังเกตของแมลงหวี่ขาวใยเกลียว

ในมันสำปะหลังมีแมลงหวี่ขาวที่ต้องรู้จัก 2 ชนิด คือแมลงหวี่ขาวยาสูบซึ่งเป็นพาหะโรคใบด่างมันสำปะหลัง และแมลงหวี่ขาวใยเกลียวที่ดูดน้ำเลี้ยงจนต้นโทรม สองชนิดนี้ดูต่างกันชัด ชนิดใยเกลียวจะมีไขสีขาวเป็นวงเกลียวและเส้นใยฟูใต้ใบ

คู่มือโรคใบด่างมันสำปะหลังของกระทรวงเกษตรฯ ให้เฝ้าระวังพื้นที่เสี่ยง โดยเฉพาะจังหวัดที่ติดชายแดนกัมพูชาและลาว และพื้นที่ที่เคยพบอาการ เวลาสำรวจให้พลิกดูใต้ใบหาแมลงหวี่ขาว แล้วส่งตัวอย่างใบ ยอด ลำต้น และหัวให้หน่วยงานตรวจ ส่วนการรู้จักอาการใบด่างเหลืองที่ยอดช่วยแยกต้นที่ติดเชื้อจากแมลงได้เร็ว

แมลงหวี่ขาวใยเกลียว

แมลงหวี่ขาวใยเกลียว Aleurodicus dispersus กรมวิชาการเกษตรสำรวจพบใน 5 จังหวัด คือ ชลบุรี ระยอง สุพรรณบุรี ชัยนาท และนครราชสีมา ในไทยระบาดเกือบตลอดปี (2553–2555) และมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นในพืชหลายชนิด ทั้งมันสำปะหลัง มะละกอ พริก ถั่ว วัชพืช ฝรั่ง น้อยหน่า และกุหลาบ รายงานเดียวกันอ้างข้อมูลจากอินเดียว่าระบาดมากช่วงพฤษภาคมถึงตุลาคม แต่ในไทยพบได้เกือบทั้งปี

ตัวเมียวางไข่เป็นวงกลมหรือวงเกลียวใต้ใบพร้อมไขสีขาว ตัวอ่อนวัย 2–3 และดักแด้สร้างไขสีขาวคลุมตัว ระบาดรุนแรงพืชจะไม่โตและอาจตาย ข้อมูลจากแปซิฟิกระบุว่ามูลหวานทำให้เกิดราดำบังแสงด้วย รายงานของกรมวิชาการเกษตรบอกตรง ๆ ว่าสารเคมีได้ผลไม่ดีนักกับชนิดนี้ เพราะตัวอยู่ใต้ใบและมีไขกับเส้นใยคลุมหนา

ชื่อวิทยาศาสตร์ Aleurodicus dispersus Russell (วงศ์ Aleyrodidae)
จุดสังเกต ไขสีขาวเป็นวงเกลียวใต้ใบ ตัวอ่อนมีไขขาวคลุม
ช่วงระบาด ในไทยระบาดเกือบตลอดปี (2553–2555)
ไม่ใช้สาร ตัดแต่งกิ่งที่ระบาดหนักออก (Pacific Pests) อนุรักษ์แตนเบียน ด้วงเต่า และแมลงช้างปีกใส
สาร Pacific Pests ระบุสบู่ น้ำมันไวต์ออยล์หรือน้ำมันพืชสวน และไพรีทรอยด์ แต่เตือนว่าสารอาจทำให้ปัญหาแย่ลงเพราะฆ่าศัตรูธรรมชาติ ยังไม่พบอัตราจากกรมวิชาการเกษตร ให้ใช้ตามฉลาก

ไขสีขาวฟูของแมลงหวี่ขาวใยเกลียวอาจทำให้สับสนกับเพลี้ยแป้งได้ จุดต่างที่เห็นง่ายคือแมลงหวี่ขาวตัวเต็มวัยมีปีกและบินขึ้นเมื่อเขย่าใบ และไขจะเรียงเป็นวงเกลียวบนแผ่นใบ ถ้าเป็นเพลี้ยแป้งจะเห็นตัวคลุมแป้งเกาะกลุ่มตามยอดและซอกใบ

🌾 แมลงหวี่ขาวในนาข้าว แมลงหวี่ขาวข้าว

แมลงหวี่ขาวข้าวคือ Aleurocybotus occiduus Maria ตามข้อมูลของกองวิจัยและพัฒนาข้าว กรมการข้าว อาการคือใบข้าวเหลืองตามขอบใบแล้วลามเป็นสีเหลืองส้มทั้งใบ จนต้นข้าวแห้งตาย ระบาดรุนแรงทำให้แตกกอน้อยลง รวงน้อยลง และผลผลิตอาจลดลงมากกว่า 70%

แมลงชนิดนี้ชอบอุณหภูมิ 25–35 °C ฝนและความชื้นที่เหมาะสมทำให้ประชากรเพิ่มเร็ว และกระจายเป็นวงกว้างได้ในราว 1 เดือน พืชอาหารมีทั้งข้าว ข้าวโพด อ้อย ข้าวฟ่าง และวัชพืชวงศ์หญ้าและกก เช่น แห้วหมู หญ้าแพรก หญ้าปล้องละมา หญ้าควาย

ชนิด Aleurocybotus occiduus Maria (Hemiptera: Aleyrodidae)
ระยะที่ต้องสำรวจ แตกกอถึงตั้งท้อง สำรวจสม่ำเสมอ
เกณฑ์ใช้สาร พบจำนวนมากในระยะแตกกอถึงตั้งท้อง ตัวอ่อนประมาณ 100 ตัวต่อต้น
สารที่กรมการข้าวระบุ ไดโนทีฟูแรน อิมิดาโคลพริด (กลุ่ม 4A) ไพมีโทรซีน (9B) หรือซัลฟอกซาฟลอร์ (4C) ชนิดใดชนิดหนึ่ง ใช้ตามอัตราบนฉลาก สลับกลุ่ม ใช้ร่วมกับน้ำมันแร่หรือน้ำมันปิโตรเลียม
วิธีเขตกรรม พันธุ์ต้านทานและหมุนเวียนพันธุ์ ไม่ปลูกข้าวซ้ำเชิงเดี่ยว ปลูกพร้อมกัน ไม่ปลูกหนาแน่น ปักดำแทนหว่าน ไม่ใส่ไนโตรเจนเกินจำเป็น
ศัตรูธรรมชาติ มวนเขียวดูดไข่ แตนเบียน Encarsia และ Euderomphale hyalina

กรมการข้าวระบุว่าการปักดำช่วยลดความรุนแรงได้ดีกว่าการหว่าน เพราะต้นไม่หนาแน่นเกินไป ข้อมูลเรื่องนี้ยังไม่ระบุพันธุ์ข้าวต้านทานเป็นชื่อพันธุ์ จึงควรสอบถามศูนย์วิจัยข้าวในพื้นที่ก่อนเลือกพันธุ์

🌦️ แมลงหวี่ขาวระบาดช่วงไหน และมาจากไหน

แมลงหวี่ขาวยาสูบระบาดได้เกือบตลอดปี ประกาศเตือนภัยของกรมวิชาการเกษตรเตือนทั้งช่วงอากาศเย็นมีหมอกตอนเช้าแต่ร้อนกลางวัน (มกราคม–กุมภาพันธ์) และช่วงอากาศร้อนมีฝนตกบางพื้นที่ (มีนาคม–เมษายน) ส่วนแมลงหวี่ขาวใยเกลียวในไทยระบาดเกือบตลอดปี (2553–2555) และแมลงหวี่ขาวข้าวชอบช่วงฝนที่อุณหภูมิ 25–35 °C

คำถามว่าแมลงหวี่ขาวมาจากไหน คำตอบคือมาจากพืชอาศัยรอบแปลง ตัวเต็มวัยมีปีกบินย้ายจากวัชพืช พืชผักแปลงข้างเคียง หรือแปลงเก่าที่เพิ่งเก็บเกี่ยวเข้ามาในแปลงใหม่ แมลงหวี่ขาวยาสูบมีพืชอาศัยกว้างมาก ทั้งพืชตระกูลถั่ว มะเขือ พริก ยาสูบ พืชตระกูลแตง และผักสมุนไพรอย่างกะเพราและโหระพา

  • วัชพืชรอบแปลง กรมวิชาการเกษตรให้กำจัดวัชพืชในและรอบแปลงสม่ำเสมอ เพราะเป็นแหล่งสะสมแมลงพาหะและเชื้อไวรัส
  • แปลงพืชอาศัยข้างเคียงที่กำลังโทรม UC IPM เตือนให้เฝ้าระวังเป็นพิเศษเมื่อพืชอาศัยใกล้แปลงกำลังหมดอายุ เพราะแมลงจะย้ายเข้ามา และขอบแปลงมักถูกเข้าทำลายก่อน
  • ซากพืชในแปลงเก่า ต้องเก็บไปทำลายนอกแปลงหลังเก็บเกี่ยว
  • ท่อนพันธุ์มันสำปะหลังที่ติดไวรัส ไม่ได้นำแมลงมา แต่นำเชื้อโรคใบด่างมาให้แมลงหวี่ขาวดูดแล้วแพร่ต่อ
  • ศัตรูธรรมชาติถูกทำลาย UC IPM ระบุว่าการระบาดมักเกิดหลังพ่นสารที่ฆ่าศัตรูธรรมชาติ และฝุ่นหรือมดก็รบกวนศัตรูธรรมชาติได้

🔎 วิธีสำรวจแมลงหวี่ขาว และเกณฑ์เริ่มพ่นสาร

กับดักกาวเหนียวสีเหลืองปักอยู่ระหว่างแถวพริก มีแมลงหวี่ขาวตัวเล็กสีขาวติดอยู่จำนวนมาก
กับดักกาวเหนียวสีเหลืองบอกว่าแมลงหวี่ขาวเริ่มบินเข้าแปลงแล้ว แต่ไม่พอใช้กำจัด

วิธีสำรวจแมลงหวี่ขาวที่ได้ผลคือพลิกดูใต้ใบ เริ่มจากขอบแปลงซึ่งมักถูกเข้าทำลายก่อน และใช้กับดักกาวเหนียวสีเหลืองบอกว่าตัวเต็มวัยเริ่มบินเข้าแปลงแล้ว UC IPM ย้ำว่ากับดักเหมาะกับการตรวจจับมากกว่าการกำจัด เพราะลดจำนวนได้บ้างแต่หยุดการระบาดหนักไม่ได้

งานใช้กับดักกาวเหนียวสีเหลืองในแปลงถั่วแระญี่ปุ่นที่เชียงใหม่ (Norsuwan และคณะ 2558) พบแมลงหวี่ขาวยาสูบติดกับดักด้วย แต่งานนั้นไม่ได้วัดผลการลดแมลงหวี่ขาวโดยตรง จึงควรมองกับดักเป็นเครื่องเตือนภัยล่วงหน้า แล้วนับตัวอ่อนใต้ใบเพื่อตัดสินใจ

พืช วิธีดู เกณฑ์ที่หน่วยงานระบุ
กะเพรา โหระพา แมงลัก นับตัวอ่อนและตัวเต็มวัยต่อต้น ดูหลังใบและกลางลำต้น มากกว่า 5 ตัวต่อต้น (กรมวิชาการเกษตร)
ข้าว นับตัวอ่อนบนต้นข้าวระยะแตกกอถึงตั้งท้อง ตัวอ่อนประมาณ 100 ตัวต่อต้น (กรมการข้าว)
พริก มะเขือเปราะ ถั่วเหลือง กระเจี๊ยบเขียว พลิกดูใต้ใบ โดยเฉพาะใบล่าง ประกาศระบุเพียง “เมื่อพบการระบาด” ไม่มีตัวเลข
มะเขือเทศ ป้องกันตามระยะปลูก เริ่มพ่น 5 วันหลังย้ายปลูก (กรมวิชาการเกษตร)
ทุกพืช กับดักกาวเหนียวสีเหลือง ใช้ตรวจจับการเข้าแปลง ไม่ใช่เกณฑ์พ่นสาร
💡 ดูคราบใต้ใบบอกได้ว่ามีแตนเบียนช่วยอยู่
ใต้ใบที่มีตัวอ่อนที่ถูกแตนเบียนเบียนแล้ว คราบดักแด้จะมีรูทางออกกลมหรือรี ส่วนคราบที่ตัวเต็มวัยออกเองจะเป็นรอยแยกรูปตัว T (UC IPM) ถ้าเห็นรูกลมเยอะ แปลว่าศัตรูธรรมชาติกำลังทำงาน ควรเลือกสารที่กระทบแตนเบียนน้อย

🧭 แมลงหวี่ขาว กำจัด อย่างไรให้ได้ผล 5 ขั้นตอน

การกำจัดแมลงหวี่ขาวให้ได้ผลต้องใช้หลายวิธีร่วมกัน เพราะแมลงอยู่ใต้ใบ มีหลายรุ่นซ้อนกัน และดื้อสารได้เร็ว UC IPM ระบุว่าแม้สารที่มีพิษสูงที่สุดก็ได้ผลกับแมลงหวี่ขาวเพียงบางส่วน กรมการข้าวก็ใช้หลักการบริหารจัดการแบบผสมผสานเป็นข้อแรก

ขั้นตอนกำจัดแมลงหวี่ขาวแบบผสมผสาน 5 ขั้นตอน
ภาพที่ 2: ขั้นตอนกำจัดแมลงหวี่ขาวแบบผสมผสาน เกณฑ์ตัวเลขจากกรมวิชาการเกษตรและกรมการข้าว

จุดที่คนมักพลาดคือพ่นแต่ด้านบนของใบ ทั้งที่ไข่และตัวอ่อนอยู่ใต้ใบ ประกาศเตือนภัยในพริกและถั่วเหลืองจึงเน้นให้พ่นใต้ใบและใบล่าง และหลังพ่นต้องกลับไปดูตัวอ่อนซ้ำ ถ้าจำนวนไม่ลดทั้งที่พ่นถูกวิธี ให้สงสัยว่าประชากรในแปลงเริ่มดื้อสารกลุ่มนั้น

🍀 วิธีไล่แมลงหวี่ขาว และวิธีกำจัดแบบไม่ใช้สารเคมี

วิธีไล่แมลงหวี่ขาวที่มีแหล่งวิชาการรองรับ ได้แก่ วัสดุคลุมดินสะท้อนแสง การฉีดน้ำแรงไล่ตัวเต็มวัย การเด็ดใบที่ระบาดตั้งแต่เริ่มพบ และการกำจัดวัชพืชที่เป็นแหล่งอาศัย วิธีเหล่านี้ช่วยได้มากเมื่อเริ่มใช้ก่อนประชากรสูง

  • วัสดุคลุมดินสะท้อนแสงสีเงิน UF/IFAS ระบุว่าแปลงในฟลอริดาใช้พลาสติกคลุมดินเคลือบโลหะสะท้อนแสงไล่แมลงหวี่ขาว UC IPM ระบุว่าคลุมก่อนย้ายปลูกช่วยชะลอการระบาดช่วงต้นฤดูได้ 4–6 สัปดาห์ แต่ประสิทธิภาพลดลงเมื่อใบคลุมพื้นที่เกิน 60% หรือมีฝุ่นดินเกาะ
  • ฉีดน้ำแรง UC IPM แนะนำให้ฉีดน้ำแรงไล่ตัวเต็มวัยออกจากต้น เหมาะกับไม้กระถางและแปลงเล็ก
  • เด็ดใบที่ระบาด ตัดใบที่มีตัวอ่อนเกาะตั้งแต่เริ่มพบ และในแมลงหวี่ขาวใยเกลียวให้ตัดแต่งกิ่งที่ระบาดหนัก
  • กำจัดวัชพืชและถอนต้นเป็นโรค ตามคำแนะนำของกรมวิชาการเกษตร ร่วมกับใช้กล้าแข็งแรงไม่เป็นโรค
  • ไม่ปลูกพืชอาศัยติดกัน เลี่ยงพืชตระกูลแตง ถั่ว มะเขือ พริก ยาสูบ งา ทานตะวันใกล้แปลงมะเขือ และ UC IPM แนะนำให้มีช่วงปลอดพืชอาศัย
  • กับดักกาวเหนียวสีเหลือง ใช้เตือนภัยว่าแมลงเข้าแปลงแล้ว ลดจำนวนได้บ้างแต่ไม่พอหยุดการระบาด

สบู่กำจัดแมลงและน้ำมัน

UC IPM ระบุว่าสบู่กำจัดแมลงและน้ำมันใช้ได้ในระบบอินทรีย์ แต่ได้ผลน้อยกว่าสารอื่น ต้องพ่นบ่อยและต้องพ่นให้ถูกใต้ใบ ส่วนในไทยน้ำมันไวต์ออยล์ 67% EC และน้ำมันปิโตรเลียม 83.9% EC อยู่ในประกาศเตือนภัยของกรมวิชาการเกษตรสำหรับมะเขือและถั่วเหลือง กรมการข้าวยังแนะนำให้ใช้น้ำมันแร่หรือน้ำมันปิโตรเลียมร่วมกับสารฆ่าแมลงในนาข้าว งานทดลองในถั่วเหลืองของกรมวิชาการเกษตรพบว่าไวต์ออยล์คุมได้ทั้งตัวอ่อนและตัวเต็มวัย และในผักชีฝรั่งน้ำมันปิโตรเลียมมีต้นทุนต่อครั้งต่ำที่สุด

⚠️ สูตรน้ำยาทำเองและอาการใบไหม้
ยังไม่พบเอกสารของหน่วยงานราชการหรือมหาวิทยาลัยที่รองรับสูตรน้ำยาล้างจาน น้ำส้มสายชู หรือน้ำพริกกระเทียมสำหรับไล่แมลงหวี่ขาว บทความนี้จึงไม่แนะนำสูตรเหล่านั้น สบู่และน้ำมันที่เอกสารพูดถึงคือผลิตภัณฑ์สำหรับพืช และ UC IPM เตือนว่าไม่ควรพ่นกับต้นที่ขาดน้ำหรือตอนอากาศร้อนจัด เพราะทำให้ใบไหม้ได้

🐞 ศัตรูธรรมชาติของแมลงหวี่ขาว

ศัตรูธรรมชาติหลักของแมลงหวี่ขาวคือแตนเบียนสกุล Encarsia และ Eretmocerus รองลงมาคือด้วงเต่า แมลงช้างปีกใส และมวนตัวห้ำ การไม่พ่นสารออกฤทธิ์กว้างโดยไม่จำเป็นช่วยให้ศัตรูธรรมชาติกดประชากรแมลงหวี่ขาวไว้ได้

ศัตรูธรรมชาติ ข้อมูลที่พบ
แตนเบียน Eretmocerus sp. ในพริก ปล่อยอย่างเดียวเหลือแมลงหวี่ขาวราว 27.67 ตัวต่อต้นในสัปดาห์ที่ 8 เทียบกับราว 481 ตัวในแปลงไม่ปล่อย (สายฝน ทดทะศรี 2563)
ด้วงเต่า Serangium japonicum ลดแมลงหวี่ขาวในพริกได้ชัดเมื่อเทียบกับไม่ปล่อย แต่ปล่อยร่วมกับแตนเบียนแล้วด้วงเต่ากินตัวที่ถูกเบียน ทำให้การเบียนลดลง
แมลงช้างปีกใส Plesiochrysa ramburi, Mallada basalis กรมวิชาการเกษตรทดสอบกับแมลงหวี่ขาวใยเกลียว และพบร่วมกับแตนเบียนและด้วงเต่าในไทย
แตนเบียน Encarsia และ Euderomphale hyalina กรมการข้าวระบุเป็นศัตรูธรรมชาติของแมลงหวี่ขาวข้าว ร่วมกับมวนเขียวดูดไข่
ตัวห้ำอื่น UF/IFAS ระบุตัวอ่อนแมลงช้างปีกใส มวน Orius มวน Geocoris และด้วงเต่า Delphastus UC IPM ระบุด้วงเต่าและมวนตาโต

ผลจากงานในพริกให้บทเรียนสำคัญว่า ศัตรูธรรมชาติ 2 ชนิดไม่จำเป็นต้องดีกว่า 1 ชนิดเสมอไป เพราะด้วงเต่ากินแมลงหวี่ขาวที่ถูกแตนเบียนแล้ว ในทางปฏิบัติ สิ่งที่ทำได้ทันทีคือรักษาศัตรูธรรมชาติที่มีอยู่แล้วในแปลง และคุมมดที่มากินมูลหวาน เพราะมดไปรบกวนการทำงานของศัตรูธรรมชาติ

💊 ยาแมลงหวี่ขาว แมลงหวี่ขาวใช้ยาอะไร

ยาแมลงหวี่ขาวที่กรมวิชาการเกษตรแนะนำในประกาศเตือนภัย ปี 2568–2569 มีหลายกลุ่ม เช่น บูโพรเฟซิน (กลุ่ม 16) ฟลอนิคามิด (29) สไปโรเตตระแมทและสไปโรมีซิเฟน (23) ไซแอนทรานิลิโพรล (28) ไพมีโทรซีน (9B) ซัลฟอกซาฟลอร์ (4C) และกลุ่มนีโอนิโคตินอยด์ (4A) เวลาซื้อให้ดูชื่อสารออกฤทธิ์และเลขกลุ่มบนฉลาก ไม่ใช่ชื่อการค้า

อัตราในตารางเป็นอัตราต่อน้ำ 20 ลิตร ตามคำแนะนำของกรมวิชาการเกษตรในประกาศเตือนภัยสำหรับพืชนั้น ๆ ถ้าพืชของคุณไม่อยู่ในตาราง ให้ใช้ผลิตภัณฑ์ที่ฉลากระบุพืชนั้นและใช้ตามอัตราบนฉลาก

พริก มะเขือเทศ และมะเขือเปราะ

สารออกฤทธิ์ สูตร กลุ่ม IRAC พืช อัตราต่อน้ำ 20 ลิตร
สไปโรมีซิเฟน (spiromesifen) 24% SC 23 พริก 20 มล. ตามคำแนะนำของกรมวิชาการเกษตร
ไพมีโทรซีน (pymetrozine) 50% WG 9B พริก 10 กรัม ตามคำแนะนำของกรมวิชาการเกษตร
บูโพรเฟซิน (buprofezin) 40% SC 16 พริก 40 มล. ตามคำแนะนำของกรมวิชาการเกษตร
อะซีทามิพริด (acetamiprid) 20% SP 4A พริก 20 กรัม ตามคำแนะนำของกรมวิชาการเกษตร
อิมิดาโคลพริด (imidacloprid) 10% SL 4A พริก, มะเขือเทศ 40 มล. ตามคำแนะนำของกรมวิชาการเกษตร
ฟิโพรนิล (fipronil) 5% SC 2B พริก, มะเขือเทศ 40 มล. ตามคำแนะนำของกรมวิชาการเกษตร
เฟนโพรพาทริน (fenpropathrin) 10% EC 3A มะเขือเทศ 40 มล. ตามคำแนะนำของกรมวิชาการเกษตร
ไดโนทีฟูแรน (dinotefuran) 1% GR 4A มะเขือเทศ 3 กรัมต่อหลุม รองก้นหลุมก่อนย้ายปลูก (ป้องกันราว 25 วัน) ตามคำแนะนำของกรมวิชาการเกษตร
บูโพรเฟซิน (buprofezin) 40% SC 16 มะเขือเปราะ 25 มล. ตามคำแนะนำของกรมวิชาการเกษตร
ฟลอนิคามิด (flonicamid) 50% WG 29 มะเขือเปราะ 20 กรัม ตามคำแนะนำของกรมวิชาการเกษตร
สไปโรเตตระแมท (spirotetramat) 15% OD 23 มะเขือเปราะ 20 มล. ตามคำแนะนำของกรมวิชาการเกษตร
ไซแอนทรานิลิโพรล (cyantraniliprole) 10% OD 28 มะเขือเปราะ 30 มล. ตามคำแนะนำของกรมวิชาการเกษตร
ไบเฟนทริน (bifenthrin) 2.5% EC 3A มะเขือเปราะ 30 มล. ตามคำแนะนำของกรมวิชาการเกษตร
ไดโนทีฟูแรน (dinotefuran) 10% WP 4A มะเขือเปราะ 15 กรัม ตามคำแนะนำของกรมวิชาการเกษตร
ไวต์ออยล์ (white oil) 67% EC UNM มะเขือเปราะ 100 มล. ตามคำแนะนำของกรมวิชาการเกษตร
ไดโนทีฟูแรน (dinotefuran) 1% G 4A มะเขือเปราะ 2 กรัมต่อหลุม รองก้นหลุมก่อนย้ายปลูก (ควบคุมราว 45 วัน) ตามคำแนะนำของกรมวิชาการเกษตร

กะเพรา โหระพา แมงลัก ถั่วเหลือง กระเจี๊ยบเขียว และข้าว

สารออกฤทธิ์ สูตร กลุ่ม IRAC พืช อัตราต่อน้ำ 20 ลิตร
สไปโรเตตระแมท (spirotetramat) 15% OD 23 กะเพรา โหระพา แมงลัก, ถั่วเหลือง 20 มล. ตามคำแนะนำของกรมวิชาการเกษตร
ฟลอนิคามิด (flonicamid) 50% WG 29 กะเพรา โหระพา แมงลัก, ถั่วเหลือง 20 กรัม ตามคำแนะนำของกรมวิชาการเกษตร
ไซแอนทรานิลิโพรล (cyantraniliprole) 10% OD 28 กะเพรา โหระพา แมงลัก, ถั่วเหลือง 30 มล. ตามคำแนะนำของกรมวิชาการเกษตร
ซัลฟอกซาฟลอร์ (sulfoxaflor) 50% WG 4C กะเพรา โหระพา แมงลัก 10 กรัม ตามคำแนะนำของกรมวิชาการเกษตร
สไปโรมีซิเฟน (spiromesifen) 24% SC 23 กะเพรา โหระพา แมงลัก 20 มล. ตามคำแนะนำของกรมวิชาการเกษตร
ไพมีโทรซีน (pymetrozine) 50% WG 9B กะเพรา โหระพา แมงลัก 20 กรัม ตามคำแนะนำของกรมวิชาการเกษตร
บูโพรเฟซิน (buprofezin) 40% SC 16 กะเพรา โหระพา แมงลัก / ถั่วเหลือง 30 มล. / 25 มล. ตามคำแนะนำของกรมวิชาการเกษตร
อิมิดาโคลพริด (imidacloprid) 5% EC / 10% SL 4A ถั่วเหลือง 20 มล. / 10 มล. ตามคำแนะนำของกรมวิชาการเกษตร
ไตรอะโซฟอส (triazophos) 40% EC 1B ถั่วเหลือง 40 มล. ตามคำแนะนำของกรมวิชาการเกษตร
น้ำมันปิโตรเลียม (petroleum oil) 83.9% EC UNM ถั่วเหลือง 60 มล. ตามคำแนะนำของกรมวิชาการเกษตร
บูโพรเฟซิน (buprofezin) 25% WP 16 กระเจี๊ยบเขียว 40 กรัม ตามคำแนะนำของกรมวิชาการเกษตร
อิมิดาโคลพริด (imidacloprid) 10% SL 4A กระเจี๊ยบเขียว 20 มล. ตามคำแนะนำของกรมวิชาการเกษตร
ไดโนทีฟูแรน / อิมิดาโคลพริด / ไพมีโทรซีน / ซัลฟอกซาฟลอร์ ไม่ระบุ 4A / 4A / 9B / 4C ข้าว (แมลงหวี่ขาวข้าว) ใช้ตามอัตราบนฉลาก (กรมการข้าวไม่ระบุอัตรา) สลับกลุ่ม ใช้ร่วมกับน้ำมันแร่หรือน้ำมันปิโตรเลียม

งานทดลองของกรมวิชาการเกษตรในผักชีฝรั่ง (นครปฐม 2560–2561) ให้ข้อมูลเสริมว่า ไซแอนทรานิลิโพรล 10% OD อัตรา 30 มล. ต่อน้ำ 20 ลิตรคุมแมลงหวี่ขาวยาสูบได้ดีที่สุด ราว 70–95% บูโพรเฟซิน 40% SC ได้ราว 65–80% และไทอะมีทอกแซม 25% WG ได้ราว 50–70% อัตรานี้เป็นอัตราในงานทดลอง ไม่ใช่คำแนะนำสำหรับผักชีฝรั่ง ให้ใช้ตามอัตราบนฉลาก ผู้วิจัยสรุปเองว่ายังต้องสลับกลุ่มสารเพื่อกันดื้อยา

⚠️ ความปลอดภัยในการใช้สาร
อ่านฉลากทุกครั้งและใช้เฉพาะกับพืชที่ฉลากระบุ สวมถุงมือ หน้ากาก แว่นตา และเสื้อแขนยาวขณะผสมและพ่น ผักที่เก็บกินถี่อย่างกะเพรา โหระพา และมะเขือ ต้องนับระยะห้ามเก็บเกี่ยวหลังพ่นครั้งสุดท้ายตามที่ฉลากเขียนไว้ทุกครั้ง ระยะนี้ต่างกันตามสารและพืช ถ้าพืชไม่อยู่บนฉลากห้ามนำไปใช้ และอย่าผสมสารหลายชนิดเองโดยฉลากไม่ได้ระบุ

🔁 แมลงหวี่ขาวดื้อยา และวิธีสลับกลุ่มสาร IRAC

แมลงหวี่ขาวยาสูบเป็นแมลงที่ดื้อสารเร็วที่สุดชนิดหนึ่ง IRAC รายงานการดื้อต่อสารหลายกลุ่มทั่วโลก ทั้งกลุ่ม 1 (คาร์บาเมต ออร์กาโนฟอสเฟต) กลุ่ม 3A (ไพรีทรอยด์) กลุ่ม 4A (นีโอนิโคตินอยด์) กลุ่ม 7C (ไพริพรอกซีเฟน) กลุ่ม 9B และเริ่มพบบางพื้นที่ในกลุ่ม 23 ทางแก้คือสลับกลุ่มกลไกการออกฤทธิ์ตามรุ่นของแมลง ไม่ใช่หายาตัวใหม่ที่แรงกว่า

กลุ่ม IRAC ตัวอย่างสาร สถานะการดื้อยาของ Bemisia tabaci ตาม IRAC
1A / 1B ไตรอะโซฟอส (1B) ดื้อแพร่หลายทั่วโลกตั้งแต่ทศวรรษ 1980
3A ไบเฟนทริน เฟนโพรพาทริน ดื้อแพร่หลายทั่วโลกตั้งแต่ทศวรรษ 1980
4A อิมิดาโคลพริด ไดโนทีฟูแรน อะซีทามิพริด ไทอะมีทอกแซม พบดื้อตั้งแต่ปลายทศวรรษ 1990 แล้วกระจายหลายทวีปรวมถึงเอเชีย กลไกหลักคือเอนไซม์ P450 (CYP6CM1) ซึ่งพบในตัวเต็มวัยมากกว่าตัวอ่อน
4C ซัลฟอกซาฟลอร์ IRAC ระบุว่าไม่ถูกกระทบจากกลไกเอนไซม์เดียวกับ 4A
9B ไพมีโทรซีน ถูกกระทบจากเอนไซม์ชุดเดียวกับที่ทำให้ดื้อ 4A
16 บูโพรเฟซิน IRAC ไม่ได้ระบุเป็นกลุ่มที่ดื้อแพร่หลายในเอกสารสรุปนี้
23 สไปโรเตตระแมท สไปโรมีซิเฟน เริ่มพบเป็นกรณีเฉพาะในสเปนและออสเตรเลีย
28 / 29 ไซแอนทรานิลิโพรล / ฟลอนิคามิด IRAC ระบุว่ากลุ่มอื่นที่ขึ้นทะเบียนยังพบการดื้อน้อยหรือไม่มีรายงาน

ข้อมูลในไทยก็สอดคล้องกัน งานทดลองในถั่วเหลืองของกรมวิชาการเกษตร (นครสวรรค์ 2554–2555) พบว่าอิมิดาโคลพริดและไทอะมีทอกแซมไม่สามารถป้องกันกำจัดแมลงหวี่ขาวยาสูบได้ และหลังพ่น 3 ครั้ง ประชากรกลับเพิ่มขึ้นจนมีแนวโน้มสูงกว่าแปลงไม่พ่น ผู้วิจัยตั้งข้อสังเกตว่าน่าจะเกิดจากการดื้อยาและการระบาดซ้ำ (resurgence) ขณะที่บูโพรเฟซินและไวต์ออยล์ยังคุมได้ทั้งตัวอ่อนและตัวเต็มวัย ผลนี้เป็นของพื้นที่และช่วงเวลาหนึ่ง แต่บอกชัดว่าการพึ่งสารกลุ่ม 4A กลุ่มเดียวมีความเสี่ยง

หลักสลับกลุ่มสารเมื่อแมลงหวี่ขาวดื้อยา

  • ใช้หน้าต่างการพ่น (treatment window) IRAC แนะนำให้กำหนดช่วงพ่นตามวงจรชีวิตของแมลง โดยไม่ใช้สารกลไกเดียวกันกับรุ่นที่ต่อกัน
  • นับเลขกลุ่มหลัก สไปโรเตตระแมทกับสไปโรมีซิเฟนอยู่กลุ่ม 23 เดียวกัน ไดโนทีฟูแรน อิมิดาโคลพริด และอะซีทามิพริดอยู่ 4A เดียวกัน การสลับระหว่างสารในกลุ่มเดียวกันไม่นับเป็นการสลับ ส่วน 4C แม้ IRAC ระบุว่าไม่ถูกกระทบจากกลไก P450 ของ 4A แต่หลักทั่วไปคือไม่ควรใช้กลุ่มย่อยของกลุ่ม 4 ต่อกันโดยไม่จำเป็น
  • ไม่ใช้รองก้นหลุมแล้วพ่นซ้ำกลุ่มเดิม UC IPM แนะนำเลี่ยงการใช้นีโอนิโคตินอยด์ทั้งทางดินและพ่นทางใบในพืชเดียวกัน ถ้ารองก้นหลุมด้วยไดโนทีฟูแรนแล้ว ช่วงพ่นถัดไปควรเลือกกลุ่มอื่น (คำแนะนำของสหรัฐฯ ใช้เป็นหลักทั่วไป)
  • จำกัดจำนวนครั้งต่อฤดู UC IPM ในมะเขือให้ใช้กลุ่มเดียวกันไม่เกิน 2 ครั้งต่อฤดู ข้อนี้เป็นคำแนะนำของแคลิฟอร์เนีย ใช้เป็นแนวทาง ไม่ใช่กฎของไทย
  • ใช้น้ำมันและวิธีไม่ใช้สารเสริม น้ำมันออกฤทธิ์ทางกายภาพ (IRAC จัดเป็นกลุ่ม UNM) และเป็นสารที่กรมการข้าวแนะนำให้ใช้ร่วม
  • ติดตามผลหลังพ่น IRAC ให้ติดตามระดับความไวของแมลงและปรึกษาผู้เชี่ยวชาญในพื้นที่ เพราะความไวต่อสารแต่ละพื้นที่และแต่ละช่วงต่างกัน
💡 วางแผนสลับกลุ่มเป็นช่วง
ตัวอย่างการวางแผน: รอบแรกพ่นกลุ่ม 16 (บูโพรเฟซิน) ชุด 2–3 ครั้งตามประกาศ รอบถัดไปเปลี่ยนเป็นกลุ่ม 29 (ฟลอนิคามิด) แล้วรอบต่อไปเป็นกลุ่ม 23 หรือ 28 โดยเลือกเฉพาะสารที่ประกาศหรือฉลากระบุพืชของคุณ จดวันที่ ชื่อสารออกฤทธิ์ และเลขกลุ่มทุกครั้ง นี่เป็นหลักทั่วไป ไม่ใช่สูตรตายตัวจากหน่วยงาน

🆚 แมลงหวี่ขาวกับเพลี้ยแป้ง เพลี้ยอ่อน ต่างกันอย่างไร

แมลงหวี่ขาว เพลี้ยอ่อน และเพลี้ยแป้งอยู่ในอันดับ Hemiptera เหมือนกัน ดูดน้ำเลี้ยงและขับมูลหวานจนเกิดราดำได้เหมือนกัน จุดแยกที่ง่ายที่สุดคือแมลงหวี่ขาวตัวเต็มวัยมีปีกขาวและบินขึ้นทันทีเมื่อเขย่าต้น ส่วนตัวอ่อนแบนเกาะนิ่งใต้ใบ

แมลงหวี่ขาว เพลี้ยแป้ง (ลักษณะทั่วไป) เพลี้ยอ่อน (ลักษณะทั่วไป)
ตัวเต็มวัย มีปีกขาว 2 คู่ บินขึ้นเป็นฝูงเมื่อเขย่าต้น ตัวคลุมไขคล้ายแป้ง เกาะกลุ่ม ตัวนิ่ม บางตัวมีปีก บางตัวไม่มี
ตัวอ่อน แบนรูปไข่ เกาะนิ่งใต้ใบหลังวัยแรก เดินได้ คลุมแป้ง เดินได้
จุดที่พบมาก ใต้ใบ ใบล่าง ยอด ซอกใบ ลำต้น ยอดอ่อน ใต้ใบอ่อน
ความเสี่ยงเด่น พาหะไวรัสใบหงิกเหลือง ใบด่างมันสำปะหลัง ยอดหงิกในมันสำปะหลัง พาหะไวรัสใบด่างพืชตระกูลแตง

รายละเอียดเพลี้ยแป้งในมันสำปะหลังและไม้ผลอ่านต่อได้ที่บทความเพลี้ยแป้ง ส่วนในแปลงแตง กรมวิชาการเกษตรระบุว่าเพลี้ยอ่อน แมลงหวี่ขาวยาสูบ และเพลี้ยไฟเป็นพาหะโรคใบด่างร่วมกัน จึงต้องดูให้แน่ว่าตัวไหนเด่นในแปลงก่อนเลือกสาร

🛡️ วิธีป้องกันแมลงหวี่ขาวระยะยาว

การป้องกันแมลงหวี่ขาวระยะยาวคือลดแหล่งอาศัยรอบแปลง เริ่มฤดูด้วยกล้าสะอาด ป้องกันตั้งแต่ต้นเล็กในพืชที่เสี่ยงไวรัส และรักษาศัตรูธรรมชาติไว้ วิธีเหล่านี้ทำให้ไม่ต้องพึ่งสารเคมีถี่จนแมลงดื้อยา

  • ใช้กล้าแข็งแรงไม่เป็นโรค และในมันสำปะหลังใช้ท่อนพันธุ์จากแปลงที่ไม่มีอาการใบด่าง
  • กำจัดวัชพืชในและรอบแปลงสม่ำเสมอ ถอนต้นที่แสดงอาการไวรัสไปทำลายนอกแปลงทันที
  • ไม่ปลูกพืชอาศัยของไวรัสติดแปลงมะเขือ เช่น พืชตระกูลแตง ถั่ว พริก ยาสูบ งา ทานตะวัน และเก็บซากพืชหลังเก็บเกี่ยวออกไปทำลาย ไม่ปลูกมะเขือซ้ำที่เดิม
  • คลุมดินด้วยพลาสติกสะท้อนแสงก่อนย้ายปลูกในแปลงผัก
  • ในนาข้าว ปลูกพร้อมกัน ไม่หนาแน่น ปักดำแทนหว่าน หมุนเวียนพันธุ์ ไม่ปลูกข้าวซ้ำเชิงเดี่ยว และไม่ใส่ไนโตรเจนเกินจำเป็น
  • ตั้งกับดักกาวเหนียวสีเหลืองและพลิกดูใต้ใบทุกสัปดาห์ เพื่อรู้ตัวก่อนประชากรสูง
  • เลือกสารเมื่อจำเป็น สลับกลุ่ม IRAC และเลี่ยงสารออกฤทธิ์กว้างที่ฆ่าแตนเบียน

✅ สรุปเรื่องแมลงหวี่ขาว

แมลงหวี่ขาวเป็นแมลงปากดูดอันดับ Hemiptera ไม่ใช่แมลงวัน ตัวเต็มวัยยาวราว 1 มม. ปีกขาว อยู่ใต้ใบ ชนิดสำคัญในไทยคือแมลงหวี่ขาวยาสูบซึ่งลงพริก มะเขือเทศ มะเขือเปราะ ถั่วเหลือง ผักสมุนไพร และเป็นพาหะโรคใบหงิกเหลืองกับโรคใบด่างมันสำปะหลัง ส่วนแมลงหวี่ขาวใยเกลียวลงมันสำปะหลัง มะละกอ และไม้ผล และแมลงหวี่ขาวข้าวทำให้ใบข้าวเหลืองส้ม

วิธีจัดการที่ได้ผลคือสำรวจใต้ใบ กำจัดวัชพืชและต้นเป็นโรค ใช้วัสดุคลุมสะท้อนแสงและศัตรูธรรมชาติ แล้วใช้สารตามคำแนะนำของกรมวิชาการเกษตรโดยพ่นให้ถึงใต้ใบ สลับกลุ่ม IRAC ตามรุ่นแมลง อ่านฉลาก และเว้นระยะก่อนเก็บเกี่ยว แมลงหวี่ขาวดื้อยาได้เร็ว จึงไม่มียาตัวไหนที่ใช้ได้ผลตลอดไป

📚 แหล่งอ้างอิง

🌱 ปลูกต้นไม้อยู่แล้ว อยากมีรายได้เพิ่ม?

เปลี่ยนต้นไม้ที่คุณปลูกให้เป็นรายได้ เปิดร้านบน KASETIDEA Market ได้ง่ายๆ ไม่กี่นาที มีหน้าร้านออนไลน์ของตัวเอง ให้ลูกค้าทั่วประเทศหาคุณเจอ

ลงขายต้นไม้ฟรี ไม่มีค่าธรรมเนียม

❓ คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

+ แมลงหวี่ขาวใช้ยาอะไรกำจัด

กรมวิชาการเกษตรแนะนำสารหลายกลุ่มตามพืช เช่น บูโพรเฟซิน (กลุ่ม 16) ฟลอนิคามิด (29) สไปโรเตตระแมทและสไปโรมีซิเฟน (23) ไซแอนทรานิลิโพรล (28) ไพมีโทรซีน (9B) ซัลฟอกซาฟลอร์ (4C) และอิมิดาโคลพริด (4A) อัตราต่างกันตามพืช เช่น มะเขือเปราะใช้บูโพรเฟซิน 40% SC 25 มล. ต่อน้ำ 20 ลิตร ต้องพ่นให้ถึงใต้ใบ สลับกลุ่มสาร อ่านฉลาก และเว้นระยะก่อนเก็บเกี่ยวทุกครั้ง

+ แมลงหวี่ขาวมีอายุอยู่ได้กี่วัน

แมลงหวี่ขาวยาสูบตัวเมียมีอายุราว 10–24 วัน และวางไข่ได้ 66–300 ฟองตามพืชและอุณหภูมิ (UF/IFAS) ไข่ฟักราว 6–7 วันที่ 25 °C ส่วนแมลงหวี่ขาวใยเกลียวตัวเต็มวัยอยู่ราว 13–22 วัน และใช้เวลาจากไข่ถึงตัวเต็มวัยราว 23–30 วัน เพราะวางไข่ต่อเนื่อง ในแปลงจึงมีหลายรุ่นซ้อนกัน

+ มีวิธีไล่แมลงหวี่ขาวอย่างไรบ้าง

วิธีที่มีแหล่งวิชาการรองรับคือ ใช้พลาสติกคลุมดินสะท้อนแสงสีเงินก่อนย้ายปลูก ฉีดน้ำแรงไล่ตัวเต็มวัย เด็ดใบที่ระบาดตั้งแต่เริ่มพบ กำจัดวัชพืชรอบแปลง และรักษาแตนเบียนกับด้วงเต่าไว้ กับดักกาวเหนียวสีเหลืองช่วยบอกว่าแมลงเข้าแปลงแล้ว แต่ลดจำนวนได้ไม่มาก ยังไม่พบแหล่งทางการรองรับสูตรน้ำยาล้างจานหรือน้ำส้มสายชู

+ แมลงหวี่ขาวมีลักษณะอย่างไร

แมลงหวี่ขาวตัวเต็มวัยยาวราว 1 มม. ลำตัวสีเหลืองอ่อน ปีก 2 คู่สีขาวจากผงไข มักเกาะใต้ใบและบินขึ้นเป็นฝูงเมื่อเขย่าต้น ตัวอ่อนแบนรูปไข่เกาะนิ่งใต้ใบ แมลงหวี่ขาวอยู่ในอันดับ Hemiptera วงศ์ Aleyrodidae จึงไม่ใช่แมลงวันแท้ ชนิดที่พบมากในไทยคือแมลงหวี่ขาวยาสูบ Bemisia tabaci

+ แมลงหวี่ขาวดื้อยาต้องทำอย่างไร

IRAC รายงานว่าแมลงหวี่ขาวยาสูบดื้อสารกลุ่ม 1, 3A และ 4A แพร่หลาย และงานทดลองในถั่วเหลืองของกรมวิชาการเกษตรพบว่าอิมิดาโคลพริดกับไทอะมีทอกแซมคุมไม่ได้ ให้เปลี่ยนไปใช้กลุ่มอื่นที่ประกาศหรือฉลากระบุ เช่น 16, 23, 28, 29 และไม่ใช้สารกลไกเดียวกันกับแมลงรุ่นที่ต่อกัน ใช้น้ำมันและวิธีไม่ใช้สารเสริม แล้วสำรวจผลหลังพ่นทุกครั้ง

💥 ลักษณะการทำลาย

ลักษณะความเสียหายที่เกิดจากการทำลายของแมลง

ใต้ใบ: มีตัวเต็มวัยปีกขาวเกาะเป็นกลุ่ม บินขึ้นเมื่อเขย่าต้น และตัวอ่อนแบนรูปไข่เกาะนิ่ง
ที่ใบ: ใบเหลือง หงิกงอ เหี่ยวแห้ง ต้นแคระแกร็น
ที่ผิวใบ: เหนียวจากมูลหวาน มีราดำขึ้นคลุม
ที่ยอด (พริก มะเขือ มะเขือเทศ): ใบใหม่เล็ก หงิกเหลือง ด่าง ยอดไม่เจริญ ติดผลน้อย ผลบิดเบี้ยว จากโรคใบหงิกเหลือง
ที่ฝักถั่วเหลือง: ฝักหดสั้น บิดเบี้ยว ผิวฝักย่น
ที่มันสำปะหลัง: ใบด่างเหลืองชัดที่ยอด ใบเสียรูป เล็กลง (โรคใบด่างที่แมลงหวี่ขาวเป็นพาหะ) หรือไขขาวเป็นวงเกลียวใต้ใบ (แมลงหวี่ขาวใยเกลียว)
ที่ใบข้าว: เหลืองจากขอบใบแล้วลามเป็นสีเหลืองส้มทั้งใบ ต้นแห้งตาย แตกกอและรวงลดลง

🛒 สินค้าแนะนำสำหรับกำจัดแมลง

⚡ ผลิตภัณฑ์คุณภาพที่แนะนำสำหรับการกำจัดและป้องกัน